Bà Đinh Thị Thuỷ, Giám đốc phụ trách Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp Ernst & Young Việt Nam cho biết, việc chậm nộp báo cáo tài chính là một trong số rất nhiều rủi ro.
aa
Bà Đinh Thị Thuỷ, Giám đốc phụ trách Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp của Ernst & Young Việt Nam
Báo cáo tài chính là hệ thống thông tin kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán, được trình bày theo mẫu biểu quy định tại chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán. Quá trình lập báo cáo tài chính bao gồm nhiều công việc như: duy trì danh mục tài khoản kế toán, thu thập các bút toán khoá sổ cuối kỳ, thực hiện khoá sổ, lập báo cáo tài chính và hợp nhất.
Điều đáng lưu ý là tất cả công việc này đều tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể phát sinh do lỗi, do không áp dụng đúng các chuẩn mực kế toán hoặc do cố tình gian lận.
Một ví dụ điển hình là việc nhiều doanh nghiệp chậm nộp báo cáo tài chính sau kiểm toán năm 2022 buộc Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) phải ra công văn nhắc nhở hồi tháng 4/2023, trong đó có các doanh nghiệp lớn như Công ty CP Tập đoàn Đầu tư địa ốc NoVa (NVL), Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC), Vietnam Airlines (HVN)… Ngày 5/5, HOSE cũng nêu tên bốn công ty chậm nộp báo cáo tài chính quý I/2023 gồm Nhựa Đông Á (DAG), Đầu tư Hải Phát (HPX), Apax Holdings (IBC) và Gỗ Trường Thành (TTF)....
Bà Đinh Thị Thuỷ, Giám đốc phụ trách Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp của Ernst & Young Việt Nam, đã nhấn mạnh rằng việc chậm nộp báo cáo tài chính chỉ là một trong số rất nhiều rủi ro có thể xảy ra trong quy trình lập báo cáo tài chính.
Trong quá trình duy trì danh mục tài khoản kế toán, có khả năng nhân sự không có thẩm quyền tạo hoặc thay đổi tài khoản kế toán. Hệ thống tài khoản kế toán không tuân thủ chuẩn mực và yêu cầu quản lý của đơn vị. Danh mục tài khoản sử dụng không đồng nhất giữa các đơn vị.
Trong quá trình thu thập các bút toán cuối kỳ, rủi ro có thể gồm các khoản trích trước không được thực hiện đúng thời gian hoặc chính xác, các bút toán không được phê duyệt hoặc xem xét kịp thời, và các ước tính kế toán không được tính toán chính xác.
Khi thực hiện việc đóng sổ, các bút toán đóng sổ có thể không được ghi nhận đúng cách. Các cập nhật hoặc điều chỉnh sau khi đóng sổ có thể không được phát hiện, xem xét và phê duyệt kịp thời.
Trong quá trình lập báo cáo tài chính, việc trình bày và giải thích báo cáo có thể không đầy đủ hoặc chính xác. Báo cáo tài chính có thể không được nộp đúng thời hạn theo quy định pháp luật. Doanh nghiệp không tuân thủ yêu cầu thuyết minh báo cáo tài chính theo các chuẩn mực hiện hành.
Với các đơn vị thực hiện báo cáo tài chính hợp nhất, rủi ro đến từ việc không cấn trừ đúng các giao dịch nội bộ giữa các bên liên quan. Báo cáo tài chính của đơn vị không được hợp nhất vào báo cáo tài chính hợp nhất. Các rủi ro liên quan đến báo cáo tài chính thường phát sinh từ việc gian lận lợi nhuận thực tế, thao túng thông tin trong báo cáo tài chính, kiểm soát không hiệu quả đối với sai sót trong hạch toán hoặc sự lạm quyền quản lý, và việc sử dụng các thủ thuật kế toán cho lợi ích cá nhân.
Để giảm thiểu những rủi ro này, các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính khuyến nghị các doanh nghiệp xây dựng và áp dụng hệ thống kiểm soát nội bộ phục vụ báo cáo tài chính (Internal Control over Financial Reporting - ICFR) như một phần của hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp.
Kiểm soát nội bộ là quá trình do cấp quản lý, HĐQT và nhân sự trong tổ chức chi phối, nhằm đảm bảo tuân thủ các quy định và luật pháp, cũng như thực hiện các hoạt động một cách hiệu quả; nó cung cấp độ tin cậy cho các báo cáo của doanh nghiệp.
ICFR là hệ thống các quy trình và chính sách được thiết kế và triển khai để đảm bảo rằng báo cáo tài chính của công ty là đáng tin cậy và được lập theo các chuẩn mực kế toán liên quan. ICFR giúp hỗ trợ quyết định kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự tin tưởng của nhà đầu tư. Ảnh minh họa.
Để triển khai ICFR, đại diện của Ernst & Young (EY) chia sẻ một quy trình 5 bước, bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ sẵn sàng theo khung hệ thống kiểm soát nội bộ COSO (Hoa Kỳ) hoặc các tiêu chuẩn hàng đầu khác, cũng như mức độ sẵn sàng của kiểm soát chung về công nghệ thông tin.
Trong bước thứ hai, doanh nghiệp cần thiết lập cơ chế quản trị, phân định trách nhiệm và giải trình, xác định tôn chỉ lãnh đạo phù hợp và xây dựng một văn hoá kiểm soát trong tổ chức thông qua đào tạo và truyền thông.
"Có một tập đoàn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn từ Nhật Bản mất tới 5 năm để có thể tự tin và tự quản lý hệ thống kiểm soát nội bộ với nguồn lực của riêng mình. Họ thành lập một nhóm làm việc về ICFR, sau đó xây dựng một lộ trình để hoàn thiện các vấn đề về kiểm soát nội bộ ở cấp công ty, quy trình và hệ thống công nghệ thông tin", bà Thuỷ cho biết.
Bước thứ ba là đánh giá rủi ro, bao gồm cả rủi ro gian lận, và xác định phạm vi của chúng, trong đó có thể sử dụng công nghệ để tăng cường hiệu quả của quá trình đánh giá. Bước thứ tư là triển khai các biện pháp nhanh chóng, bao gồm việc xác định cơ hội tự động hóa kiểm soát và tiết kiệm nguồn lực, thiết lập các chính sách kế toán rõ ràng và nhất quán... Bước thứ năm là đánh giá hiệu quả và tiến hành giám sát liên tục.
Các bước này được EY đề xuất nhằm giúp doanh nghiệp xây dựng và duy trì một hệ thống ICFR mạnh mẽ và hiệu quả. Bằng cách tuân thủ quy trình này, các doanh nghiệp có thể tăng cường khả năng kiểm soát và giảm thiểu rủi ro trong quá trình lập báo cáo tài chính, đồng thời tăng sự tin tưởng của nhà đầu tư và cổ đông.
Bước thứ tư trong quy trình triển khai ICFR là việc thiết lập một kế hoạch thực hiện chi tiết. Điều này bao gồm xác định các hoạt động cụ thể cần được thực hiện để thực hiện các biện pháp kiểm soát và đảm bảo tính liên tục của hệ thống. Các hoạt động này có thể bao gồm việc thiết lập quy trình kiểm tra và kiểm định, kiểm tra định kỳ các điểm kiểm soát, và xác định trách nhiệm và vai trò của từng cá nhân trong việc thực hiện và theo dõi kiểm soát.
Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ trong quá trình triển khai ICFR cũng là một yếu tố quan trọng. Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ việc tự động hóa quá trình kiểm soát, giúp nâng cao tính hiệu quả và độ chính xác của kiểm soát. Ví dụ, sử dụng hệ thống quản lý tài chính và kế toán tự động, doanh nghiệp có thể tự động ghi nhận các bút toán, kiểm tra sự phù hợp và tính chính xác của dữ liệu, và tạo ra báo cáo tài chính một cách nhanh chóng và chính xác.
Bước tiếp theo là thực hiện kế hoạch và tiến hành kiểm tra, đánh giá hiệu quả của hệ thống ICFR. Điều này bao gồm việc thực hiện các kiểm tra nội bộ để đảm bảo rằng các biện pháp kiểm soát đã được thực hiện đúng và có hiệu quả. Các kiểm tra này có thể bao gồm việc kiểm tra tài liệu, xác minh thông tin, kiểm tra thực tế, và đánh giá sự tuân thủ quy trình và chính sách.
Cuối cùng, việc giám sát liên tục là một phần quan trọng trong việc triển khai ICFR. Điều này đảm bảo rằng hệ thống kiểm soát nội bộ được duy trì và cải thiện liên tục theo thời gian. Đánh giá định kỳ, kiểm tra nội bộ, phê duyệt và rà soát liên tục là những hoạt động quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và đáng tin cậy của hệ thống ICFR.
Triển khai và duy trì một hệ thống ICFR mạnh mẽ là một yếu tố quan trọng trong việc tăng cường quản lý rủi ro và đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính. Việc tuân thủ các quy trình và chính sách ICFR giúp doanh nghiệp xây dựng một môi trường kinh doanh đáng tin cậy, tăng cường lòng tin của nhà đầu tư và đảm bảo sự bền vững trong hoạt động kinh doanh.
Bà Thủy nhấn mạnh, yếu tố thành công then chốt của việc triển khai ICFR trước hết nằm ở con người mà đầu tiên phải là ý chí cũng như kiến thức và chuyên môn về ICFR của người lãnh đạo cấp cao. Bên cạnh đó, bà cũng cho rằng doanh nghiệp cần duy trì chức năng kiểm toán nội bộ mạnh mẽ và độc lập, chính sách và quy trình công nghệ thông tin hợp lý, an toàn.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mô hình tái tạo sinh kế của Vingroup tại siêu dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội được đánh giá là bước đi tiên phong, giúp hàng vạn người dân địa phương không đứng ngoài, mà trở thành chủ thể của chính quá trình phát triển. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chia sẻ về ý nghĩa sâu xa của cách làm này và lý do nó nên được nhân rộng.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ IFC Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 300 tỷ USD giao dịch tài chính hàng hải mỗi năm, từng bước định vị vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực.
Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội, Hội Môi giới BĐS Việt Nam cho rằng, nhà ở xã hội đang nổi lên như trụ cột ổn định của thị trường bất động sản, đặc biệt tại miền Trung - Tây Nguyên, nơi nhu cầu ở thực tăng mạnh nhưng nguồn cung vẫn còn nhiều hạn chế.
AI đang trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp Việt tối ưu vận hành, giảm chi phí và tăng tốc nghiên cứu phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Báo cáo năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác định Việt Nam nắm giữ mỏ vàng chiến lược với 3,5 triệu tấn đất hiếm, vượt qua cả Mỹ. Thế nhưng, đằng sau con số hào nhoáng này lại là thực trạng bế tắc về công nghệ, thu hồi giấy phép và những đại án hình sự liên quan đến buôn lậu, khai thác lậu của các doanh nghiệp được giao trọng trách mở đường.
Nghị quyết 260 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) không đơn thuần là một gói ưu đãi mới dành cho thành phố lớn nhất cả nước. Theo TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, thì đây là bước chuyển chiến lược nhằm tái định vị vai trò của TP.Hồ Chí Minh trong chuỗi tài chính – thương mại khu vực, đồng thời mở ra “cơ hội kim cương” để Việt Nam bước sang mô hình tăng trưởng mới.
PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh kinh tế tư nhân cần giữ vai trò trụ cột, với các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Khi Elon Musk tuyên bố giải tán toàn bộ đội ngũ marketing của Tesla chỉ sau bốn tháng hoạt động với lý do quảng cáo “quá đại trà, có thể là của bất kỳ hãng xe nào”, câu chuyện lập tức tạo ra tranh cãi lớn trong giới marketing toàn cầu. Nhiều người cho rằng đây chỉ là một quyết định cảm tính quen thuộc của vị tỷ phú nổi tiếng thất thường và cực đoan trong quản trị. Nhưng cũng có không ít chuyên gia xem đây là một “tuyên ngôn thương hiệu” rất đáng suy ngẫm của Tesla trong thời đại mà sự khác biệt trở thành yếu tố sống còn.
Trong nhiều năm, khi nói về môi trường kinh doanh, phần lớn doanh nghiệp thường quan tâm tới thuế suất, thủ tục hành chính hay khả năng tiếp cận vốn. Nhưng hiện nay, một thay đổi sâu hơn và mang tính chiến lược hơn đang âm thầm diễn ra tại Việt Nam, tư duy điều hành kinh tế đang chuyển mạnh từ “quản lý doanh nghiệp” sang “kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển dài hạn”.
Tại Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026, câu chuyện chuyển đổi số không còn là tăng trưởng đột phá mà là bài toán sống còn, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa buộc phải thích nghi để tồn tại và phát triển bền vững.
Theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, FDI thế hệ mới không chỉ mang vốn mà còn là cơ hội nâng cấp doanh nghiệp Việt, thúc đẩy tăng trưởng xanh và gia tăng kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến việc lãnh đạo VinFast bán nhà máy, thoái vốn khỏi mảng sản xuất và tái cấu trúc hoạt động, thị trường lập tức dấy lên nhiều tranh luận trái chiều. Có ý kiến cho rằng đây là tín hiệu của áp lực tài chính ngày càng lớn trong ngành xe điện. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là bước chuyển chiến lược của VinFast từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình công nghệ – hệ sinh thái toàn cầu.
Một thế hệ trẻ em đang lớn lên cùng TikTok, nhưng điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng không còn chỉ là chuyện “nghiện điện thoại”. Từ các video ngắn đánh vào sự tò mò của trẻ, nội dung lệch chuẩn, quảng cáo trá hình cho tới những chiêu trò lừa đảo nhắm vào trẻ vị thành niên, TikTok đang tạo ra cuộc tranh luận gay gắt về việc có nên cấm hoặc siết chặt trẻ em sử dụng nền tảng này.
