ASEAN trước phép thử của những thách thức liên thông
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế đối mặt với nhiều phép thử đa chiều, đặc biệt là những hệ lụy sâu sắc từ xung đột địa chính trị tại Trung Đông đối với chuỗi cung ứng toàn cầu.
 |
| Phiên họp toàn thể của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 (Ảnh: VGP/Nhật Bắc). |
Phát biểu tại phiên họp toàn thể, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, trước các thách thức mang tính liên thông hiện nay, vấn đề mấu chốt của ASEAN không phải là "có bị ảnh hưởng hay không" mà là "ứng phó như thế nào và ứng phó cùng nhau ra sao".
Để định hình một ASEAN tự cường và chủ động, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã đưa ra ba đề xuất chiến lược mang tính quyết định.
Thứ nhất: Ưu tiên nguồn lực bảo đảm các nhu cầu an ninh thiết yếu.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người là nền móng cốt lõi cho sự ổn định của khu vực.
Về năng lượng: Cần phê chuẩn và vận hành hiệu quả Hiệp định An ninh Dầu khí ASEAN; thực hiện thực chất Kế hoạch Hành động Hợp tác Năng lượng giai đoạn 2026-2030, Lưới điện ASEAN và Hệ thống đường ống dẫn khí ASEAN; đồng thời tăng cường tiếp cận tài chính xanh và công nghệ tiên tiến phục vụ chuyển đổi năng lượng.
Về lương thực: Nâng cao hiệu quả các thỏa thuận hiện có, tăng cường dự trữ chiến lược và thiết lập cơ chế dự trữ khẩn cấp đối với gạo và các mặt hàng thiết yếu. Thủ tướng khẳng định: Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ lương thực trong các tình huống khẩn cấp và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn với các nước thành viên.
 |
| Tại Trung tâm Hội nghị Mactan Expo, Cebu, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự lễ khai mạc và phiên họp toàn thể của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 (Ảnh: VGP/Nhật Bắc). |
Thứ hai: Thúc đẩy hợp tác thực chất nhằm tăng cường năng lực nội tại.
Đề xuất thứ hai của Thủ tướng tập trung vào việc gia tăng "sức đề kháng" kinh tế của toàn khối trước các rủi ro từ bên ngoài. Theo đó, các nước thành viên cần:
Triển khai hiệu quả, thực chất Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) nhằm khơi thông dòng chảy thương mại nội khối.
Sớm hoàn tất đàm phán Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), tạo động lực bứt phá cho hành lang kinh tế số và phát triển bao trùm.
Thứ ba: Thắt chặt phối hợp, nâng cao tinh thần đoàn kết ASEAN.
Trước các tình huống khẩn cấp, Thủ tướng kêu gọi các quốc gia thành viên cần tối ưu hóa cơ chế tham vấn và điều phối liên ngành. Đồng thời, cần tiếp tục phát huy tối đa vai trò điều phối trung tâm của Ban Thư ký ASEAN nhằm bảo đảm mọi cam kết chung của khu vực được thực thi một cách liên tục, đồng bộ và đạt hiệu quả thực tế cao nhất.
Việt Nam khẳng định vai trò dẫn dắt và đóng góp trách nhiệm
Những đề xuất thực tiễn của đoàn Việt Nam đã nhận được sự đồng thuận và đánh giá rất cao từ Lãnh đạo các nước thành viên. Trên cơ sở sáng kiến của Việt Nam, Hội nghị đã nhất trí thông qua Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
Sự kiện một lần nữa khẳng định cam kết mạnh mẽ và vị thế chủ động của Việt Nam trong việc đồng hành cùng nước Chủ tịch Philippines 2026, chung tay đưa Cộng đồng ASEAN vững vàng vượt qua sóng gió, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
