Đề xuất tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để nâng chất lượng thể chế

Một hệ thống pháp luật tinh gọn, thống nhất và dễ áp dụng được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, đồng thời tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định cho doanh nghiệp. Đây cũng là định hướng trọng tâm trong quá trình sửa đổi Luật Về văn bản quy phạm pháp luật.

Bộ Tư pháp đã hoàn thiện hồ sơ chính sách của dự án Luật và lấy ý kiến thành viên Chính phủ.

Sáng 7/8, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo về dự án Luật dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh Luật Về văn bản quy phạm pháp luật không chỉ quy định quy trình xây dựng và ban hành văn bản mà còn giữ vai trò nền tảng đối với toàn bộ hoạt động xây dựng, tổ chức thi hành, kiểm tra, rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

"Chất lượng của Luật này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng của hệ thống pháp luật, đến hiệu quả quản trị quốc gia, môi trường đầu tư, kinh doanh và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp", Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nêu rõ.

Định hướng đổi mới trên 5 nhóm chính sách lớn

Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, Bộ Tư pháp đã hoàn thiện hồ sơ chính sách của dự án Luật và lấy ý kiến các thành viên Chính phủ. Về cơ bản, các ý kiến đều thống nhất với định hướng đổi mới toàn diện dự án Luật trên cơ sở 5 nhóm chính sách lớn.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN).

Trong đó, trọng tâm là tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; xác định rõ thẩm quyền ban hành và phạm vi điều chỉnh giữa luật với các văn bản khác; tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản theo hướng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả và có kiểm soát; tăng cường gắn kết giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; hoàn thiện cơ chế giải thích, hướng dẫn áp dụng, đánh giá văn bản sau ban hành, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác xây dựng pháp luật.

Trên cơ sở các định hướng này, Bộ Tư pháp đã bước đầu thể chế hóa thành các quy định cụ thể trong dự thảo Luật, trước mắt tập trung vào hai nhóm chính sách là tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và xác định thẩm quyền, phạm vi nội dung ban hành văn bản.

Làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật và kiểm soát văn bản

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về mối quan hệ giữa pháp luật chung và pháp luật chuyên ngành, nhất là nguyên tắc áp dụng pháp luật, tiêu chí xác định trường hợp luật chuyên ngành được quy định khác và cơ chế kiểm soát nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Các ý kiến cũng phân tích phương án tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, làm rõ vị trí, chức năng của từng loại văn bản; đồng thời đề xuất cách xử lý các trường hợp ngoại lệ, quy định chuyển tiếp và lộ trình thực hiện phù hợp để bảo đảm tính khả thi và ổn định của hệ thống pháp luật.

Bên cạnh đó, nhiều đại biểu góp ý về cơ chế giao quy định chi tiết và kiểm soát việc ban hành văn bản quy định chi tiết, trong đó tập trung vào tiêu chí xác định nội dung giao, yêu cầu đối với điều khoản giao, thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan được giao nhằm nâng cao chất lượng văn bản và bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình thực thi.

Theo Bộ Tư pháp, việc xây dựng Luật Về văn bản quy phạm pháp luật lần này không chỉ nhằm sửa đổi các quy định về kỹ thuật lập pháp mà còn hướng tới đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật và xây dựng quy trình lập pháp, lập quy hiện đại, chuyên nghiệp, linh hoạt nhưng chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Luật Về văn bản quy phạm pháp luật dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2.