Chính quyền Tổng thống Donald Trump vào ngày 24/4 đã thông báo về việc áp đặt lệnh trừng phạt đối với một nhà máy lọc dầu độc lập tại Trung Quốc do mua dầu trị giá hàng tỷ đô la từ Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington và Tehran chuẩn bị tiến hành vòng đàm phán hòa bình tiếp theo vào cuối tuần.
Bộ Tài chính Mỹ đã tập trung vào doanh nghiệp lọc dầu Hengli Petrochemical, đóng trụ sở tại thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc), mà cơ quan này cho là một trong những khách hàng lớn nhất nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ Iran. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài – đơn vị trực thuộc Bộ – cũng thông báo đã áp dụng các lệnh trừng phạt đối với khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu thuyền, là thành phần thuộc đội tàu bí mật của Iran.
Chính phủ Trung Quốc phản đối các lệnh trừng phạt, gọi đây là hành động đơn phương và bất hợp pháp. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington kêu gọi Mỹ ngừng sử dụng các lệnh trừng phạt làm công cụ gây sức ép lên các công ty Trung Quốc và không chính trị hóa các vấn đề thương mại, khoa học - công nghệ.
Năm ngoái, chính quyền Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với một số doanh nghiệp lọc dầu quy mô nhỏ tại Trung Quốc, bao gồm Hebei Xinhai Chemical Group, Shandong Shouguang Luqing Petrochemical và Shandong Shengxing Chemical. Các biện pháp này gây ra nhiều khó khăn cho hoạt động của các nhà máy lọc dầu, như hạn chế tiếp cận nguồn dầu thô và buộc phải phân phối sản phẩm tinh chế dưới nhiều tên gọi khác nhau. Hiện nay, các nhà máy lọc dầu nhỏ chiếm khoảng 25% công suất lọc dầu của Trung Quốc, thường hoạt động với biên lợi nhuận thấp hoặc âm và đang chịu tác động tiêu cực từ nhu cầu trong nước suy giảm.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington đang thực hiện các biện pháp kiểm soát tài chính đối với chính phủ Iran. Ông Bessent nhấn mạnh, Bộ Tài chính Mỹ sẽ tiếp tục tăng cường giám sát các mạng lưới tàu thuyền, trung gian và người mua mà Iran sử dụng để vận chuyển dầu ra thị trường toàn cầu.
Gần đây, các doanh nghiệp lọc dầu quy mô nhỏ ở Trung Quốc phải mua dầu từ Iran với mức giá vượt qua giá dầu Brent trên thị trường quốc tế. Nguyên nhân là Washington đã tạm thời miễn trừ các lệnh trừng phạt đối với dầu vận chuyển trên biển từ Iran, làm dấy lên kỳ vọng rằng Ấn Độ sẽ tăng lượng mua dầu. Tuy nhiên, tuần trước chính phủ Mỹ đã cho phép thời hạn miễn trừ này kết thúc.
