Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), thời gian qua, tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác thủy sản, từng bước chấm dứt tình trạng vi phạm IUU trên địa bàn.
Tuyên truyền để ngư dân hiểu và chấp hành pháp luật
Theo thống kê của Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị, toàn tỉnh hiện có 4.664 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên. Trong đó, 2.968 tàu từ 6-12m, 347 tàu từ 12-15m và 1.349 tàu trên 15m. Đến nay, 100% tàu cá đã được đăng ký, chấm dứt tình trạng tàu “3 không”; hơn 4.550 tàu đã được cấp phép khai thác thủy sản. Đối với nhóm tàu từ 15m trở lên, 1.330 tàu đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) và 1.232 tàu được cấp chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Các cảng cá trên địa bàn thực hiện nghiêm việc thu, nộp nhật ký khai thác, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng, bảo đảm đạt 100%. Lực lượng chức năng thường xuyên rà soát, cập nhật dữ liệu tàu cá trong và ngoài tỉnh ra vào cảng, qua đó phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo và giám sát tàu thực hiện quy định cập cảng chỉ định theo quy định pháp luật.
 |
| Với sự vào cuộc của cả hệ thống, công tác chống khai thác IUU ở Quảng Trị đạt nhiều kết quả, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng nâng cao, hướng tới phát triển nghề cá bền vững. |
Để công tác chống khai thác IUU đạt hiệu quả, UBND tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành đẩy mạnh tuyên truyền với nhiều hình thức phù hợp. Cán bộ thủy sản trực tiếp đến tận thôn, tổ dân phố để tuyên truyền, cấp phát tờ rơi, tổ chức cho chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm khai thác IUU.
Ông Nguyễn Ngọc Huy, ngư dân phường Đồng Hới, chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi chỉ biết ra khơi ở những vùng nhiều cá mà không nắm rõ ranh giới khai thác. Từ khi được cán bộ hướng dẫn, phát bản đồ chỉ vùng được phép đánh bắt, chúng tôi tuân thủ quy định, không còn vi phạm nữa.”
Siết chặt kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm
Cùng với tuyên truyền, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư phối hợp với các lực lượng liên quan tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm IUU. Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã thực hiện 23 chuyến tuần tra, kiểm tra 316 lượt tàu cá, tuyên truyền cho hơn 400 tàu và xử lý 43 trường hợp vi phạm với tổng số tiền phạt gần 2 tỉ đồng.
Hệ thống giám sát hành trình (VMS) cũng được duy trì vận hành nghiêm túc. Thông qua VMS, cơ quan chức năng phát hiện 5 tàu vượt ranh giới khai thác, xử phạt hơn 570 triệu đồng; 7 tàu bị mất kết nối trên 6 giờ đến 10 ngày, bị phạt 175 triệu đồng. Ngoài ra, còn có 4 tàu vi phạm quy định về thiết bị VMS (lưu giữ hoặc gửi thiết bị cho tàu khác) và 2 tàu vô hiệu hóa VMS khi đang hoạt động trên biển, tổng mức xử phạt 600 triệu đồng.
Nhờ tăng cường tuần tra và kiểm soát, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng được nâng cao, tình trạng vi phạm có chiều hướng giảm rõ rệt.
Còn nhiều khó khăn cần tháo gỡ
Tuy đạt kết quả tích cực, công tác phòng chống IUU tại Quảng Trị vẫn còn không ít khó khăn. Theo Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Xuân Tiến, một số địa phương còn triển khai chưa quyết liệt, chậm khắc phục tình trạng tàu hết hạn đăng kiểm, hết hạn giấy phép khai thác hoặc chưa có chứng nhận an toàn thực phẩm.
Bên cạnh đó, sự cố vệ tinh Thuraya T3 của VNPT Vinaphone vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn, khiến việc truyền dữ liệu từ VMS có lúc bị gián đoạn. Một số thiết bị chưa được cài cảnh báo khi mất kết nối, khiến thuyền trưởng khó nhận biết để khắc phục kịp thời.
Hạ tầng cảng cá cũng là một hạn chế lớn. Nhiều cửa sông như Nhật Lệ, Roòn, Cửa Tùng thường xuyên bị bồi lắng khiến luồng lạch cạn, tàu lớn không thể cập cảng, buộc ngư dân bán hải sản ngoài cửa sông, gây khó khăn cho công tác giám sát sản lượng.
Tiếp tục tăng cường phối hợp, bảo đảm chống IUU hiệu quả
Để nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU, thời gian tới, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong tuần tra, xử lý vi phạm, nhất là các hành vi vượt ranh giới khai thác, sử dụng xung điện, chất nổ, hóa chất độc hại, hoặc không có giấy phép.
Đơn vị sẽ duy trì trực ban 24/24 giờ để giám sát tàu cá qua hệ thống VMS, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các tàu vi phạm. Đồng thời, Chi cục kiến nghị được hỗ trợ thêm 2 tàu kiểm ngư có công suất lớn, trang bị hiện đại nhằm nâng cao năng lực tuần tra trên biển.
Ngoài ra, cần sớm hoàn thiện quy định về xử phạt đối với chủ tàu không sử dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc điện tử khi làm thủ tục ra vào cảng, cũng như hướng dẫn rõ quy trình xử lý các trường hợp vi phạm phát hiện qua hệ thống VMS.
