Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm thứ Sáu (17/4) cho biết eo biển Hormuz đã được mở cửa sau thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng các cuộc đàm phán có thể diễn ra vào cuối tuần này và ông tin rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh Iran sẽ sớm đạt được.
Ông Araqchi thông báo trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz sẽ được thông tuyến cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Thỏa thuận này do Mỹ làm trung gian và được Israel cùng Lebanon đồng ý vào thứ Năm nhằm chấm dứt xung đột giữa quân đội Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Ngay sau tuyên bố của Ngoại trưởng Iran Araqchi, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên Truth Social: “Iran vừa thông báo rằng eo biển Hormuz đã hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho việc lưu thông.”
Tuy nhiên, cả Mỹ và Iran đều chưa rõ khi nào việc vận chuyển hàng hóa sẽ được nối lại. Tổng thống Trump cho biết lệnh phong tỏa với các tàu đến Iran vẫn tiếp tục cho đến khi giao dịch hoàn tất. Iran, ở chiều ngược lại, đã đáp trả mạnh mẽ và cảnh báo sẽ có biện pháp nếu phong tỏa kéo dài.
Dữ liệu giao thông hàng hải cho thấy một nhóm khoảng 20 tàu, bao gồm tàu container, tàu chở hàng rời và tàu chở dầu, đang di chuyển qua Vịnh Ba Tư hướng về eo biển Hormuz. Chưa rõ liệu chúng sẽ bị chặn lại hay được phép đi qua.
Sau khi có thông tin eo biển Hormuz được mở cửa, giá dầu đã giảm khoảng 10% và thị trường chứng khoán toàn cầu tăng mạnh. Dù hoan nghênh thông báo từ Iran, các công ty vận tải biển vẫn tỏ ra thận trọng, cho biết họ cần có thêm thông tin làm rõ, đặc biệt là về nguy cơ thủy lôi, trước khi quyết định cho tàu thuyền di chuyển vào vịnh Ba Tư.
Hải quân Mỹ cũng đưa ra cảnh báo rằng nguy cơ thủy lôi tại một số khu vực trên tuyến đường thủy này vẫn chưa được xác định đầy đủ, vì vậy các thủy thủ nên cân nhắc việc tránh đi qua đây. Một quan chức cấp cao của Iran lưu ý rằng tàu thuyền chỉ được phép qua lại nếu phối hợp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Sau cuộc họp trực tuyến vào ngày 17/4, hơn chục quốc gia cho biết họ sẵn sàng tham gia một sứ mệnh quốc tế để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển khi điều kiện cho phép, dẫn đầu bởi Vương quốc Anh.
Trong một diễn biến liên quan, trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters, ông Trump cho rằng có thể sẽ có thêm các cuộc đàm phán vào cuối tuần này. Một số nhà ngoại giao cho rằng điều đó khó xảy ra do khó khăn về hậu cần khi tập trung tại thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi dự kiến diễn ra các cuộc đàm phán.
Theo một nguồn tin của Pakistan tham gia vào quá trình hòa giải, cuộc gặp sắp tới giữa Mỹ và Iran có thể sẽ dẫn đến việc ký kết một bản ghi nhớ sơ bộ, tiếp đó là một thỏa thuận toàn diện trong vòng 60 ngày.
Tại các cuộc đàm phán cuối tuần trước, Mỹ đề xuất đình chỉ mọi hoạt động hạt nhân của Iran trong 20 năm, trong khi Iran đề xuất tạm dừng từ 3 đến 5 năm.
