Đề xuất phạt tối đa 3 tỷ đồng với tổ chức vi phạm an toàn thực phẩm

Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trong đó đề xuất nhiều quy định mới về phương thức quản lý, hậu kiểm và xử lý vi phạm nhằm tăng hiệu quả kiểm soát an toàn thực phẩm. Dự thảo hiện được đăng tải để lấy ý kiến nhân dân từ ngày 21/9 đến 1/10/2026.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về hậu kiểm. Theo dự thảo, việc hậu kiểm có thể được thực hiện thông qua thanh tra, kiểm tra, lấy mẫu và thử nghiệm thực phẩm đang lưu thông trên thị trường, giám sát thị trường và truy xuất nguồn gốc.

Đối với hoạt động kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền có thể lấy mẫu để thử nghiệm khi cần thiết; yêu cầu tổ chức thử nghiệm đối chiếu kết quả với hồ sơ, tài liệu liên quan. Trong quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra được đề xuất có quyền niêm phong thực phẩm, tạm dừng bán thực phẩm không phù hợp và tạm dừng quảng cáo thực phẩm vi phạm.

Đề xuất phạt tối đa 3 tỷ đồng với tổ chức vi phạm an toàn thực phẩm

Các biện pháp này phải được báo cáo cho cơ quan quản lý an toàn thực phẩm trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi thực hiện.

Dự thảo cũng quy định trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, trưởng đoàn kiểm tra phải báo cáo người ra quyết định kiểm tra để chuyển hồ sơ vụ việc, cùng tang vật, phương tiện vi phạm hành chính liên quan, cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự theo quy định.

Đáng chú ý, tần suất kiểm tra an toàn thực phẩm được đề xuất không quá một lần mỗi năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc phát hiện nguyên liệu, chất hỗ trợ chế biến, phụ gia, hương liệu thực phẩm được sử dụng sai mục đích, lạm dụng hoặc các trường hợp thuộc diện phải kiểm tra theo quy định.

Định hướng này phù hợp với cách tiếp cận mà cơ quan soạn thảo đang đặt ra là chuyển mạnh từ kiểm soát riêng lẻ từng khâu sang quản lý theo chuỗi và dựa trên phân tích nguy cơ, đồng thời tăng cường hậu kiểm và số hóa dữ liệu về an toàn thực phẩm.

Đề xuất nâng mức phạt, xử lý cả trách nhiệm hình sự

Về xử lý vi phạm, dự thảo quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, tùy tính chất và mức độ, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường và khắc phục hậu quả theo quy định.

Đối với người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, tùy tính chất, mức độ vi phạm, có thể bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Việc quy định mức phạt tối đa ngay trong luật được Bộ Y tế đề xuất nhằm tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ quy định cụ thể hành vi, hình thức và mức xử phạt đối với từng nhóm vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Trước đó, Bộ Y tế cũng từng đề xuất tăng mức chế tài xử phạt đối với vi phạm an toàn thực phẩm nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và bảo đảm tính răn đe.

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đang trong quá trình lấy ý kiến, do đó các quy định nêu trên mới là đề xuất tại dự thảo, chưa phải quy định pháp luật đã có hiệu lực.