Theo nhận định của ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), rất ít doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự đổi mới sáng tạo, thực sự xanh.
aa
“Rất ít doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) thực sự đổi mới sáng tạo, thực sự xanh”; “Doanh nghiệp không mặn mà với các chương trình/chính sách hỗ trợ do thủ tục rườm rà…” trong khi thiếu nguồn lực kinh phí và hỗ trợ cho doanh nghiệp trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh… đó là nhận định của ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM).
Cùng với khuyến nghị chính sách hỗ trợ cho sản xuất và tiêu dùng xanh, qua trao đổi với phóng viên VOV, ông Nguyễn Hoa Cương cũng cho rằng, việc triển khai các giải pháp từ chính doanh nghiệp như sử dụng hiệu quả, tiết kiệm năng lượng sẽ góp phần quan trọng giúp giảm phát thải, hướng tới mục tiêu Netzero.
Ông Nguyễn Hoa Cương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. (Ảnh: KT).
PV:Thưa ông, xin được hỏi vì sao ông lại đưa ra nhận định là doanh nghiệp nhỏ và vừa còn ít quan tâm đến công tác chuyển đổi xanh, trong khi yêu cầu chuyển đổi xanh đang là xu hướng tất yếu?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Trong thời gian gần đây mối quan tâm của quốc tế cũng như đối với Việt Nam về câu chuyện tăng trưởng xanh, vậy thì doanh nghiệp càng ngày càng phải cố gắng làm sao để dịch chuyển quá trình sản xuất các sản phẩm của mình theo hướng xanh. Tuy nhiên, trong thời gian vừa rồi khi làm việc với rất nhiều DNNVV ở các địa phương chúng tôi nhận thấy có rất nhiều vấn đề trong việc tiếp cận của các doanh nghiệp đối với khoa học công nghệ để phục vụ cho tăng trưởng xanh.
DNNVV đều có năng lực hạn chế cả về công nghệ và nhân lực lẫn câu chuyện về người tài chính. Vì vậy, cho nên kể cả ngay trong trường hợp họ tìm được công nghệ thì cũng rất khó để có thể ứng dụng công nghệ này trong quá trình sản xuất của mình. Thứ hai, trong bối cảnh kinh tế hiện nay đang có rất nhiều khó khăn của nền kinh tế Việt Nam và kinh tế thế giới. Vì vậy, họ cũng không thể nào có được nguồn lực hay thị trường, nguồn lợi đem lại để có thể tái đầu tư vào các vấn đề về khoa học công nghệ.
Ngoài ra, đối với doanh nghiệp mà công việc kinh doanh tương đối ổn thì ý thức của họ trong việc làm sao để sử dụng và áp dụng công nghệ mới vào quá trình sản xuất của mình có lẽ là chưa thực sự thật tốt. Trong suốt quá trình đi thăm, chúng tôi thấy rất ít các DNNVV thực sự đổi mới sáng tạo và thực sự xanh.
PV:Cụ thể qua khảo sát thực tế của ông thì kết quả như thế nào và đâu là nguyên do?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Tôi nghĩ, doanh nghiệp Việt Nam chúng ta nói chung có ý thức tương đối tốt về câu chuyện cần phải có sự chuyển đổi tăng trưởng xanh. Tuy nhiên, việc làm được hay không rõ ràng phụ thuộc rất nhiều tiềm năng, nguồn lực của bản thân doanh nghiệp.
Đối với các tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam thì có rất nhiều sáng kiến về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Điều này rất đáng khích lệ. Bởi vì như vậy, có thể thấy rằng các doanh nghiệp đã sớm nhận thức, chuyển đổi để bắt kịp các yêu cầu của thị trường thế giới.
Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp vừa và đặc biệt các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ thì quá trình này rất khó khăn. Ví dụ năm ngoái chúng tôi khảo sát liên quan đến mô hình kinh doanh tuần hoàn thì phần lớn các doanh nghiệp rơi vào trường hợp hơi hơi biết, hoặc biết vừa vừa, biết kỹ quá thì cũng rất ít, mà không biết thì cũng rất ít.
Như vậy, có thể thấy rằng phần đông bộ phận doanh nghiệp Việt Nam chúng ta đều có thông tin, nhận thức. Tuy nhiên để hiểu biết về nhận thức rõ hay chưa và đặc biệt là có tiềm năng để áp dụng đối với việc thay đổi này trong thực tế hay không thì rõ ràng một câu trả lời không dễ.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng điều quan trọng đấy là tất cả các bên liên quan cần phải có những hành động phù hợp. Ví dụ từ phía cơ quan quản lý nhà nước thì cần phải có chính sách, có nguồn lực, đặc biệt làm sao cho việc thực hiện, triển khai chính sách này hiệu quả trong thực tế.
Thứ hai, cũng cần có sự tham gia của các tập đoàn lớn, kể cả doanh nghiệp lớn Việt Nam trong việc đóng vai trò giống như doanh nghiệp dẫn đầu trong chuỗi giá trị để có thể hỗ trợ thêm các doanh nghiệp nhỏ hơn.
Thứ ba, bản thân thị trường khoa học công nghệ về tăng trưởng xanh cần phải làm sao để cho có các sản phẩm khác nhau. Ví dụ như sản phẩm quy mô cao cấp là dành cho các tập đoàn lớn, nhưng cũng phải có sản phẩm quy mô nhỏ, với giá thành rẻ hơn cho các doanh nghiệp nhỏ họ tiếp cận được dễ dàng hơn.
Có nhiều doanh nghiệp rất ngần ngại trong việc là đối tượng của chương trình hỗ trợ sử dụng ngân sách. (Ảnh minh họa).
PV:Như vậy vấn đề đặt ra ở đây là gì, thưa ông?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Rõ ràng là về phía bản thân các doanh nghiệp thì vấn đề đặt ra rất là lớn - làm sao để phải thay đổi nhận thức, hoặc làm sao để có được nguồn lực để có thể đầu tư vào khoa học công nghệ, tăng trưởng xanh. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp thì chúng tôi cũng nhận thấy rằng cũng có rất nhiều vấn đề.
Đầu tiên là rất nhiều địa phương gặp phải vấn đề ngân sách hỗ trợ doanh nghiệp rất hạn chế. Trong điều kiện ngân sách chung thì điều này cũng dễ hiểu. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hơn đấy là vấn đề là ngay cả trong vấn đề ngân sách thì việc mà các chính sách cho chương trình hỗ trợ chưa được xây dựng một cách thân thiện đối với doanh nghiệp cũng cản trở việc tiếp cận của doanh nghiệp về các chương trình này.
Có rất nhiều chương trình hỗ trợ nhưng bản thân doanh nghiệp khi họ tìm kiếm thông tin về chương trình hỗ trợ này lại rất khó tìm. Và ngay cả khi tìm được thì phải làm thế nào để có thể đáp ứng được các điều kiện là đối tượng hỗ trợ thì cũng rất khó. Và ngay cả trong trường hợp dường như họ là đối tượng hỗ trợ đấy thì các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ trong việc hoàn tất các thủ tục thanh quyết toán cũng gây trở ngại rất nhiều.
Qua phản ánh của địa phương thì họ nói rằng, có nhiều doanh nghiệp rất ngần ngại trong việc là đối tượng của chương trình hỗ trợ sử dụng ngân sách. Bởi vì, nguồn ngân sách hỗ trợ cũng không nhiều, nhưng điều kiện liên quan câu chuyện này là các thủ tục thanh toán, thủ tục để đáp ứng yêu cầu của quản lý Nhà nước rất là phức tạp.
Vì vậy, đối với bản thân doanh nghiệp, họ đã không có người để thực hiện các vấn đề này, họ lại phải tốn thêm nguồn lực, nhân lực, tốn công sức để hoàn thiện các thủ tục, nên các doanh nghiệp cảm thấy rất ngại ngần...
Qua đó cho thấy chúng ta cũng phải xem lại. Một mặt chúng ta xem lại từ phía cầu - doanh nghiệp; một mặt phải xem lại phía cung - cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng, thiết kế và triển khai các chính sách. Liệu các chính sách này đã hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hay chưa? Rõ ràng là vấn đề này cũng cần được xem xét.
PV: Như vậy có thể thấy ý thức chuyển đổi xanh của doanh nghiệp là có, vấn đề là nguồn lực để thực hiện. Vậy theo ông đâu là các cơ hội và khả năng để hiện thực hoá các tiềm năng chuyển đổi xanh của DNNVV trong bối cảnh hiện nay?
Ông Nguyễn Hoa Cương: Trong quá trình chuyển đổi về tăng trưởng xanh đối với các ngành nói chung và tôi nghĩ bao gồm cả câu chuyện liên quan đến tiết kiệm năng lượng thì doanh nghiệp Việt Nam chúng ta có rất nhiều cách để có thể tiếp cận thông tin.
Thứ nhất, chúng ta đều thấy xu hướng năng lượng trên thế giới bây giờ đang dịch chuyển dần theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, tập trung nhiều vào các nguồn năng lượng mới hơn, bao gồm: Năng lượng tái tạo, năng lượng điện gió, điện mặt trời, và có rất nhiều tiềm năng cho các nguồn năng lượng mới bao gồm hidrogen... Hay là một số công nghệ chúng ta thấy ví dụ các công nghệ pin được sử dụng cho các phương tiện giao thông công cộng sử dụng điện…
Thứ hai, chúng ta nhìn thấy rất nhiều các công cụ tài chính hiện tại thế giới đang sử dụng bao gồm tín dụng xanh, trái phiếu xanh, hoặc các chương trình mua sắm công xanh... Thì đây cũng là công cụ chính sách rất hợp lý để làm sao tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nói chung để có thể tham gia sâu hơn với sự hỗ trợ từ phía Chính phủ hay là từ phía các tổ chức quốc tế.
Thứ ba, tôi nghĩ bản thân các tổ chức nghiên cứu khoa học công nghệ họ cũng sẽ nhìn nhận là vấn đề liên quan đến vấn đề năng lượng sẽ là một trong những ưu tiên, các ngành ưu tiên để có thể tập trung trong thời gian tới. Bởi vì rõ ràng là chúng ta nhu cầu sử dụng năng lượng rất nhiều. Rõ ràng là câu chuyện hiệu quả năng lượng, các kinh phí chi phí liên quan đến việc sử dụng năng lượng chiếm một phần rất lớn trong tổng tỷ trọng của các hoạt động của doanh nghiệp.
Vì vậy rõ ràng là một ví dụ như là phát minh mới hay một sáng tạo về tiết kiệm năng lượng cũng sẽ đem lại lợi ích rất to lớn cho toàn bộ khu vực doanh nghiệp.
Sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào chu kỳ phục hồi với những động lực hoàn toàn khác so với trước đây. Nếu giai đoạn 2020–2022 được dẫn dắt bởi kỳ vọng tăng giá và tâm lý "đón sóng", thì nửa cuối năm 2026 lại chứng kiến sự dịch chuyển rõ nét của dòng tiền về những tài sản có giá trị sử dụng thực, pháp lý minh bạch, quy hoạch đồng bộ và khả năng khai thác lâu dài.
Giá nhà tăng cao và nhu cầu cư trú thay đổi đang buộc Hà Nội chuyển hướng sang phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hình thành thị trường chuyên nghiệp và đa dạng lựa chọn an cư.
Đẩy mạnh tháo gỡ điểm nghẽn về quỹ đất, thủ tục đầu tư và áp dụng cơ chế "luồng xanh ưu tiên", Đồng Nai đang tăng tốc triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành hơn 8.000 căn hộ trong năm 2026, tiến tới xây dựng 65.000 căn vào năm 2030, đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp và lực lượng lao động tại các khu công nghiệp.
Xu hướng đầu tư năm 2026 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt khi dòng vốn trở nên chọn lọc hơn, nhà đầu tư không còn chạy theo số lượng mà tập trung vào giá trị dài hạn.
CEO của JLL lưu ý rằng không nên mặc định mọi dự án bất động sản phát triển theo TOD đều sẽ tạo ra những đợt tăng giá mạnh trong tương lai. TP.HCM đã quy hoạch nhiều khu TOD dọc các tuyến metro và trong khoảng 3 - 5 năm tới, thị trường có thể đón thêm hàng loạt dự án mới với nguồn cung dồi dào khi quy hoạch dần được hoàn thiện.
Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh, mặt bằng giá bất động sản tại khu Đông và khu vực Đông Bắc TP. Hồ Chí Minh đã thiết lập mặt bằng mới. Trong bối cảnh quỹ đất ngày càng khan hiếm và giá bán liên tục tăng, dòng tiền đầu tư bắt đầu có xu hướng mở rộng theo các hành lang hạ tầng kết nối, hướng về những khu vực còn nhiều dư địa phát triển nhưng đã hình thành các động lực tăng trưởng rõ nét.
Đề án “Công viên Đổi mới sáng tạo” xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá, hiện thực hóa định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nhiệm vụ Công viên đóng vai trò trung tâm kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp cùng thương mại hóa công nghệ.
Làn sóng khởi công nhà ở cho thuê lan rộng cả nước, nhiều dự án quy mô lớn triển khai, mở ra kỳ vọng giải bài toán an cư và thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.
UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành quyết định cho doanh nghiệp thuê hơn 3.600 m² đất tại số 48-48A đường Trần Phú (Phường Nha Trang) để triển khai dự án tổ hợp thương mại, dịch vụ du lịch cao cấp sau nhiều năm khu đất này bị bỏ hoang.
Thị trường bất động sản nửa cuối 2026 ghi nhận thanh khoản giảm, tâm lý chờ đợi gia tăng, nhưng dòng tiền chưa rút lui mà chuyển hướng sang phân khúc an toàn, pháp lý rõ ràng.
Thị trường chung cư Hà Nội ghi nhận nghịch lý khi giá sơ cấp tiếp tục neo cao, trong khi phân khúc thứ cấp giảm nhiệt và người mua ngày càng thận trọng trước áp lực tài chính gia tăng.
Làn sóng rao bán bất động sản “cắt lỗ” lan rộng khi áp lực tài chính gia tăng, nhưng chuyên gia cảnh báo không phải sản phẩm nào giảm giá cũng là cơ hội đầu tư hấp dẫn.
Dự án trường đua ngựa Sóc Sơn quy mô 420 triệu USD chính thức được duyệt quy hoạch 1/500, mở ra kỳ vọng phát triển tổ hợp giải trí hiện đại sau nhiều năm trì hoãn.
Trước nhu cầu chăm sóc người cao tuổi ngày càng gia tăng, TP. Đồng Nai đang quy hoạch nhiều quỹ đất quy mô lớn, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và áp dụng hàng loạt chính sách ưu đãi nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển hệ thống viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc sức khỏe hiện đại.
