Siết kỷ cương, hoàn thiện pháp luật để chấm dứt khai thác IUU

Tối 16/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp lần thứ 26 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Phiên họp được tổ chức trực tuyến từ Trụ sở Chính phủ, kết nối với 22 tỉnh, thành phố ven biển. Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo các địa phương ven biển.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng tại Phiên họp thứ 25 cũng như các kết luận, chỉ thị, công điện của Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã chủ động, quyết liệt triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU và đạt được những kết quả bước đầu.

Siết kỷ cương, hoàn thiện pháp luật để chấm dứt khai thác IUU

Sau khi nghe báo cáo của các bộ, ngành, địa phương về tình hình thực hiện và đề xuất giải pháp thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ ghi nhận, đánh giá cao sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành, đồng thời khẳng định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với uy tín, hình ảnh quốc gia và mục tiêu phát triển bền vững ngành thủy sản.

Thủ tướng yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, phải tiếp tục vào cuộc quyết liệt hơn nữa trong công tác chống khai thác IUU. Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan, bảo đảm có công cụ pháp lý đủ mạnh, đủ sức răn đe để xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm.

Nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở, Thủ tướng cho rằng việc nắm bắt tình hình, quản lý tàu cá và ngư dân tại một số địa phương còn chưa đáp ứng yêu cầu. Đây là trách nhiệm trực tiếp của cấp ủy, chính quyền cơ sở. Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND cấp xã phải phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, thường xuyên rà soát, kiểm tra, nắm chắc hoạt động của tàu cá và ngư dân trên địa bàn, không để xảy ra tình trạng tàu cá hoạt động trái phép mà chính quyền không nắm được.

Thủ tướng chỉ đạo Thanh tra Chính phủ vào cuộc, làm rõ trách nhiệm của các địa phương chưa tích cực, xử lý chưa dứt điểm tình trạng khai thác IUU, để tàu cá không đủ điều kiện vẫn xuất bến. Trường hợp phát hiện vi phạm phải xử lý ngay, không né tránh, không kéo dài.

Yêu cầu ngay trong tuần tới phải có kết quả xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, Thủ tướng đề nghị Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và nhân dân cùng tham gia giám sát, lên án các hành vi khai thác IUU. Chính quyền địa phương cần phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam để xử lý nghiêm các doanh nghiệp nhập khẩu, tiêu thụ các lô hàng thủy sản có nguồn gốc bất hợp pháp.

Về phối hợp với Ủy ban châu Âu (EC), Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trên cơ sở các khuyến nghị của EC, thống nhất hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng báo cáo. Nội dung nào chưa đúng phải có giải trình rõ ràng, nội dung nào đúng phải tập trung xử lý nhanh, hiệu quả. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được yêu cầu rà soát lực lượng, phương tiện phục vụ công tác quản lý, kiểm soát trên biển; trường hợp thiếu hụt phải kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng xem xét bổ sung kinh phí.

Đối với vấn đề sinh kế và chuyển đổi nghề cho ngư dân, Thủ tướng lưu ý hiện mới có 7/21 tỉnh, thành phố ven biển ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề. Thủ tướng yêu cầu trong vòng 5 ngày, các địa phương còn lại phải hoàn thành việc ban hành chính sách, bảo đảm người dân có sinh kế bền vững, yên tâm tuân thủ quy định pháp luật.

Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan báo chí, truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, kiên quyết lên án các hành vi khai thác IUU. Mỗi chủ thể liên quan phải phát huy tinh thần trách nhiệm, bảo đảm các yêu cầu đặt ra tại phiên họp này phải được giải quyết dứt điểm ở phiên họp tiếp theo.

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu. Địa phương nào để xảy ra vi phạm khai thác IUU thì Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND địa phương đó phải chịu trách nhiệm và bị xử lý theo quy định của Đảng. Ban Chỉ đạo sẽ có văn bản nhắc nhở, đồng thời báo cáo Bộ Chính trị, xem xét xếp loại địa phương không hoàn thành nhiệm vụ và đề xuất xử lý trách nhiệm đối với Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy nếu để tình trạng vi phạm kéo dài.