" Thực tế mà nói, khối doanh nghiệp - động lực trong phát triển kinh tế đang yếu dần", TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng CIEM cho biết.
aa
Tỷ lệ doanh nghiệp rút khỏi thị trường cao
Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, trong 10 tháng đầu năm nay, cả nước có 125.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và 52.700 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 10 tháng năm 2022 lên gần 178.500 doanh nghiệp, tăng 38,3% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó có 66.400 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, 40.300 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, 15.400 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể. Tính chung 10 tháng đầu năm, số doanh nghiệp rút khỏi thị trường là 122.100 doanh nghiệp.
Bình luận về con số này, TS. Cung chỉ ra rằng, tỷ lệ số rút khỏi thị trường trên số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đang là gần 70%, một con số rất cao. Điều này có nghĩa, trong 10 tháng đầu năm, cứ 100 doanh nghiệp mới xuất hiện trên thị trường thì có tới 70 doanh nghiệp phá sản, rút khỏi thị trường. Tỷ lệ này cao nhất từ trước đến nay, trước đây, nhiều giai đoạn tỷ lệ này chỉ ở khoảng 15-20%, ngay cả thời kỳ khủng hoảng 2009-2014, tỷ lệ này là khoảng 60%, nguyên Viện trưởng CIEM nêu số liệu.
Cùng với ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến doanh nghiệp kiệt quệ, tỷ lệ doanh nghiệp rút khỏi thị trường cao. Con số này cũng thể hiện doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn trong hoạt động kinh doanh.
Tuy rằng số gia nhập thị trường tăng lên nhưng số rút khỏi thị trường cũng rất lớn và có xu hướng tăng, TS. Cung chỉ ra.
Số vốn FDI đang có xu hướng giảm
Ảnh minh họa.
Với số vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam, TS. Cung cũng cho rằng, cần làm rõ về số lượng giải ngân trong đó có bao nhiêu là đầu tư mới và bao nhiêu là góp vốn mua cổ phần. Vì số góp vốn mua cổ phần chỉ là thay thế vốn chứ không phải là đầu tư mới.
Số liệu thực về vốn FDI đầu tư mới quan trọng bởi đây là cái nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế chứ còn số mua cổ phần trên thị trường chứng khoán, góp vốn nhiều khi chỉ là đang “mua rẻ” của doanh nghiệp nội trong giai đoạn khó khăn, ông Cung đánh giá.
Trong giai đoạn dài hơn, nguyên Viện trưởng CIEM chỉ ra rằng, số vốn FDI vào Việt Nam cũng đang có xu hướng giảm liên tục trong vòng mấy năm nay. Lượng vốn FDI vào Việt Nam trong 10 tháng đầu năm đến nay mới đạt hơn 22 tỷ USD, bằng hơn 50% số vốn đăng ký mới trong năm 2019 (38 tỷ USD).
Ông Cung cũng lưu ý rằng, xu hướng này có nghĩa là sau này số vốn FDI giải ngân cũng sẽ giảm xuống bởi vốn đăng ký mới giảm thì vốn giải ngân rồi cũng sẽ giảm. Xu hướng đang xấu đi chứ không phải tích cực.
Tương tự, xuất nhập khẩu có tăng trưởng nhưng đang thấp dần cho thấy động lực tăng trưởng của nền kinh tế đang giảm dần, TS. Nguyễn Đình Cung nhìn nhận.
Theo ông Cung, các nhà hoạch định chính sách nên nhìn vào những xu hướng ẩn sau số liệu vĩ mô thay vì chỉ tập trung vào những “cái nhất” của Việt Nam như kiểm soát lạm phát hay tăng trưởng kinh tế.
"Xu hướng kinh tế thế giới đang xấu đi, xu hướng kinh tế của Việt Nam cũng không thể khác được. Thực tế mà nói, doanh nghiệp - một lực lượng xung kích, động lực trong phát triển kinh tế đang yếu dần", ông Cung nói.
Theo TS. Cung, tại thời điểm này chỉ có một cách là giảm thu, giãn thu thuế, phí để cứu doanh nghiệp cũng như cứu nền kinh tế.
Tại Hội thảo “Tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới”, bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Trưởng phòng Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, Bộ Tài chính đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự thảo luật để gửi Bộ Tư pháp thẩm định trong tháng 6/2026.
Theo TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, hàng nghìn dự án bị ách tắc đang “giam” nguồn lực khổng lồ, nếu tháo gỡ hiệu quả, nền kinh tế có thể được bổ sung hàng trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang đối mặt với những biến động chưa từng có về địa chính trị, công nghệ, thương mại và tài chính, Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (UTT) đã phối hợp cùng Đại sứ quán Israel tại Việt Nam tổ chức Tọa đàm quốc tế với chủ đề: "Những thách thức của nền kinh tế thế giới trong bối cảnh hiện nay".
TS. Hoàng Thị Thu Phương – Giảng viên Khoa Kinh doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nhận định, những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh đại học năm nay không đơn thuần là thay đổi về mặt kỹ thuật, mà mang tính định hướng sâu sắc, buộc học sinh lớp 12 phải tư duy kỹ càng về chiến lược nguyện vọng, chuyển dịch từ chiến lược "rải thảm" sang "nhắm trúng đích".
TS. Nguyễn Đức Kiên cho rằng quy hoạch Hà Nội phải tiếp cận dài hạn, lấy hạ tầng giao thông làm nền tảng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hiện thực hóa khát vọng quốc gia đến năm 2045.
"Tầm nhìn 100 năm không phải là chúng ta ngồi hôm nay thiết kế hết mọi thứ cho 100 năm sau. Điều quan trọng là phải để dành tài nguyên cho thế hệ tương lai, để trăm năm sau con cháu chúng ta vẫn còn dư địa phát triển", Tiến sĩ khoa học, Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch NgoViet Architects & Planners nhấn mạnh.
Theo bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình rõ nét, khi các yếu tố đầu cơ dần nhường chỗ cho nhu cầu thực và giá trị khai thác bền vững. Sự thay đổi này phản ánh một chu kỳ phát triển mới, nơi dòng tiền trở nên thận trọng và có chọn lọc hơn.
Thị trường bất động sản không thể mãi là nơi chôn vốn của các dòng tiền đầu cơ kém thanh khoản. Cơ chế tăng trưởng mới đặt nhà ở cho thuê thành một trụ cột chiến lược, ép cả cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp phải sòng phẳng cấu trúc lại nguồn cung từ nay đến năm 2030.
TS.KTS Trương Văn Quảng, Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam nhấn mạnh Bắc Hà Nội sẽ là cực tăng trưởng chiến lược trong cấu trúc đô thị mới của Thủ đô.
“Quy hoạch hiện đại không chỉ trả lời câu hỏi Thành phố sẽ xây thêm những gì, mà quan trọng hơn là phải trả lời được câu hỏi: Trong 25 năm, 50 năm hay 100 năm tới, TP.Hồ Chí Minh sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố của khu vực châu Á và toàn cầu?” - TS. Trần Du Lịch -nguyên Phó Trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh.
Chương trình “vàng đổi nhà” của Vinhomes gây tranh luận, song dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng đây là mô hình sáng tạo, phù hợp định hướng hạn chế vàng hóa nền kinh tế.
Ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức lên tiếng về chương trình hỗ trợ chuyển đổi vàng mua nhà của Vinhomes, thị trường tài chính và bất động sản lập tức đổ dồn sự chú ý vào tính pháp lý và hiệu quả thực tế của giải pháp này. Dưới góc nhìn của các chuyên gia kỳ cựu, động thái của nhà điều hành không chỉ là lời khuyến nghị tuân thủ pháp luật thông thường, mà chính là tín hiệu ủng hộ đối với một sáng kiến sáng tạo, mở đường cho việc khơi thông dòng vốn khổng lồ đang "ngủ đông" trong dân.
“Trong lĩnh vực tài sản số thì doanh nghiệp Việt Nam có một lợi thế đáng kể về công nghệ. Chúng ta có đội ngũ kỹ sư giỏi, khả năng phát triển sản phẩm nhanh và chi phí cạnh tranh.Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất hiện nay lại nằm ở năng lực pháp chế và tuân thủ pháp luật. Có thể nói doanh nghiệp Việt đang khá yếu ở khía cạnh này.”-Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam.
Việc người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam đọc phát biểu dẫn đề định hướng tại Đối thoại Shangri-La đã tạo ra một tiếng vang lớn trên trường quốc tế. Dưới góc nhìn của Giáo sư Khúc Cường (Đại học Dân tộc Trung ương, chuyên gia bình luận hãng tin CGTN - Trung Quốc), đây là bước chuyển chiến lược: Việt Nam không còn là "người nghe" thụ động mà đã vươn lên thành "người đặt ra chương trình nghị sự".
Trong nhiều năm, khi nhắc đến nguyên nhân khiến doanh nghiệp thất bại, người ta thường nói đến thiếu vốn, thiếu nhân lực, thiếu thị trường hoặc sức ép cạnh tranh. Tuy nhiên, những biến động liên tiếp của kinh tế thế giới trong hơn một thập kỷ qua đang cho thấy một sự thật khác. Nhiều doanh nghiệp sở hữu nguồn lực lớn, thương hiệu mạnh và thị phần dẫn đầu vẫn có thể sụp đổ trong thời gian ngắn vì không nhận diện được những rủi ro đang âm thầm hình thành bên trong hệ thống của mình.
