Ngoại trưởng Malaysia Mohamad Hasan khẳng định rằng mọi quyết định liên quan đến eo biển Malacca không thể được đưa ra một cách đơn phương. Ông nhấn mạnh các quốc gia trong khu vực lựa chọn cách tiếp cận dựa trên sự đồng thuận nhằm đảm bảo an ninh hàng hải. Ông cũng lưu ý Malaysia, Singapore, Indonesia và Thái Lan duy trì sự hợp tác chặt chẽ trong vấn đề này, cùng thực hiện tuần tra chung dọc theo eo biển để đảm bảo an toàn cho các hoạt động qua lại của tàu thuyền.
Theo hãng thông tấn nhà nước Bernama, tại một diễn đàn tổ chức tối thứ Tư (22/4), ông Mohamad phát biểu: “Mọi biện pháp triển khai tại eo biển Malacca đều cần có sự phối hợp giữa bốn quốc gia. Đây là nhận thức chung của chúng tôi, và không thể tiến hành bất cứ hoạt động nào một cách đơn phương.”
Cũng theo Ngoại trưởng Malaysia Mohamad Hasan, việc ký kết thỏa thuận chung về tuần tra và đảm bảo an ninh tại eo biển Malacca là cơ sở để các bên tuân thủ nguyên tắc không có quyết định đơn phương. Đề cập tới tính liên kết của vấn đề với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), ông nhấn mạnh, ASEAN hoạt động dựa trên nguyên tắc đồng thuận; ngay cả ở cấp tiểu ban, mọi quyết định đều được đưa ra với sự nhất trí của các thành viên, thể hiện rõ tinh thần hợp tác trong toàn Hiệp hội.
Eo biển Malacca là một tuyến đường biển hẹp ở Đông Nam Á, nối Ấn Độ qua Biển Andaman với Trung Quốc và Đông Bắc Á qua Biển Đông. Đây là một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng và nhộn nhịp nhất thế giới, chiếm hơn 25% thương mại toàn cầu.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, đặc biệt sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran ngày 28/2 khiến eo biển Hormuz bị gián đoạn lưu thông, ông Mohamad Hasan đã đưa ra nhận định như trên. Cuộc xung đột hiện kéo dài sang tuần thứ tám. Việc tuyến đường biển trọng yếu này bị phong tỏa đã làm giảm nguồn cung năng lượng toàn cầu; các chính phủ ở Đông Nam Á đang tích cực tìm kiếm những nguồn nhiên liệu mới và áp dụng nhiều giải pháp để hạ nhiệt chi phí nhiên liệu vốn đang gia tăng.
Vào thứ Tư (22/4), tại hội nghị chuyên đề tài chính diễn ra ở Jakarta, Ngoại trưởng Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đã trình bày ý tưởng áp thuế đối với các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Malacca nhằm tăng cường vị thế chiến lược của quốc gia trên các tuyến đường thương mại và năng lượng toàn cầu. Theo ông Purbaya, sáng kiến này nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Prabowo Subianto và lấy cảm hứng từ kế hoạch thu phí của Iran đối với các tàu hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc triển khai chính sách này sẽ gặp nhiều thách thức và hiện tại, chính phủ Indonesia xem đây là một đề xuất ban đầu. Ngoài ra, theo người đứng đầu ngành ngoại giao Indonesia, bất kỳ khoản phí nào áp dụng cũng cần có sự đồng thuận của Malaysia và Singapore, hai quốc gia cùng chia sẻ lãnh thổ dọc eo biển Malacca.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan khẳng định các tuyến đường vận chuyển qua eo biển Malacca và Singapore cần được đảm bảo thông suốt cho tất cả các bên. Ông cũng nhấn mạnh Singapore không ủng hộ bất kỳ hành động nào nhằm hạn chế việc sử dụng các tuyến đường này.
Tháng 2 vừa qua, Ngoại trưởng Malaysia Mohamad Hasan cho biết các hoạt động tuần tra phối hợp giữa Malaysia, Indonesia, Singapore và Thái Lan đã giúp củng cố an ninh hàng hải ở eo biển Malacca một cách đáng kể. Ông khẳng định các khuôn khổ hiện tại vẫn phát huy hiệu quả trong việc giữ ổn định khu vực này, sau khi Ấn Độ bày tỏ ý định tham gia các cuộc tuần tra an ninh tại eo biển.
