| Những thách thức trong chuyển đổi logistics xanh trong thương mại điện tử “Siêu cảng” ICD Vĩnh Phúc định hướng thành cảng logistics xanh đầu tiên của Châu Á |
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, ngành thương mại điện tử đang đối mặt với những thách thức lớn trong việc duy trì tốc độ phát triển đồng thời giảm thiểu tác động môi trường. Logistics, với vai trò là một phần quan trọng trong hoạt động thương mại điện tử, chiếm khoảng 24% tổng lượng khí thải carbon dioxide toàn cầu. Cùng với sự gia tăng nhu cầu giao hàng trực tuyến, vấn đề ô nhiễm môi trường từ hoạt động vận tải và bao bì trở thành vấn đề cấp bách. Chuyển đổi sang mô hình logistics xanh đã trở thành nhiệm vụ cần thiết để duy trì phát triển bền vững trong thương mại điện tử.
Theo nghiên cứu gần đây, ngành thương mại điện tử đã và đang tạo ra một lượng lớn khí thải carbon, chủ yếu từ hai yếu tố chính: vận tải và bao bì. Việc giao nhận hàng hóa chiếm phần lớn trong chuỗi cung ứng, tạo ra lượng khí thải đáng kể khi các phương tiện vận tải truyền thống vẫn chiếm ưu thế. Thống kê cho thấy, tại Việt Nam, các doanh nghiệp thương mại điện tử đã tạo ra khoảng 332.000 tấn bao bì trong năm qua, trong đó có đến 171.000 tấn là bao bì nhựa. Trong đó, bao bì chiếm hơn 50% tổng lượng khí thải của hoạt động thương mại điện tử, cho thấy tầm quan trọng của việc tìm kiếm giải pháp thay thế bền vững.
 |
| Logistics xanh không chỉ là một xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử. |
Mặc dù vậy, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc phát triển thương mại điện tử cũng có thể giảm tác động môi trường khi thay thế các chuyến đi mua sắm cá nhân bằng phương thức giao hàng tận nhà, nhờ đó giảm được khí thải từ vận chuyển cá nhân. Đặc biệt, các mô hình tủ nhận hàng tự động và giao hàng theo nhóm cũng góp phần giảm lượng khí thải, đồng thời tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Với nhu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, logistics xanh không chỉ là một xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử. Các công ty lớn như Amazon, Alibaba đã mạnh tay đầu tư hàng tỷ USD vào việc phát triển chuỗi cung ứng xanh, với mục tiêu giảm phát thải ròng về 0 vào năm 2040. Điều này không chỉ phản ánh cam kết bảo vệ môi trường mà còn thể hiện chiến lược lâu dài về sự phát triển bền vững trong ngành.
Logistics xanh bao gồm nhiều yếu tố quan trọng mà doanh nghiệp thương mại điện tử cần tối ưu hóa để giảm thiểu tác động đến môi trường:
Thứ nhất, vận tải xanh là yếu tố quan trọng nhất trong logistics xanh. Các phương tiện vận tải thân thiện với môi trường như xe điện, xe sử dụng năng lượng tái tạo hay phương tiện công cộng sẽ giúp giảm thiểu lượng khí thải CO2. Lazada, một trong những ông lớn trong ngành thương mại điện tử khu vực Đông Nam Á, đã triển khai các phương tiện giao hàng thân thiện với môi trường như xe máy điện để giảm thiểu khí thải từ giao hàng.
 |
| Ảnh được tạo bằng AI |
Thứ hai, bao bì là một yếu tố không thể thiếu trong việc giảm thiểu chất thải trong thương mại điện tử. Việc sử dụng bao bì tái chế hoặc dễ phân hủy sẽ giúp hạn chế tác động của các loại nhựa ra môi trường. Các công ty thương mại điện tử có thể áp dụng bao bì sinh thái hoặc bao bì có thể tái sử dụng để giảm thiểu rác thải nhựa. Đặc biệt, việc giảm thiểu bao bì thừa và sử dụng những vật liệu thân thiện với môi trường là một chiến lược quan trọng trong quá trình chuyển đổi xanh.
Thứ ba, kho bãi xanh được thiết kế để giảm thiểu tác động môi trường từ các hoạt động lưu trữ và phân phối hàng hóa. Các trung tâm phân phối hiện đại áp dụng công nghệ tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và hệ thống tiết kiệm năng lượng, giúp tối ưu hóa quá trình vận hành và giảm thiểu khí thải trong chuỗi cung ứng. Ngoài ra, việc tái sử dụng nước và năng lượng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển mô hình kho bãi xanh.
Thứ tư, công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giảm thiểu khí thải. Các phần mềm quản lý vận tải giúp doanh nghiệp theo dõi dữ liệu về lộ trình, thời gian giao hàng và tình trạng phương tiện vận tải, từ đó tối ưu hóa quá trình giao nhận hàng hóa và giảm thiểu thời gian và chi phí vận chuyển. Việc này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm lượng khí thải từ các hoạt động vận tải.
Hiện nay, dù mô hình logistics xanh đang phát triển mạnh mẽ, nhưng ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Một trong những vấn đề chính là chi phí cao liên quan đến việc chuyển đổi sang phương tiện và công nghệ sạch. Việc đầu tư vào xe điện hay các phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo đòi hỏi khoản chi phí ban đầu lớn, điều này có thể khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu xanh.
Ngoài ra, việc thiếu cơ sở hạ tầng như trạm sạc cho xe điện hoặc các điểm dừng cho phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo cũng tạo ra rào cản lớn trong quá trình triển khai logistics xanh. Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng này để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong ngành thương mại điện tử.
