Hà Nội đề xuất phát hành trái phiếu đa dạng, mở lối huy động vốn phát triển hạ tầng

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng ngày càng lớn, Hà Nội đang từng bước định hình lại chiến lược huy động nguồn lực tài chính theo hướng chủ động, linh hoạt và phù hợp với thông lệ quốc tế. Đề xuất phát hành đa dạng các loại trái phiếu và mở rộng kênh vay vốn theo Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ là giải pháp kỹ thuật tài chính, mà còn là bước đi chiến lược nhằm giải bài toán vốn cho giai đoạn phát triển mới.

Theo tờ trình của UBND thành phố Hà Nội, việc xây dựng nghị quyết về phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và các hình thức vay vốn là yêu cầu cấp thiết, nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù mà Luật Thủ đô 2026 đã trao quyền. Đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng giúp Thành phố chủ động hơn trong cân đối nguồn lực, giảm phụ thuộc vào ngân sách Trung ương và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Điểm đáng chú ý trong đề xuất lần này là Hà Nội không chỉ dừng lại ở phát hành trái phiếu chính quyền địa phương truyền thống, mà còn mở rộng sang nhiều loại hình khác như trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh. Cách tiếp cận này phản ánh xu hướng quốc tế, khi các đô thị lớn ngày càng tận dụng công cụ trái phiếu để tài trợ cho các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Hà Nội đề xuất phát hành trái phiếu đa dạng, mở lối huy động vốn phát triển hạ tầng (Ảnh: Minh họa)

Việc phát hành trái phiếu dự án và trái phiếu công trình cho phép gắn trực tiếp nguồn vốn huy động với từng dự án cụ thể. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư khi dòng tiền được kiểm soát và sử dụng đúng mục đích. Trong khi đó, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính trong và ngoài nước, đặc biệt là những nhà đầu tư quan tâm đến phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, nhu cầu vốn cho các dự án chiến lược của Hà Nội trong giai đoạn 2026-2035 là rất lớn. Các dự án đường sắt đô thị, hệ thống vành đai, cầu vượt sông Hồng, xử lý môi trường, chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh đều đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ và ổn định trong dài hạn. Trong khi đó, nếu chỉ dựa vào vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước, rất khó đảm bảo tiến độ cũng như quy mô triển khai.

Chính vì vậy, việc đa dạng hóa công cụ huy động vốn được xem là hướng đi tất yếu. Không chỉ giúp giảm áp lực lên ngân sách, cơ chế này còn tạo điều kiện để Hà Nội tiếp cận nguồn vốn từ khu vực tư nhân và thị trường tài chính quốc tế. Đây là bước chuyển quan trọng, từ tư duy “xin – cấp” sang chủ động huy động và phân bổ nguồn lực.

Tuy nhiên, đi cùng với mở rộng huy động vốn là yêu cầu kiểm soát chặt chẽ rủi ro tài chính. UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc phát hành trái phiếu và vay vốn phải đảm bảo nằm trong giới hạn dư nợ theo quy định của pháp luật, đồng thời phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và nghĩa vụ trả nợ của Thành phố.

Các khoản vay và phát hành trái phiếu sẽ được đưa vào kế hoạch vay và trả nợ công trung hạn, cũng như kế hoạch hằng năm của ngân sách thành phố. Điều này nhằm đảm bảo tính kỷ luật tài khóa và tránh rủi ro mất cân đối tài chính trong tương lai. Đồng thời, các dự án sử dụng vốn vay bắt buộc phải thuộc danh mục đầu tư công trung hạn và hoàn tất đầy đủ thủ tục đầu tư theo quy định.

Một điểm quan trọng khác là việc lựa chọn công cụ huy động vốn sẽ được thực hiện linh hoạt, tùy theo từng loại dự án và diễn biến của thị trường tài chính. Đây là yếu tố then chốt giúp Hà Nội tối ưu chi phí vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Kỳ vọng của UBND thành phố là khi nghị quyết được thông qua, Hà Nội sẽ có đầy đủ công cụ pháp lý để triển khai đồng bộ các hình thức huy động vốn đặc thù. Điều này không chỉ giúp tăng khả năng tiếp cận vốn mà còn tạo nền tảng cho một hệ thống tài chính đô thị hiện đại, minh bạch và bền vững.

Ở góc độ dài hạn, việc phát triển thị trường trái phiếu địa phương còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn trong nước, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và phân bổ lại nguồn lực theo hướng hiệu quả hơn. Đây cũng là bước đi phù hợp với xu hướng quốc tế, khi các đô thị lớn trên thế giới ngày càng đóng vai trò chủ động trong việc huy động và quản lý nguồn lực tài chính.

Dự kiến, nội dung này sẽ được UBND thành phố trình HĐND thành phố Hà Nội xem xét tại kỳ họp thứ 4, khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra từ ngày 12 đến 16/6/2026. Nếu được thông qua, đây sẽ là cú hích quan trọng giúp Hà Nội bứt phá trong phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, hiện đại trong khu vực.