 |
| Tắc nghẽn tại cảng châu Âu báo hiệu làn sóng gián đoạn chuỗi cung ứng. |
Tình trạng tắc nghẽn cảng tại các đầu mối vận tải quan trọng ở châu Âu đang gia tăng nhanh chóng, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và Mỹ - EU tiếp tục leo thang.
Cụ thể, theo báo cáo ngày 23/5 từ Drewry – công ty tư vấn hàng hải có trụ sở tại London – thời gian chờ cập cảng tại Bremerhaven (Đức) đã tăng 77% chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng. Cảng Antwerp (Bỉ) ghi nhận mức tăng 37%, Hamburg (Đức) tăng 49%, trong khi các cảng lớn khác như Rotterdam (Hà Lan) và Felixstowe (Anh) cũng chịu áp lực tương tự.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ tình trạng thiếu hụt lao động và mực nước sông Rhine xuống thấp, ảnh hưởng đến vận chuyển hàng hóa nội địa bằng xà lan. Bên cạnh đó, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm hoãn mức thuế 145% với hàng nhập từ Trung Quốc đã khiến nhiều doanh nghiệp tranh thủ đẩy mạnh đơn hàng, kéo theo nhu cầu vận chuyển tăng đột biến.
Drewry nhận định rằng sự chậm trễ này đang kéo dài thời gian giao hàng, phá vỡ kế hoạch tồn kho và buộc các doanh nghiệp phải dự trữ hàng hóa nhiều hơn. Áp lực càng gia tăng khi tuyến thương mại xuyên Thái Bình Dương đang bước vào mùa cao điểm sớm hơn mọi năm, do đợt “tạm hoãn thuế” giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ kết thúc vào ngày 14/8.
Tình trạng tương tự cũng đang xuất hiện tại Thâm Quyến, Los Angeles và New York, nơi số lượng tàu chờ neo tăng lên đáng kể, kể từ cuối tháng 4/2025.
Giám đốc điều hành của Hapag-Lloyd, ông Rolf Habben Jansen, cho biết trong một hội thảo trực tuyến tuần qua rằng dù đã có cải thiện nhỏ, cần thêm từ 6 đến 8 tuần nữa để khống chế được tình trạng tại các cảng châu Âu. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nếu các tuyến vận tải quay lại Biển Đỏ quá sớm, nguy cơ "tắc nghẽn nghiêm trọng" tại các cảng sẽ trở thành hiện thực. “Nếu toàn bộ tàu quay lại tuyến Suez cùng lúc, hệ thống sẽ quá tải”, ông nói.
Trong khi đó, tình trạng bất ổn chính sách thuế của Mỹ tiếp tục là yếu tố làm xáo trộn nhịp điều hành đơn hàng. Việc Tổng thống Donald Trump liên tục thay đổi thông điệp – từ đe dọa áp thuế 50% với EU vào ngày 1/6, rồi lại gia hạn đến 9/7 – khiến các nhà xuất nhập khẩu không thể lập kế hoạch ổn định. Theo Oxford Economics, những bất định như vậy sẽ tạo “chi phí vô hình” cho nền kinh tế toàn cầu, làm suy giảm động lực đầu tư và tiêu dùng.
Ngoài ra, Bloomberg Economics cũng cảnh báo rằng nếu mức thuế 50% thực sự được áp dụng, kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mỹ có thể giảm hơn một nửa, đặc biệt trong các ngành phải chịu mức thuế đối ứng. Những quốc gia như Đức, Ireland, Bỉ và Hà Lan, nơi có tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ cao, sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
Ngoài yếu tố thuế, tuyến Biển Đỏ, vốn là tuyến hàng hải huyết mạch kết nối châu Á – châu Âu – Mỹ, vẫn đang bị gián đoạn do các cuộc tấn công từ nhóm Houthi tại Yemen từ cuối năm 2023. Các tàu hàng vẫn phải vòng qua mũi Hảo Vọng, khiến chi phí nhiên liệu và thời gian vận chuyển tăng mạnh.
Trước tình hình này, các hãng vận tải như MSC Mediterranean Shipping đã công bố tăng giá chung và phụ phí mùa cao điểm từ tháng 6, cho hàng hóa xuất khẩu từ châu Á. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy giá cước vận tải biển sẽ tăng mạnh trong những tuần tới, đặc biệt với các mặt hàng tiêu dùng và linh kiện điện tử, vốn phụ thuộc vào vận chuyển container.
Giữa lúc đó, giới doanh nghiệp cũng đang bị kẹt giữa các biến số khó lường: thiếu container, thiếu lao động, bất ổn chính sách thuế, và căng thẳng địa chính trị. Với những gì đang diễn ra tại các cảng châu Âu, thông điệp đã khá rõ ràng: tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu chưa kết thúc, mà có thể chỉ mới bắt đầu một chu kỳ mới.
 Tổng thống Donald Trump gia hạn thời gian áp thuế với EU đến ngày 9/7 |
 Morgan Stanley nâng xếp hạng tài sản Mỹ, nhưng tiêu cực với USD |
 “Cơn sốt” kho ngoại quan tại Mỹ giữa biến động chính sách thuế |
