Từ kênh phụ đến trụ cột: Thương mại điện tử định hình tương lai doanh nghiệp

Khi thương mại điện tử trở thành trục phân phối bắt buộc

Sự lan tỏa của kinh tế số đang làm thay đổi sâu sắc cách doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường. Thương mại điện tử, vốn chỉ được xem là kênh bán hàng hỗ trợ, nay đang giữ vai trò trung tâm trong hệ thống phân phối, tác động trực tiếp đến sự phát triển dài hạn của nhiều doanh nghiệp.

Đặc biệt, giai đoạn sau đại dịch Covid-19 đã đẩy nhanh xu hướng này. Khi chi phí vận hành gia tăng, không gian kinh doanh truyền thống thu hẹp và người tiêu dùng chuyển mạnh sang mua sắm trực tuyến, nhiều doanh nghiệp không còn lựa chọn nào khác ngoài việc bước lên môi trường số. Với khối doanh nghiệp lớn, thương mại điện tử là bước mở rộng chiến lược; còn với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đó là con đường cần thiết để duy trì sản xuất - kinh doanh.

Thương mại điện tử thúc đẩy doanh nghiệp Việt thích ứng và phát triển

Không chỉ dừng ở vai trò kênh bán hàng, thương mại điện tử ngày nay đang vận hành như một hệ sinh thái phân phối tương đối hoàn chỉnh, từ tiếp cận người tiêu dùng, marketing, thanh toán đến logistics. Điều này giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu.

Thông tin tại Hội nghị kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt, sản phẩm địa phương trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng số năm 2025, bà Vũ Xuân Linh - Giám đốc Quan hệ Đối tác chiến lược Tập đoàn Sea (Shopee Việt Nam) cho rằng, thương mại điện tử hiện nay đang đóng vai trò như một hệ sinh thái phân phối hoàn chỉnh. “Thương mại điện tử giống như một không gian tiêu thụ đã được thiết lập sẵn, nơi doanh nghiệp chỉ cần tham gia và đưa sản phẩm lên, thay vì phải tự đầu tư xây dựng hệ thống phân phối riêng với chi phí lớn”, bà Linh nhấn mạnh.

Theo bà Vũ Xuân Linh, cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhà sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh và doanh nghiệp địa phương – những đối tượng vốn hạn chế về nguồn lực nhưng có nhu cầu mở rộng thị trường và tiếp cận người tiêu dùng nhanh chóng.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, khi thương mại điện tử được kết hợp với các hoạt động xúc tiến truyền thống, hiệu quả thị trường được khuếch đại rõ rệt. Việc tổ chức livestream, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số gắn với các lễ hội, sự kiện văn hóa không chỉ giúp mở rộng độ phủ truyền thông, mà còn kích hoạt nhu cầu tiêu dùng, tạo hiệu ứng lan tỏa vượt ra ngoài không gian địa phương.

Doanh nghiệp Việt đối mặt “vòng sát hạch” mới

Dù mở ra nhiều cơ hội, thương mại điện tử cũng đặt SMEs trước không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là khoảng trống về tư duy và năng lực số của chủ doanh nghiệp. Không ít đơn vị vẫn tiếp cận thương mại điện tử theo cách tự phát, thiếu chiến lược dài hạn, dẫn đến tình trạng mở gian hàng nhưng không phát sinh đơn, từ đó nảy sinh tâm lý hoài nghi và e ngại.

Trong khi đó, thương mại điện tử đã bước sang giai đoạn cạnh tranh cao, đòi hỏi tính chuyên nghiệp ngày càng lớn. Các nền tảng liên tục điều chỉnh thuật toán phân phối, khiến việc bán hàng không còn dừng ở mức “đăng sản phẩm và chờ khách”. Doanh nghiệp buộc phải đầu tư bài bản vào nội dung, dữ liệu, quảng bá và xây dựng trải nghiệm người dùng nếu muốn duy trì khả năng tiếp cận thị trường.

Đặc thù ngành hàng cũng tạo ra những rào cản riêng. Với các sản phẩm dệt may chất lượng cao, xu hướng tìm kiếm giá rẻ của người tiêu dùng trên sàn khiến việc tiếp cận khách hàng mới gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, một bộ phận người tiêu dùng vẫn có nhu cầu trải nghiệm trực tiếp sản phẩm, buộc doanh nghiệp phải sáng tạo hơn trong cách trình diễn, minh họa và kể câu chuyện thương hiệu trên môi trường số.

Logistics và năng lực vận hành tiếp tục là mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng của nhiều SMEs. Khi các phiên livestream tạo ra lượng đơn hàng lớn, nếu không có sự chuẩn bị đầy đủ về kho bãi, đóng gói và vận chuyển, cơ hội kinh doanh có thể nhanh chóng biến thành áp lực quá tải. Với các sản phẩm đặc thù như nông sản, hải sản tươi sống, yêu cầu về bảo quản lạnh và vận chuyển chuyên dụng càng trở nên khắt khe, khiến rủi ro thất bại gia tăng nếu thiếu giải pháp phù hợp.

Trước thực tế đó, vai trò đồng hành của các cơ quan quản lý và hiệp hội ngành hàng được đánh giá là yếu tố then chốt. Các chương trình đào tạo về chiến lược số, hỗ trợ chi phí logistics, hay thí điểm mô hình trung tâm logistics dùng chung đang được kỳ vọng sẽ giúp SMEs nâng cao năng lực cạnh tranh và không bị loại khỏi cuộc chơi.

Sự dịch chuyển của thương mại điện tử từ kênh phụ sang kênh chính phản ánh một thay đổi căn bản trong tư duy phát triển doanh nghiệp. Đó là hành trình rời khỏi “vùng an toàn” quen thuộc để bước vào không gian cạnh tranh rộng lớn hơn, nơi tốc độ, công nghệ và khả năng thích ứng quyết định sự sống còn. Chỉ những doanh nghiệp sớm coi thương mại điện tử là trụ cột chiến lược dài hạn, đầu tư bài bản và chuyên nghiệp, mới có thể đứng vững và tận dụng kênh số như một bệ phóng trong kỷ nguyên kinh tế số.