Doanh nghiệp thực phẩm sẽ chịu trách nhiệm lớn hơn khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi

Việc Bộ Y tế lấy ý kiến đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến trong phương thức quản lý lĩnh vực thực phẩm. Điểm đáng chú ý là nhiều quy định mới hướng trực tiếp đến trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời giảm thủ tục không cần thiết nhưng tăng cường kiểm tra trong quá trình sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Bộ Y tế đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) nhằm giải quyết những vấn đề vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; xác định và đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm, nâng cao hiệu quả bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm (Ảnh minh họa).

Tăng trách nhiệm của doanh nghiệp, đổi cách quản lý an toàn thực phẩm

Theo Bộ Y tế, sau 15 năm thi hành, Luật An toàn thực phẩm đã góp phần tạo nền tảng cho công tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, nhiều quy định hiện hành không còn phù hợp với thực tiễn, vừa gây khó cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Một trong những nội dung được sửa đổi là phương thức quản lý đối với thực phẩm chế biến bao gói sẵn. Bộ Y tế cho rằng việc yêu cầu tất cả sản phẩm phải đăng ký bản công bố hợp quy trước khi lưu thông không còn phù hợp, bởi ngay cả các tổ chức quốc tế như CODEX cũng không thể xây dựng tiêu chuẩn cho toàn bộ các nhóm thực phẩm.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đứng tên công bố sản phẩm. Đây là khoảng trống của Luật hiện hành khiến cơ quan quản lý gặp khó khăn trong thanh tra, kiểm tra và xử lý khi sản phẩm vi phạm lưu thông trên thị trường.

Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu quản lý an toàn thực phẩm theo toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, chế biến, lưu thông đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Việc quản lý sẽ gắn với hệ thống dữ liệu thống nhất và tăng cường truy xuất nguồn gốc thông qua mã vạch, mã QR và các công cụ nhận diện điện tử.

Đối với một số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt và sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi, dự thảo cũng bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt điều kiện sản xuất và kiểm soát chất lượng.

Đẩy mạnh hậu kiểm, bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm

Theo dự thảo, hoạt động quản lý sẽ chuyển mạnh sang hậu kiểm, trong đó thực phẩm được kiểm tra, giám sát trong suốt quá trình lưu thông thay vì chỉ tập trung vào khâu cấp phép ban đầu.

Bộ Y tế xác định việc tăng cường hậu kiểm sẽ góp phần nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, đồng thời tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ quy định.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm nhằm tăng tính răn đe đối với các vi phạm về an toàn thực phẩm. Trong đó có việc sử dụng nguyên liệu không bảo đảm an toàn, sử dụng hóa chất hoặc phụ gia ngoài danh mục cho phép, kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm chứa chất cấm, thực phẩm quá hạn hoặc không rõ nguồn gốc.

Dự thảo cũng đề xuất cấm quảng cáo thực phẩm dinh dưỡng y học và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ đến 36 tháng tuổi; cấm sử dụng hình ảnh, danh nghĩa, trang phục hoặc ý kiến của cơ sở y tế, nhân viên y tế và người bệnh để quảng cáo thực phẩm.

Ngoài ra, các hành vi như giả mạo kết quả kiểm nghiệm, che giấu sự cố an toàn thực phẩm, kinh doanh khi không đủ điều kiện hoặc đăng tải thông tin sai lệch gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng được đưa vào danh mục hành vi bị nghiêm cấm.

Theo Bộ Y tế, việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm nhằm hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch, hiện đại, nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng mở rộng và hội nhập quốc tế.