Start-up Việt Nam Alternō nhận giải vì môi trường và xã hội

Start-up Alternō của Việt Nam vừa dự nhận giải thưởng Steward Leadership 25 (SL25) - giải thưởng toàn cầu công nhận các giải pháp lãnh đạo bền vững vì môi trường và xã hội. Giải thưởng dành cho các dự án tài trợ tự bền vững, góp phần phát triển xã hội và bảo vệ môi trường.

Đột phá với giải pháp lưu trữ năng lượng bền vững

Giữa làn sóng chuyển đổi xanh toàn cầu, nơi công nghệ và khát vọng vì một tương lai không carbon đang định hình lại các ngành công nghiệp, một startup trẻ từ Việt Nam đang lặng lẽ tạo nên cuộc cách mạng: dùng cát để lưu trữ năng lượng và cung cấp nhiệt sạch cho công nghiệp, nông nghiệp mà không phát thải CO₂.

Alternō - công ty khởi nghiệp được thành lập năm 2023 tại TP.HCM - là đơn vị tiên phong phát triển công nghệ pin cát, một giải pháp lưu trữ năng lượng nhiệt giá rẻ, bền vững, thân thiện với môi trường. Chỉ sau hơn một năm hoạt động, Alternō đã liên tiếp giành nhiều giải thưởng quốc tế và thu hút nguồn vốn đầu tư hàng triệu USD từ các quỹ uy tín toàn cầu.

Khả năng giữ nhiệt của cát đã được con người sử dụng từ hàng ngàn năm trước. Alternō không phát minh lại bánh xe, mà nâng tầm nó lên bằng công nghệ hiện đại.

Hệ thống pin cát của Alternō gồm một thùng thép cách nhiệt chứa cát mịn, với lõi là các thanh thép được nung nóng bằng điện từ năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, hoặc điện lưới giờ thấp điểm). Cát được đốt nóng đến 600°C, biến thành "kho nhiệt" có thể cấp nhiệt cho các hoạt động sản xuất công nghiệp hoặc nông nghiệp.

Đặc biệt, mỗi pin cát tích hợp chip thông minh và cảm biến theo dõi hoạt động, giúp người dùng giám sát hiệu suất qua ứng dụng. Công nghệ này đã được đăng ký sở hữu trí tuệ tại Việt Nam và Mỹ - một bước tiến lớn với một startup non trẻ.

Từ ươm mầm đến trưởng thành

Câu chuyện Alternō bắt đầu từ một mối duyên hậu đại dịch. Hồ Việt Hải - đồng sáng lập công ty - từng sống hơn một năm trên núi, tự cung tự cấp điện và nước. Trải nghiệm này khiến anh nhận ra giới hạn của pin lithium trong các ứng dụng nhiệt như nấu ăn, sưởi ấm.

Khi chia sẻ băn khoăn này với Kent Nguyễn - người bạn đã nghiên cứu về năng lượng bền vững suốt thời gian Covid-19 – cả hai nhận ra tiềm năng chưa được khai phá của pin cát. Sau đó, họ gặp Nguyễn Quốc Nam tại chương trình Ươm tạo của quỹ Antler và quyết định cùng khởi nghiệp.

Chỉ sau 10 tuần, họ đã gọi thành công vòng vốn hạt giống trị giá 110.000 USD từ Antler. Và suốt năm 2023, đội ngũ dồn toàn lực nghiên cứu, thử nghiệm hàng trăm lần để đảm bảo pin hoạt động ổn định ở mức nhiệt cao – lên tới 1.000 độ C.

Không chỉ phát triển phần cứng, Alternō còn xây dựng phần mềm tính toán lượng CO₂ được cắt giảm khi dùng pin cát. Đây là bước đệm quan trọng để doanh nghiệp phát hành tín chỉ carbon, giúp tăng giá trị sản phẩm trong bối cảnh châu Âu chuẩn bị áp dụng thuế carbon lên hàng nhập khẩu.

Alternō hiện đang lắp đặt hệ thống pin cát cho nhiều doanh nghiệp lớn trong nước, và chuẩn bị triển khai các hợp đồng mới tại Nhật Bản và Indonesia. Sự phát triển nhanh chóng này có phần đóng góp quan trọng từ khoản đầu tư trị giá 1,5 triệu USD đến từ Quỹ Schneider Electric Energy Access Asia (SEEAA) – một trong những quỹ đầu tư tác động hàng đầu châu Á trong lĩnh vực năng lượng bền vững.

Trước SEEAA, Alternō cũng nhận được hơn 2,1 triệu USD từ các quỹ The Radical Fund, Touchstone Partners, Antler, Impact Square, Temasek Foundation và P4G.

Hiện tại, nhu cầu lưu trữ năng lượng nhiệt đang tăng mạnh toàn cầu - đặc biệt ở các nước đang phát triển, nơi hạ tầng điện yếu và chi phí đầu tư cao. Với lợi thế giá thành rẻ, tuổi thọ cao và không dùng vật liệu hiếm, pin cát Alternō được kỳ vọng trở thành "bình ắc quy nhiệt" cho thế giới.

So với pin lithium-ion, pin cát Alternō rẻ hơn đáng kể và có thể kéo dài tuổi thọ đến hàng chục năm. Giải pháp này không chỉ thân thiện với môi trường, mà còn giúp người dùng tiết kiệm chi phí vận hành đáng kể - điều đặc biệt ý nghĩa trong nông nghiệp và sản xuất.

Như ông Hồ Việt Hải khẳng định:“Chúng tôi không chỉ góp phần vào mục tiêu giảm phát thải carbon, mà còn muốn giúp các doanh nghiệp Việt vững vàng hơn khi bước vào thị trường quốc tế - nơi tiêu chuẩn xanh đang trở thành rào cản và cũng là cơ hội.”

Trên trang fb Alternō Việt Nam cũng chia sẻ: "Vừa qua, Alternō có mặt tại Seoul cùng 11 startup xuất sắc từ 6 quốc gia, trong hành trình do UNDP Seoul Policy Centre, Impact Square và CVC Capital Partners tổ chức. Các đội tham dự đều mang đến những giải pháp ấn tượng, thiết thực: Vật liệu mới thay thế nhựa. AI cảnh báo sạt lở đất tức thời. Công nghệ xử lý bụi mịn cho nông nghiệp và đô thị. Xi măng low-carbon… Alternō may mắn được vinh danh với UNDP Impact Award cho giải pháp pin nhiệt bằng cát - Sand Battery, giúp giảm phát thải trong công nghiệp nặng, nơi chiếm hơn 30% lượng khí thải toàn cầu. Nhưng đây không phải là một bài khoe chiến thắng. Điều quan trọng chúng mình cảm nhận rõ ràng rằng: có rất nhiều người, rất nhiều ý tưởng hay đang nở rộ – và đó là dấu hiệu mừng vì: chúng ta phải nhanh hơn, trước khi những cơn bão dữ dội hơn nữa ập đến...

Mỗi startup, mỗi công nghệ hôm nay chỉ là một “viên đạn nhỏ” để làm chậm lại khủng hoảng. Không ai có “silver bullet”. Nhưng nếu cùng nhau, chúng ta có thể kéo dài thêm thời gian - để nhân loại tìm ra những giải pháp lớn hơn".