Theo nhận định của ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), rất ít doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đổi mới sáng tạo, thực sự xanh.
aa
“Rất ít doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) thực sự đổi mới sáng tạo, thực sự xanh”; “Doanh nghiệp không mặn mà với các chương trình/chính sách hỗ trợ do thủ tục rườm rà…” trong khi thiếu nguồn lực kinh phí và hỗ trợ cho doanh nghiệp trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh… đó là nhận định của ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM).
Cùng với khuyến nghị chính sách hỗ trợ cho sản xuất và tiêu dùng xanh, qua trao đổi với phóng viên VOV, ông Nguyễn Hoa Cương cũng cho rằng, việc triển khai các giải pháp từ chính doanh nghiệp như sử dụng hiệu quả, tiết kiệm năng lượng sẽ góp phần quan trọng giúp giảm phát thải, hướng tới mục tiêu Netzero.
Ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. (Ảnh: KT).
PV:Thưa ông, xin được hỏi vì sao ông lại đưa ra nhận định là doanh nghiệp nhỏ và vừa còn ít quan tâm đến công tác chuyển đổi xanh, trong khi yêu cầu chuyển đổi xanh đang là xu hướng tất yếu?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Trong thời gian gần đây mối quan tâm của quốc tế cũng như đối với Việt Nam về câu chuyện tăng trưởng xanh, vậy thì doanh nghiệp càng ngày càng phải cố gắng làm sao để dịch chuyển quá trình sản xuất các sản phẩm của mình theo hướng xanh. Tuy nhiên, trong thời gian vừa rồi khi làm việc với rất nhiều DNNVV ở các địa phương chúng tôi nhận thấy có rất nhiều vấn đề trong việc tiếp cận của các doanh nghiệp đối với khoa học công nghệ để phục vụ cho tăng trưởng xanh.
DNNVV đều có năng lực hạn chế cả về công nghệ và nhân lực lẫn câu chuyện về người tài chính. Vì vậy, cho nên kể cả ngay trong trường hợp họ tìm được công nghệ thì cũng rất khó để có thể ứng dụng công nghệ này trong quá trình sản xuất của mình. Thứ hai, trong bối cảnh kinh tế hiện nay đang có rất nhiều khó khăn của nền kinh tế Việt Nam và kinh tế thế giới. Vì vậy, họ cũng không thể nào có được nguồn lực hay thị trường, nguồn lợi đem lại để có thể tái đầu tư vào các vấn đề về khoa học công nghệ.
Ngoài ra, đối với doanh nghiệp mà công việc kinh doanh tương đối ổn thì ý thức của họ trong việc làm sao để sử dụng và áp dụng công nghệ mới vào quá trình sản xuất của mình có lẽ là chưa thực sự thật tốt. Trong suốt quá trình đi thăm, chúng tôi thấy rất ít các DNNVV thực sự đổi mới sáng tạo và thực sự xanh.
PV:Cụ thể qua khảo sát thực tế của ông thì kết quả như thế nào và đâu là nguyên do?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Tôi nghĩ, doanh nghiệp Việt Nam chúng ta nói chung có ý thức tương đối tốt về câu chuyện cần phải có sự chuyển đổi tăng trưởng xanh. Tuy nhiên, việc làm được hay không rõ ràng phụ thuộc rất nhiều tiềm năng, nguồn lực của bản thân doanh nghiệp.
Đối với các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam thì có rất nhiều sáng kiến về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Điều này rất đáng khích lệ. Bởi vì như vậy, có thể thấy rằng các doanh nghiệp đã sớm nhận thức, chuyển đổi để bắt kịp các yêu cầu của thị trường thế giới.
Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp vừa và đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ thì quá trình này rất khó khăn. Ví dụ năm ngoái chúng tôi khảo sát liên quan đến mô hình kinh doanh tuần hoàn thì phần lớn các doanh nghiệp rơi vào trường hợp hơi hơi biết, hoặc biết vừa vừa, biết kỹ quá thì cũng rất ít, mà không biết thì cũng rất ít.
Như vậy, có thể thấy rằng phần đông bộ phận doanh nghiệp Việt Nam chúng ta đều có thông tin, nhận thức. Tuy nhiên để hiểu biết về nhận thức rõ hay chưa và đặc biệt là có tiềm năng để áp dụng đối với việc thay đổi này trong thực tế hay không thì rõ ràng một câu trả lời không dễ.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng điều quan trọng đấy là tất cả các bên liên quan cần phải có những hành động phù hợp. Ví dụ từ phía cơ quan quản lý nhà nước thì cần phải có chính sách, có nguồn lực, đặc biệt làm sao cho việc thực hiện, triển khai chính sách này hiệu quả trong thực tế.
Thứ hai, cũng cần có sự tham gia của các tập đoàn lớn, kể cả doanh nghiệp lớn Việt Nam trong việc đóng vai trò giống như doanh nghiệp dẫn đầu trong chuỗi giá trị để có thể hỗ trợ thêm các doanh nghiệp nhỏ hơn.
Thứ ba, bản thân thị trường khoa học công nghệ về tăng trưởng xanh cần phải làm sao để cho có các sản phẩm khác nhau. Ví dụ như sản phẩm quy mô cao cấp là dành cho các tập đoàn lớn, nhưng cũng phải có sản phẩm quy mô nhỏ, với giá thành rẻ hơn cho các doanh nghiệp nhỏ họ tiếp cận được dễ dàng hơn.
Có nhiều doanh nghiệp rất ngần ngại trong việc là đối tượng của chương trình hỗ trợ sử dụng ngân sách. (Ảnh minh họa).
PV:Như vậy vấn đề đặt ra ở đây là gì, thưa ông?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Rõ ràng là về phía bản thân các doanh nghiệp thì vấn đề đặt ra rất là lớn - làm sao để phải thay đổi nhận thức, hoặc làm sao để có được nguồn lực để có thể đầu tư vào khoa học công nghệ, tăng trưởng xanh. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp thì chúng tôi cũng nhận thấy rằng cũng có rất nhiều vấn đề.
Đầu tiên là rất nhiều địa phương gặp phải vấn đề ngân sách hỗ trợ doanh nghiệp rất hạn chế. Trong điều kiện ngân sách chung thì điều này cũng dễ hiểu. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn đấy là vấn đề là ngay cả trong vấn đề ngân sách thì việc mà các chính sách cho chương trình hỗ trợ chưa được xây dựng một cách thân thiện đối với doanh nghiệp cũng cản trở việc tiếp cận của doanh nghiệp về các chương trình này.
Có rất nhiều chương trình hỗ trợ nhưng bản thân doanh nghiệp khi họ tìm kiếm thông tin về chương trình hỗ trợ này lại rất khó tìm. Và ngay cả khi tìm được thì phải làm thế nào để có thể đáp ứng được các điều kiện là đối tượng hỗ trợ thì cũng rất khó. Và ngay cả trong trường hợp dường như họ là đối tượng hỗ trợ đấy thì các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ trong việc hoàn tất các thủ tục thanh quyết toán cũng gây trở ngại rất nhiều.
Qua phản ánh của địa phương thì họ nói rằng, có nhiều doanh nghiệp rất ngần ngại trong việc là đối tượng của chương trình hỗ trợ sử dụng ngân sách. Bởi vì, nguồn ngân sách hỗ trợ cũng không nhiều, nhưng điều kiện liên quan câu chuyện này là các thủ tục thanh toán, thủ tục để đáp ứng yêu cầu của quản lý Nhà nước rất là phức tạp.
Vì vậy, đối với bản thân doanh nghiệp, họ đã không có người để thực hiện các vấn đề này, họ lại phải tốn thêm nguồn lực, nhân lực, tốn công sức để hoàn thiện các thủ tục, nên các doanh nghiệp cảm thấy rất ngại ngần...
Qua đó cho thấy chúng ta cũng phải xem lại. Một mặt chúng ta xem lại từ phía cầu - doanh nghiệp; một mặt phải xem lại phía cung - cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng, thiết kế và triển khai các chính sách. Liệu các chính sách này đã hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hay chưa? Rõ ràng là vấn đề này cũng cần được xem xét.
PV: Như vậy có thể thấy ý thức chuyển đổi xanh của doanh nghiệp là có, vấn đề là nguồn lực để thực hiện. Vậy theo ông đâu là các cơ hội và khả năng để hiện thực hoá các tiềm năng chuyển đổi xanh của DNNVV trong bối cảnh hiện nay?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Trong quá trình chuyển đổi về tăng trưởng xanh đối với các ngành nói chung và tôi nghĩ bao gồm cả câu chuyện liên quan đến tiết kiệm năng lượng thì doanh nghiệp Việt Nam chúng ta có rất nhiều cách để có thể tiếp cận thông tin.
Thứ nhất, chúng ta đều thấy xu hướng năng lượng trên thế giới bây giờ đang dịch chuyển dần theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, tập trung nhiều vào các nguồn năng lượng mới hơn, bao gồm: Năng lượng tái tạo, năng lượng điện gió, điện mặt trời, và có rất nhiều tiềm năng cho các nguồn năng lượng mới bao gồm hidrogen... Hay là một số công nghệ chúng ta thấy ví dụ các công nghệ pin được sử dụng cho các phương tiện giao thông công cộng sử dụng điện…
Thứ hai, chúng ta nhìn thấy rất nhiều các công cụ tài chính hiện tại thế giới đang sử dụng bao gồm tín dụng xanh, trái phiếu xanh, hoặc các chương trình mua sắm công xanh... Thì đây cũng là công cụ chính sách rất hợp lý để làm sao tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nói chung để có thể tham gia sâu hơn với sự hỗ trợ từ phía Chính phủ hay là từ phía các tổ chức quốc tế.
Thứ ba, tôi nghĩ bản thân các tổ chức nghiên cứu khoa học công nghệ họ cũng sẽ nhìn nhận là vấn đề liên quan đến vấn đề năng lượng sẽ là một trong những ưu tiên, các ngành ưu tiên để có thể tập trung trong thời gian tới. Bởi vì rõ ràng là chúng ta nhu cầu sử dụng năng lượng rất nhiều. Rõ ràng là câu chuyện hiệu quả năng lượng, các kinh phí chi phí liên quan đến việc sử dụng năng lượng chiếm một phần rất lớn trong tổng tỷ trọng của các hoạt động của doanh nghiệp.
Vì vậy rõ ràng là một ví dụ như là phát minh mới hay một sáng tạo về tiết kiệm năng lượng cũng sẽ đem lại lợi ích rất to lớn cho toàn bộ khu vực doanh nghiệp.
Lãnh đạo Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội khẳng định, thông tin di dời 860.000 dân không phải kế hoạch di dời dân cư khỏi nội đô, mà chỉ là dữ liệu giả định phục vụ tính toán trong quá trình xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô.
Việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu đô thị Nam Thăng Long (quy hoạch Ciputra) được Hà Nội đưa ra nhằm xử lý các tồn tại kéo dài về giải phóng mặt bằng, đặc biệt tại khu vực nghĩa trang và đất dân cư hiện hữu, đồng thời cơ cấu lại không gian sử dụng đất phù hợp với định hướng phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Đề xuất bổ sung tuyến cao tốc kết nối sân bay Gia Bình với Hải Phòng, Quảng Ninh được kỳ vọng tạo trục phát triển mới, thúc đẩy liên kết vùng, logistics và kinh tế biển phía Bắc bứt phá mạnh mẽ.
Tỉnh Đồng Nai sẽ bố trí hơn 10.000 tỷ đồng để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom, đường bên cho đoạn tuyến thuộc dự án Vành đai 4 TP.HCM dài khoảng 46 km, nhằm tăng cường kết nối hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.
Hà Nội dự kiến hình thành hai trung tâm tài chính lớn tại Hoàn Kiếm và trục Nhật Tân – Nội Bài, trong đó trung tâm tại Hoàn Kiếm được triển khai đến năm 2030, còn trung tâm phía Bắc tại trục Nhật Tân – Nội Bài sẽ phát triển sau mốc thời gian này. Định hướng trên được nêu trong đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đang được UBND TP Hà Nội lấy ý kiến rộng rãi. Theo quy hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc gia, từng bước phát triển các dịch vụ tài chính có tầm ảnh hưởng trong khu vực và quốc tế.
Trong tầm nhìn phát triển dài hạn, Hà Nội đang nghiên cứu xây dựng mạng lưới không gian ngầm quy mô lớn, đóng vai trò quan trọng trong tổ chức giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các hoạt động thương mại – dịch vụ. Thành phố dự kiến hình thành 5 trung tâm phát triển không gian ngầm, tạo nền tảng cho mô hình đô thị ba chiều trong tương lai.
TP. Đà Nẵng thống nhất chủ trương nghiên cứu xây dựng tuyến đường cao tốc nội thị tốc độ cao kết nối khu vực trung tâm thành phố với khu đô thị phía Nam (Tam Kỳ – Chu Lai).
Tại Hội thảo về phát triển nhà ở xã hội tổ chức ngày 12/3, các chuyên gia và cơ quan quản lý đề xuất điều chỉnh tư duy chính sách, tăng nguồn cung, đồng thời bảo đảm phân bổ công bằng nhằm thực hiện mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2028.
Trong tương lai gần, Hà Nội sẽ có tổng cộng 16 cây cầu bắc qua sông Hồng. Hệ thống giao thông ngày càng hoàn chỉnh được kỳ vọng “vẽ lại” bản đồ trung tâm Thủ đô, mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho khu Đông. Án ngữ vị trí cửa ngõ, Ocean City trở thành tâm điểm hưởng lợi, sẵn sàng bước vào chu kỳ tăng trưởng bức tốc.
HĐND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Nghị quyết số 06/NQ-HĐND thông qua điều chỉnh Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Việt Nam lần đầu tiên góp mặt trong Top 10 thị trường công trình xanh LEED toàn cầu năm 2025, phản ánh sự bùng nổ của các dự án bất động sản bền vững và xu hướng đầu tư gắn với tiêu chuẩn môi trường quốc tế.
Năm 2026, thị trường bất động sản được dự báo bước vào giai đoạn tái cấu trúc theo hướng minh bạch và bền vững hơn. Trọng tâm điều hành của cơ quan quản lý nhà nước là hoàn thiện khung pháp lý, tăng nguồn cung và chuẩn hóa dữ liệu thị trường.
Thượng Hải nới lỏng quy định mua nhà, mở rộng đối tượng được phép sở hữu bất động sản nhằm kích thích nhu cầu và hỗ trợ thị trường địa ốc Trung Quốc phục hồi sau hơn 4 năm suy giảm.
Hà Nội phê duyệt đơn giá cho thuê diện tích kinh doanh dịch vụ tại 33 tòa chung cư tái định cư, thương mại thuộc tài sản công; mức giá dao động 107.000 – 442.000 đồng/m2/tháng, thực hiện đấu giá theo quy định.
Trong nhiều năm qua, nhận định “giá bất động sản Việt Nam quá cao so với thu nhập người dân” xuất hiện dày đặc trên truyền thông và mạng xã hội. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hoàng – Phó Giám đốc Học viện Eagle Academy, phần lớn các tranh luận mới dừng ở cảm nhận hoặc so sánh định tính, trong khi đánh giá đúng mức độ “đắt – rẻ” của nhà ở cần dựa trên dữ liệu và mối tương quan vĩ mô.
