Siết chặt quản lý dòng tiền xuyên biên giới và tài sản mã hóa để phòng chống rửa tiền

Trong nỗ lực nâng cao minh bạch tài chính quốc gia và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, hệ thống quy định về phòng chống rửa tiền tại Việt Nam đang có những bước chuyển biến mạnh mẽ. Sự gia tăng của các hoạt động tội phạm tài chính xuyên quốc gia đòi hỏi cơ quan quản lý phải thiết lập những cơ chế giám sát đồng bộ, bao quét từ các loại hình công nghệ tài chính mới cho đến những phương thức luân chuyển dòng vốn truyền thống.

Bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ trong giao dịch tiền số

Tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Phòng, chống rửa tiền, các cơ quan chức năng đề xuất bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để các tổ chức tín dụng và cơ quan quản lý nhận diện, giám sát cũng như báo cáo kịp thời các giao dịch có mức độ rủi ro cao.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Phòng, chống rửa tiền đang đề xuất bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa làm cơ sở để nhận diện, giám sát và báo cáo giao dịch có rủi ro (Ảnh minh họa).

Biện pháp này tập trung khoanh vùng các hành vi chia nhỏ giao dịch nhằm tránh ngưỡng nhận biết khách hàng hoặc tránh hạn mức phải báo cáo theo quy định. Cơ quan quản lý cũng lưu ý các trường hợp phát sinh giao dịch có giá trị lớn trong thời gian ngắn nhưng không có mục đích kinh doanh rõ ràng.

Đối với các hành vi cố tình che giấu nguồn gốc tài sản như sử dụng công cụ làm mờ dấu vết giao dịch, liên tục đổi chéo giữa nhiều loại tài sản mã hóa hoặc chấp nhận chi phí giao dịch và mức thua lỗ bất thường, hệ thống giám sát sẽ lập tức phát tín hiệu cảnh báo.

Bên cạnh đó, những khách hàng từ chối, trì hoãn cung cấp hồ sơ nhận biết hoặc không giải trình được nguồn gốc tài sản hợp pháp cũng sẽ bị đưa vào danh mục kiểm soát đặc biệt, nhất là khi giao dịch liên quan đến các nền tảng xuyên biên giới chưa được cấp phép.

Nghiêm cấm lạm dụng nguồn vốn viện trợ để trốn thuế

Song song với việc siết chặt tài sản mã hóa, Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 313/2025/NĐ-CP quy định về quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức (ODA). Quy định cốt lõi của văn bản này là nghiêm cấm tuyệt đối việc sử dụng nguồn vốn viện trợ từ nước ngoài để phục vụ các mục đích rửa tiền, tài trợ khủng bố, trốn thuế hoặc tìm kiếm lợi nhuận tư lợi cá nhân gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Chính phủ vừa có quy định cấm sử dụng viện trợ không hoàn lại để rửa tiền, trốn thuế đã đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong quản lý nguồn vốn nước ngoài.

Để hiện thực hóa lệnh cấm, quy định mới bắt buộc các cơ quan tiếp nhận phải thẩm định tính hợp pháp của nguồn tiền ngay từ ban đầu. Mọi dòng tiền tiếp nhận và chi ra đều phải thực hiện thông qua tài khoản tiếp nhận viện trợ chuyên dụng tại ngân hàng nhằm đảm bảo khả năng truy vết và hạch toán đầy đủ theo Luật Ngân hàng Nhà nước.

Các khoản viện trợ thuộc nguồn thu ngân sách phải được dự toán, quyết toán minh bạch, trong khi các khoản ngoài ngân sách do các tổ chức phi chính phủ hay quỹ tư nhân tiếp nhận cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt chế độ kế toán và thuế hiện hành.

Theo các chuyên gia kinh tế, những động thái pháp lý dứt khoát này là bước đi cần thiết để củng cố hệ thống phòng chống tội phạm tài chính quốc gia. Việc hoàn thiện khung pháp lý không chỉ bảo vệ an ninh kinh tế trong nước mà còn giúp Việt Nam giảm thiểu rủi ro bị đưa vào danh sách các quốc gia có rủi ro cao về rửa tiền của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF), từ đó khơi thông dòng chảy đầu tư xuyên biên giới an toàn và bền vững.