Tài chính số mở lối gọi vốn cho start-up xanh

Start-up “khát vốn”, tìm đường đi mới

Dự án khởi nghiệp S2M – Da từ vỏ xoài, do chị Nguyễn Thị Thanh Vân cùng các sinh viên Trường Đại học Trà Vinh đồng sáng lập, là một ví dụ điển hình. Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra vật liệu thân thiện môi trường, S2M được đánh giá cao về tính sáng tạo và khả năng ứng dụng trong bối cảnh kinh tế tuần hoàn.

Dự án khởi nghiệp S2M – Da từ vỏ xoài, do Nguyễn Thị Thanh Vân cùng các sinh viên Trường Đại học Trà Vinh đồng sáng lập

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của nhóm hiện nay vẫn là bài toán vốn. Theo chị Vân, để xây dựng xưởng sản xuất và hoàn thiện dây chuyền công nghệ, dự án cần khoảng 7 tỷ đồng. Khoản đầu tư này nhằm phục vụ việc vận hành thử, trình diễn quy trình sản xuất cho đối tác và thuyết phục các nhà đầu tư tiềm năng.

“Nhóm chưa có kế hoạch vay vốn ngân hàng vì không có tài sản thế chấp. Chúng tôi hướng tới các tổ chức phi chính phủ, tổ chức quốc tế, quỹ đầu tư mạo hiểm và các hợp tác xã trồng xoài để cùng hợp tác, chia sẻ lợi nhuận”, chị Vân chia sẻ.

Song song đó, S2M tích cực kết nối với các nền tảng đầu tư số và mạng lưới nhà đầu tư cá nhân trong và ngoài nước. Các buổi thuyết trình gọi vốn được tổ chức trực tuyến, kèm theo video mô phỏng quy trình sản xuất, dữ liệu tài chính số hóa nhằm tăng tính thuyết phục với các quỹ quan tâm đến công nghệ xanh và vật liệu bền vững.

Không chỉ các start-up công nghệ, nhiều cơ sở sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ cũng đang tìm cơ hội từ tài chính số. Anh Nguyễn Hoàng Huy Lộc (SN 1990, xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) cho biết, để mở rộng quy mô và nâng tầm thương hiệu trà đinh lăng Trường Ái, việc tiếp cận vốn qua các kênh số là lựa chọn phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Theo anh Lộc, các nền tảng gọi vốn cộng đồng, ví điện tử, ngân hàng số hay chương trình hỗ trợ khởi nghiệp trực tuyến giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn nhanh hơn, minh bạch hơn, đồng thời giảm áp lực vay vốn truyền thống.

“Chúng tôi mong muốn được kết nối với nhà đầu tư thông qua các nền tảng số để có thêm nguồn lực đầu tư máy móc hiện đại, mở rộng vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm OCOP địa phương”, anh nói.

Bên cạnh đó, anh Lộc cũng kỳ vọng các cơ quan chức năng và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sẽ tăng cường tư vấn, đào tạo kỹ năng sử dụng tài chính số cho các cơ sở sản xuất nông nghiệp, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Theo anh, nếu được tiếp cận hiệu quả các kênh vốn mới, doanh nghiệp nhỏ không chỉ phát triển bền vững mà còn tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Dữ liệu – chìa khóa mở cửa vốn

Từ góc độ chuyên gia, ông Đàm Thanh Hiệp, CEO và Founder New World Group Asset Management, cho biết khoảng 70% start-up Việt Nam gặp khó khăn khi tiếp cận vốn truyền thống do yêu cầu tài sản thế chấp và thiếu lịch sử tín dụng.

“Phần lớn start-up phải dựa vào vốn cá nhân. Khi gọi vốn, doanh nghiệp cần chứng minh được doanh thu theo tháng, quý, năm; cấu trúc chi phí; lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng. Nhiều nhóm khởi nghiệp giỏi chuyên môn nhưng lại thiếu nền tảng quản trị tài chính, trong khi đây mới là chìa khóa để thuyết phục nhà đầu tư”, ông Hiệp phân tích.

Doanh nghiệp nhỏ kỳ vọng vào vốn số

Ở góc nhìn khác, bà Jlo Trần, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành VBI Academy, cho rằng các start-up hiện nay hoạt động trong môi trường số hóa, tạo ra lượng dữ liệu lớn từ hoạt động kinh doanh, người dùng và chuỗi giá trị. Đây chính là “nguồn nguyên liệu” quan trọng để xây dựng các mô hình tài chính số thông minh, giúp đánh giá chính xác năng lực doanh nghiệp và phân bổ nguồn vốn phù hợp.

Tuy nhiên, theo bà Jlo Trần, vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa tiềm năng dữ liệu và khả năng khai thác thực tế. Hạ tầng pháp lý cho các mô hình tài chính số mới – như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), chuẩn chia sẻ dữ liệu và quy định về tài sản số – vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để tạo môi trường minh bạch, an toàn cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Các chuyên gia khuyến nghị, start-up cần nhìn nhận dữ liệu như một tài sản chiến lược. Việc chủ động thu thập, chuẩn hóa và quản trị dữ liệu ngay từ đầu không chỉ giúp tối ưu hoạt động nội bộ, mà còn là điều kiện tiên quyết để tiếp cận các nguồn vốn thông minh.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần đầu tư xây dựng nền tảng quản trị số, hiểu rõ về tài sản số, nắm bắt phương thức phân bổ vốn dựa trên AI, đồng thời chủ động quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý. Quan trọng hơn, việc đào tạo nâng cao năng lực số cho đội ngũ lãnh đạo và chuyên gia được xem là yếu tố không thể thiếu nếu start-up muốn tận dụng hiệu quả làn sóng tài chính số.