Singapore khẳng định với Liên hợp quốc hôm thứ Hai (27/4) rằng sự tự do đi lại trên các tuyến đường biển quốc tế là một quyền phổ quát chứ không phải là một đặc quyền, trong bối cảnh việc đóng cửa eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn.
Trong một cuộc tranh luận cấp cao của Liên hợp quốc về an ninh và bảo vệ các tuyến đường biển, ông Zhulkarnain Abdul Rahim – Quốc vụ khanh Ngoại giao Singapore – nhấn mạnh rằng với tư cách là một quốc đảo nhỏ, Singapore tin tưởng việc di chuyển qua các eo biển phục vụ giao thông hàng hải quốc tế là một quyền theo luật pháp quốc tế, không phải đặc quyền có thể bị trả tiền hoặc thương lượng. Ông cũng cảnh báo rằng nếu luật quốc tế bị xói mòn ở một khu vực, điều này sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm cho các khu vực khác trên thế giới.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ trên thế giới, nhưng đã bị đóng cửa phần lớn kể từ khi cuộc chiến ở Iran nổ ra. Chiến sự bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Dù lệnh ngừng bắn đã giúp hạ nhiệt giao tranh, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran vẫn kiên quyết không mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Washington triển khai Hải quân Mỹ để phong tỏa các cảng của Iran.
Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đề xuất thu phí tàu qua eo biển Malacca nhưng sau đó khẳng định Indonesia không có ý định thực hiện.
Ông Zhulkarnain cho biết eo biển Malacca và Singapore vận chuyển khoảng 23,2 triệu thùng dầu mỗi ngày, nhiều hơn eo biển Hormuz với 20,9 triệu thùng/ngày; điểm hẹp nhất chỉ rộng hai hải lý. Ông nhấn mạnh nếu quyền quá cảnh bị gián đoạn, hoạt động hàng hải quốc tế tại đây có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cũng theo vị đại diện này, đối với Singapore cũng như toàn cầu, chế độ quá cảnh theo Công ước Luật Biển của Liên hợp quốc (UNCLOS) không chỉ là một khía cạnh học thuyết pháp lý mang tính trừu tượng, mà còn là một vấn đề có ảnh hưởng thực tiễn tới an ninh kinh tế toàn cầu và sự ổn định quốc tế.
Vào ngày 17/4, Thủ tướng Lawrence Wong nhấn mạnh rằng việc cho phép bất kỳ bên nào sử dụng trái phép một tuyến đường biển quốc tế như một công cụ sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Bộ trưởng Điều phối An ninh Quốc gia Kasiviswanathan Shanmugam cũng phát biểu vào ngày 13/4 rằng quốc gia Đông Nam Á này luôn có thái độ cẩn trọng trước việc các quốc gia khác xem các quyền và tự do hàng hải là đặc quyền có thể thương lượng hoặc phải trả phí.
Ngày 17/4, Singapore cùng với các quốc đảo Fiji, Jamaica và Malta đã kêu gọi khôi phục quyền quá cảnh không bị cản trở qua eo biển Hormuz.
Cũng trên nghị trường Liên hợp quốc, Quốc vụ khanh Ngoại giao Zhulkarnain Abdul Rahim nhấn mạnh sự hợp tác giữa Singapore, Malaysia và Indonesia cho thấy cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và quản lý hiệu quả các eo biển. Ông cho biết tất cả các nước đều hưởng lợi từ an ninh các tuyến đường biển và Singapore sẽ tiếp tục góp phần duy trì eo biển Hormuz tự do, bảo vệ ngành vận tải biển, đảm bảo an toàn cho thủy thủ. Ông cũng bày tỏ hy vọng về một giải pháp ngoại giao nhằm mang lại hòa bình, ổn định cho các vùng biển toàn cầu.
