Từ 1/7, báo điện tử được mở rộng không gian kinh tế số, tích hợp dịch vụ tài chính và thương mại điện tử

Thông tin được Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm chia sẻ tại Hội nghị giao ban báo chí ngày 16/6 khi giới thiệu những điểm mới của hai nghị định hướng dẫn thi hành Luật Báo chí, gồm Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Báo chí và Nghị định về quản lý hoạt động phát thanh, truyền hình. Hai nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo Thứ trưởng Phan Tâm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã hoàn thiện ba thông tư hướng dẫn và sẵn sàng ban hành ngay sau khi các nghị định được Chính phủ ký ban hành.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc lần đầu tiên các cơ quan báo chí điện tử được phép tích hợp hợp pháp các dịch vụ thương mại điện tử, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, giáo dục, y tế và các loại hình nội dung theo yêu cầu trên nền tảng số của mình.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, đây là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế báo chí, tạo điều kiện để các cơ quan báo chí phát triển các mô hình kinh doanh mới, gia tăng nguồn thu hợp pháp và giảm sự phụ thuộc vào nguồn thu quảng cáo truyền thống vốn đang chịu nhiều áp lực cạnh tranh từ các nền tảng xuyên biên giới.

Bên cạnh nội dung về kinh tế báo chí, các nghị định mới cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường bảo đảm quyền tác nghiệp của cơ quan báo chí. Đáng chú ý, lần đầu tiên văn bản dưới luật quy định rõ trách nhiệm phản hồi thông tin của các cơ quan, tổ chức đối với báo chí.

Theo đó, nếu cơ quan, tổ chức không trả lời báo chí trong thời hạn 30 ngày đối với các vấn đề cần giải quyết hoặc quá 15 ngày làm việc đối với các kiến nghị, phản ánh, cơ quan báo chí có quyền đăng tải, phát sóng thông tin hoặc chuyển vụ việc đến cơ quan có thẩm quyền cấp trên xem xét giải quyết.

Thứ trưởng Phan Tâm nhận định đây là cơ chế pháp lý mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm bảo vệ quyền tiếp cận thông tin của báo chí, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức trước công chúng.

Liên quan đến chế độ thẻ nhà báo, quy định mới tạo thuận lợi hơn cho đội ngũ người làm báo. Cụ thể, nhà báo chuyển công tác sang cơ quan báo chí khác nhưng vẫn thuộc đối tượng được cấp thẻ sẽ được thực hiện thủ tục đổi thẻ thay vì phải cấp mới. Trường hợp đã chấm dứt hợp đồng lao động và nộp lại thẻ nhà báo nhưng trong vòng 12 tháng được một cơ quan báo chí khác tiếp nhận với hợp đồng từ một năm trở lên cũng được xem xét đổi thẻ theo quy định.

Đặc biệt, lần đầu tiên trong lĩnh vực báo chí, một nghị định của Chính phủ chính thức đề cập và khuyến khích việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động thu thập, sản xuất, phân tích và phân phối nội dung báo chí. Đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số và xây dựng tòa soạn hội tụ, tòa soạn thông minh trong thời gian tới.

Song song với các cơ chế hỗ trợ mới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng yêu cầu các cơ quan báo chí thực hiện một số nghĩa vụ quản lý mới trên môi trường số.

Theo đó, các cơ quan báo chí phải thông báo với cơ quan quản lý nhà nước về các kênh nội dung đang hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội như YouTube, Facebook, TikTok và các nền tảng tương tự trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi mở kênh. Trường hợp chấm dứt hoạt động cũng phải thông báo trước ít nhất 10 ngày làm việc.

Bộ đề nghị các cơ quan báo chí chủ động rà soát, thống kê đầy đủ các kênh nội dung đang vận hành và chuẩn bị nguồn lực để thực hiện quy định ngay khi chính sách có hiệu lực. Đồng thời, các đơn vị cần bảo đảm lưu trữ nguyên vẹn nội dung báo chí theo đúng thời hạn pháp luật quy định, cũng như sớm chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để kết nối với hệ thống lưu chiểu điện tử quốc gia từ năm 2028.

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý, Bộ đang phối hợp xây dựng Chiến lược quản lý và phát triển báo chí trong kỷ nguyên số theo các chủ trương mới của Đảng. Chiến lược sẽ tập trung vào phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng công nghệ, mô hình kinh tế báo chí hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và xây dựng hệ sinh thái báo chí số bền vững.

Nhấn mạnh vai trò đặc biệt của báo chí trong đời sống xã hội, Thứ trưởng Phan Tâm khẳng định cơ quan quản lý nhà nước không chỉ có trách nhiệm hoàn thiện thể chế mà còn phải tạo lập môi trường thuận lợi để báo chí phát huy đầy đủ vai trò, sứ mệnh của mình. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cam kết tiếp tục đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ các cơ quan báo chí phát triển trong giai đoạn mới.