Quốc hội thông qua Luật Thủ đô 2026, trao cơ chế đặc thù cho Hà Nội

Chiều 23/4, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Thủ đô 2026 với 488/492 đại biểu tán thành. Ngay sau khi kết quả được công bố, các đại biểu đoàn Hà Nội đã đồng loạt đứng dậy vỗ tay chúc mừng.

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình trước đó, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật đã được rà soát toàn diện, bảo đảm thể chế hóa các chủ trương lớn, đồng thời đổi mới mạnh mẽ theo hướng phân cấp, phân quyền thực chất cho chính quyền Thủ đô, đi kèm cơ chế kiểm soát quyền lực và tăng cường trách nhiệm giải trình.

Quốc hội thông qua Luật Thủ đô 2026, trao cơ chế đặc thù cho Hà Nội. Ảnh Quochoi.vn

Một trong những điểm đáng chú ý là Luật trao quyền cho HĐND TP Hà Nội quyết định các cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng, trên cơ sở được cấp có thẩm quyền chấp thuận và sau khi tham vấn các bộ, ngành liên quan. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp thành phố chủ động hơn trong thu hút đầu tư và triển khai các dự án chiến lược.

Luật cũng làm rõ thẩm quyền của chính quyền thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển, đặc biệt là không gian tầm cao; đồng thời cho phép quyết định các chính sách cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý các vấn đề về mật độ dân cư và môi trường.

Trong lĩnh vực tài chính – ngân sách, Luật giữ nguyên nguyên tắc không ban hành ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, song bổ sung cơ chế linh hoạt trong điều hành ngân sách và lựa chọn đối tượng hỗ trợ có trọng tâm, nhằm thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên.

Đáng chú ý, Luật tiếp tục hoàn thiện khái niệm “Vùng Thủ đô” theo hướng mở, tạo cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương lân cận, cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư các dự án liên vùng, giải quyết các vấn đề hạ tầng, môi trường và dịch vụ thiết yếu.

Bên cạnh đó, quy định về miễn trách nhiệm pháp lý cũng được làm rõ theo hướng bảo vệ cán bộ thực thi đúng quy định, không vụ lợi nhưng phát sinh rủi ro, đồng thời vẫn đặt trong tổng thể cơ chế giám sát và kiểm soát quyền lực.

Việc Luật Thủ đô 2026 được thông qua được đánh giá là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội phát huy vai trò trung tâm, động lực tăng trưởng và dẫn dắt phát triển vùng trong giai đoạn tới.