Quốc hội xem xét sửa đổi nhiều quy định quan trọng liên quan đến thuế GTGT

Theo Chính phủ, một số quy định hiện hành đang tạo ra bất cập đáng kể. Doanh nghiệp mua các sản phẩm nông nghiệp ở khâu thương mại phải nộp 5% thuế GTGT đầu vào, sau đó lại làm thủ tục hoàn thuế đối với hàng hóa phục vụ xuất khẩu. Quy trình này khiến doanh nghiệp bị đọng vốn, mất thời gian trong khi các tổ chức tín dụng không giải ngân phần thuế chờ hoàn, tạo áp lực tài chính và giảm hiệu quả kinh doanh.

Bên cạnh đó, chính sách hiện hành đã vô tình tạo ra sự thiếu đồng bộ giữa nông sản, thủy sản nội địa và hàng nhập khẩu. Trong khi nông sản, thủy sản nhập khẩu không chịu thuế khi vào Việt Nam, thì hàng sản xuất trong nước lại chịu thuế ở một số khâu, dẫn tới bất bình đẳng về chi phí. Tương tự, thức ăn chăn nuôi thuộc nhóm không chịu thuế nên không được khấu trừ thuế đầu vào, làm tăng chi phí sản xuất và giá bán, ảnh hưởng trực tiếp đến người chăn nuôi.

Quốc hội xem xét sửa đổi nhiều quy định quan trọng liên quan đến thuế GTGT

Một bất cập khác là quy định người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai, nộp thuế. Điều này khiến doanh nghiệp xuất khẩu dù đủ điều kiện hoàn thuế nhưng vẫn phải chờ xác minh nghĩa vụ thuế của đối tác, dẫn đến chậm trễ và tăng rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

Trên cơ sở các vướng mắc, dự thảo Luật sửa đổi tập trung hoàn thiện chính sách thuế đối với sản phẩm nông sản, thức ăn chăn nuôi, nguyên tắc khấu trừ thuế đầu vào và điều kiện hoàn thuế tại khoản 1 Điều 5, khoản 5 Điều 9, Điều 14 và khoản 9 Điều 15 của Luật Thuế GTGT 2024.

Cụ thể, Chính phủ đề xuất sửa đổi khoản 1 Điều 5 theo hướng bổ sung đối tượng không chịu thuế đối với toàn bộ sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường, bao gồm cả sản phẩm bán ra bởi tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt và sản phẩm ở khâu nhập khẩu. Đồng thời, các doanh nghiệp, hợp tác xã mua – bán các sản phẩm này trong hệ thống cũng không phải tính thuế GTGT.

Dự thảo cũng bổ sung khoản 3a Điều 14, cho phép khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào của các hàng hóa, dịch vụ không phải tính thuế GTGT. Đây được xem là bước hoàn thiện nhằm bảo đảm nguyên tắc cơ bản của thuế GTGT: thuế đầu vào phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế phải được khấu trừ đầy đủ.

Chính phủ khẳng định, các đề xuất này không làm giảm thu ngân sách Nhà nước mà ngược lại, giúp đơn giản hóa thủ tục kê khai, tính thuế, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã trong tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Ngoài ra, dự thảo Luật cũng chỉnh sửa nguyên tắc áp dụng thuế suất đối với phế phẩm, phụ phẩm và phế liệu phát sinh trong sản xuất nhằm bảo đảm rõ ràng, tránh cách hiểu khác nhau. Theo đề xuất, các loại phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu thu hồi sẽ áp dụng mức thuế suất theo đúng mặt hàng tương ứng.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT dự kiến tiếp tục được Quốc hội thảo luận trong các phiên làm việc tới, với kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và củng cố môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.