| Thông tư 165/2026/TT-BQP: Phân cấp công trình quốc phòng, nhà thầu cần lưu ý gì khi nghiệm thu? Thông tư 165/2026/TT-BQP: Hạng mục bị che khuất phải lưu ảnh, video để nghiệm thu thế nào? |
Thông tư 165/2026/TT-BQP quy định trách nhiệm báo cáo sự cố công trình theo tuyến quản lý, trong đó có mốc 24 giờ đối với việc báo cáo đến đầu mối thuộc Bộ Quốc phòng. Văn bản cũng đặt ra yêu cầu bảo trì, đánh giá an toàn và chuẩn bị phương án xử lý trước khi công trình hết thời hạn sử dụng theo thiết kế. Với nhà thầu và đơn vị quản lý công trình, bài toán không chỉ là xử lý sự cố khi xảy ra, mà là thiết lập năng lực phòng ngừa, lưu trữ hồ sơ và phối hợp trách nhiệm từ trước.
Mốc 24 giờ không phải thời gian được phép trì hoãn cứu hộ, báo cáo
Theo điểm a khoản 1 Điều 14 Thông tư 165/2026/TT-BQP, ngay sau khi xảy ra sự cố công trình, chủ đầu tư hoặc thủ trưởng đơn vị quản lý, sử dụng phải báo cáo cấp trên trực tiếp bằng biện pháp nhanh nhất.
Trong vòng 24 giờ, thông tin phải được báo cáo đến thủ trưởng cơ quan, đơn vị đầu mối Bộ Quốc phòng theo tuyến quy định để tiếp tục báo cáo cơ quan có thẩm quyền.
Điểm cần làm rõ là mốc 24 giờ không đồng nghĩa các bên có thể chờ hết thời hạn mới thông báo hoặc tổ chức cứu hộ.
Điểm a khoản 2 Điều 14 yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu thi công thực hiện kịp thời biện pháp tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn; bảo đảm an toàn con người, tài sản; ngăn ngừa nguy hiểm tiếp diễn; bảo vệ hiện trường và thực hiện báo cáo.
Đối với sự cố do máy, thiết bị, điểm a khoản 2 Điều 15 cũng xác định cơ chế báo cáo ngay và trong vòng 24 giờ theo tuyến quản lý.
Nếu sự cố gây thương tích nặng hoặc chết người, điểm d khoản 2 và khoản 3 Điều 15 dẫn chiếu việc khai báo, điều tra, báo cáo và giải quyết theo Thông tư 01/2017/TT-BQP.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, nguy cơ lớn là người phụ trách công trường biết phải xử lý sự cố nhưng không biết đầu mối thông báo, trình tự báo cáo và trách nhiệm bảo vệ hiện trường.
Nhà thầu nên thống nhất trước với chủ đầu tư quy trình ứng phó, danh sách liên lạc và người có quyền quyết định dừng công việc nguy hiểm.
Đây là khuyến nghị quản trị thực tiễn, không phải việc Thông tư 165 quy định mọi nhà thầu phải lập cùng một biểu mẫu ứng phó riêng.
![]() |
| Thông tư 165/2026/TT-BQP: Sự cố công trình quốc phòng phải báo cáo trong 24 giờ |
Hết thời hạn sử dụng công trình: Phải tính phương án từ trước 12 tháng
Theo điểm a khoản 2 Điều 13, chủ quản lý, sử dụng phải rà soát thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế, quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng và dự kiến phương án xử lý tối thiểu trước 12 tháng khi công trình hết thời hạn sử dụng.
Nếu có nhu cầu tiếp tục sử dụng, việc xem xét kéo dài thời hạn phải thực hiện theo quy định được dẫn chiếu tại điểm b khoản 2 Điều 13 và Điều 43 Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
Quy định này có ý nghĩa đối với quản trị tài sản, kế hoạch cải tạo và dự toán bảo trì.
Một công trình vận hành nhiều năm có thể phát sinh nhu cầu nâng cấp hoặc đánh giá an toàn trước khi quyết định tiếp tục sử dụng. Nếu đợi đến sát thời hạn mới rà soát, đơn vị quản lý có nguy cơ bị động về nguồn lực và tiến độ.
Theo khoản 1 Điều 10, chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng phải tổ chức lập quy trình bảo trì theo quy định được dẫn chiếu.
Khoản 5 Điều 10 yêu cầu hằng năm chủ quản lý sử dụng lập kế hoạch, dự toán hoặc dự án bảo trì trên cơ sở quy trình đã được phê duyệt.
Trong khi đó, Điều 11 quy định việc đánh giá an toàn công trình theo hướng dẫn chuyên ngành và phân định trách nhiệm rà soát trong hệ thống quản lý của Bộ Quốc phòng.
Đối với doanh nghiệp được giao cung cấp dịch vụ bảo trì hoặc đánh giá kỹ thuật, bài học quan trọng là xác định rõ phạm vi công việc, căn cứ đánh giá và hồ sơ chứng minh kết quả.
Không nên đồng nhất hợp đồng bảo trì với quyền tự quyết kéo dài thời hạn sử dụng công trình. Đây là những vấn đề có căn cứ và thẩm quyền riêng.
Dự án chuyển tiếp: Không kiểm tra tiếp không có nghĩa hết trách nhiệm nghiệm thu
Khoản 1 Điều 22 quy định dự án được quyết định đầu tư trước thời điểm Thông tư 165 có hiệu lực tiếp tục xác định loại, cấp công trình theo pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.
Khoản 2 Điều 22 bảo lưu việc xử lý hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận trước ngày có hiệu lực theo quy định tại thời điểm tiếp nhận.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 22 quy định trường hợp công trình khởi công trước ngày Thông tư có hiệu lực, trước đây thuộc diện kiểm tra nghiệm thu nhưng theo Thông tư mới không còn thuộc diện đó, thì không tiếp tục thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu.
Tuy nhiên, chủ đầu tư vẫn có trách nhiệm quản lý chất lượng, tổ chức nghiệm thu hoàn thành, khắc phục các tồn tại đã được thông báo nếu có và chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu.
Đối với các công trình tiếp tục thuộc diện kiểm tra theo cả quy định cũ và mới, điểm a, b khoản 4 Điều 22 phân định cách xử lý tùy việc đã tổ chức kiểm tra nghiệm thu hoàn thành hay chưa.
Đây là điểm nhà thầu phải đối chiếu từng dự án, tránh hai cách hiểu cực đoan: hoặc tất cả thủ tục cũ phải làm lại, hoặc mọi công trình chuyển tiếp đều được miễn kiểm tra.
Khoản 1 Điều 23 xác định Thông tư 165 có hiệu lực từ 20/10/2026; Thông tư 174/2021/TT-BQP và Thông tư 24/2025/TT-BQP sửa đổi văn bản đó hết hiệu lực kể từ thời điểm này, ngoại trừ việc áp dụng quy định cũ trong các trường hợp chuyển tiếp được Điều 22 xác định.
Đối với doanh nghiệp, đây là lý do cần rà soát hồ sơ dự án đang thi công trước khi thống nhất lịch nghiệm thu và bàn giao.
An toàn công trình không thể phụ thuộc vào phản ứng sau sự cố
Thông tư 165/2026/TT-BQP làm rõ tuyến báo cáo, trách nhiệm xử lý sự cố, yêu cầu bảo trì và phương án quản lý công trình hết thời hạn sử dụng.
Đối với doanh nghiệp, rủi ro không chỉ nằm ở sự cố kỹ thuật mà còn ở việc thiếu quy trình phối hợp, hồ sơ hoặc nhận diện sai quy định chuyển tiếp.
Nhà thầu và chủ đầu tư cần thống nhất cơ chế phản ứng khẩn cấp, lưu trữ chứng cứ, lập kế hoạch bảo trì và đối chiếu tình trạng từng dự án theo Điều 22.
Một công trình chỉ được quản lý hiệu quả khi trách nhiệm an toàn được chuẩn bị trước, không phải xác định lại sau khi sự cố đã xảy ra.
