Thâm hụt thương mại Mỹ lập kỷ lục do làn sóng nhập hàng “né thuế”

Thâm hụt thương mại Mỹ lập kỷ lục do làn sóng nhập hàng “né thuế”.

Thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 3/2025 đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục, khi các doanh nghiệp ồ ạt nhập khẩu hàng hóa nhằm tránh đợt áp thuế quy mô lớn của Tổng thống Donald Trump – động thái đã kéo tăng trưởng GDP quý I/2025 của nền kinh tế lớn nhất thế giới vào vùng âm lần đầu tiên sau ba năm.

Theo báo cáo từ Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày thứ Ba (7/5), tổng thâm hụt thương mại của nước này đã tăng 14%, tương đương 17,3 tỷ USD, lên mức kỷ lục 140,5 tỷ USD, cao hơn mức dự báo 137 tỷ USD từ các nhà kinh tế. Đây được cho là hệ quả trực tiếp từ làn sóng nhập khẩu hàng hóa tăng mạnh từ 10 quốc gia, bao gồm Mexico, Việt Nam, và các nước châu Âu. Riêng nhập khẩu từ Trung Quốc lại giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm, do các mức thuế mới lên đến 145% chính thức có hiệu lực từ đầu tháng 4.

Ngoài ra, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của Hoa Kỳ đã tăng 5,4%, đạt mức kỷ lục 346,8 tỷ USD. Đáng chú ý, nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng 22,5 tỷ USD – chủ yếu là dược phẩm từ Ireland – lập mức cao chưa từng thấy, khi Tổng thống Donald Trump đưa ra cam kết sẽ áp thuế đối với nhóm hàng hóa này trong tương lai. Nhập khẩu tư liệu sản xuất cũng tăng 3,7 tỷ USD, trong đó máy tính và linh kiện là nhóm tăng mạnh nhất. Nhập khẩu xe hơi và linh kiện tăng 2,6 tỷ USD do nhu cầu với xe du lịch. Tuy nhiên, nhập khẩu nguyên liệu công nghiệp lại giảm 10,7 tỷ USD – đặc biệt là bạc, vàng phi tiền tệ và dầu thô đều giảm.

Thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 3/2025 đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục 140,5 tỷ USD (Ảnh: Reuters).

Dữ liệu cho thấy bất ổn từ chính sách thuế, nhà đầu tư rút vốn khỏi đồng USD

Giới chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc doanh nghiệp đổ xô nhập khẩu để “né thuế” sẽ chỉ tạo ra một cú sốc tạm thời cho GDP quý I/2025 của Mỹ – vốn đã giảm 0,3% theo tốc độ hàng năm. Trong khi đó, khả năng phục hồi GDP trong quý II/2025 còn phụ thuộc vào việc xuất khẩu có duy trì được đà tăng hay không, trong bối cảnh nhiều quốc gia bắt đầu tẩy chay hàng hóa và dịch vụ của Mỹ.

Theo đó, xuất khẩu trong tháng 3/2025 của Hoa Kỳ chỉ tăng nhẹ 0,2% lên 278,5 tỷ USD, dù đây vẫn là mức cao kỷ lục. Xuất khẩu hàng hóa tăng 0,7%, dẫn đầu là khí tự nhiên và vàng phi tiền tệ. Tuy nhiên, xuất khẩu tư liệu sản xuất lại giảm 1,5 tỷ USD, chủ yếu do sụt giảm trong xuất khẩu máy bay dân sự.

Bên cạnh đó, thặng dư thương mại dịch vụ đã giảm 0,9 tỷ USD xuống còn 95,2 tỷ USD, do xuất khẩu du lịch giảm mạnh – đặc biệt là từ Canada, trong bối cảnh tâm lý phản đối các biện pháp nhập cư cứng rắn, và những phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ về việc “sáp nhập” Canada và Greenland.

Đáng chú ý, dữ liệu cũng phản ánh xu hướng rút vốn khỏi tài sản được định giá bằng USD. Theo chuyên gia Brian Bethune từ Boston College, trong giai đoạn từ tháng 12/2024 đến tháng 3/2025, các dòng vốn từ Mỹ chảy vào vàng và bạc ở nước ngoài lên tới 92,5 tỷ USD, cho thấy nhà đầu tư đang tìm nơi trú ẩn an toàn khi các chính sách thuế thay đổi chóng mặt. Đồng USD cũng đã mất giá khoảng 5,1% so với rổ tiền tệ của các đối tác thương mại chính, tính từ đầu năm đến nay.

Thâm hụt thương mại với các đối tác của Hoa Kỳ đã cho thấy dấu hiệu tích cực. Theo đó, mức chênh lệch thương mại với Trung Quốc trong tháng 3/2025 giảm còn 24,8 tỷ USD, thấp hơn mức 26,6 tỷ USD của tháng 2/2025 – do nhập khẩu từ quốc gia này giảm mạnh. Trong khi đó, thâm hụt với Canada cũng thu hẹp từ 7,4 tỷ xuống còn 4,9 tỷ USD. Riêng với Mexico, thâm hụt gần như không đổi. Nhập khẩu từ EU, đặc biệt là từ Ireland, tăng mạnh trong tháng 3/2025 nhưng được dự báo sẽ giảm trong tháng 4.

Ngoài ra, một số nước châu Á có thể chứng kiến nhập khẩu tăng trở lại trong quý II/2025, khi các mức thuế 40-50% của Tổng thống Trump dự kiến sẽ áp dụng từ tháng 7.

Giới phân tích cho rằng nếu xuất khẩu không kịp phục hồi, tác động tiêu cực từ thâm hụt thương mại sẽ tiếp tục kéo tụt tăng trưởng kinh tế Mỹ, nhất là trong bối cảnh chính sách tiền tệ khó xoay chuyển nhanh. Fed dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tuần này, và giới đầu tư đang dõi theo phát biểu của Chủ tịch Jerome Powell để tìm manh mối về khả năng nới lỏng trong thời gian tới.