Bắc Ninh: Khi nghị quyết trở thành nguồn lực phát triển từ cơ sở

Một nghị quyết chỉ thực sự có sức sống khi những mục tiêu được xác định trong nghị quyết trở thành những việc làm cụ thể, những công trình hiện hữu, những vùng sản xuất được tổ chức lại và trên hết là tạo được sự đồng thuận trong Nhân dân.

Sau một năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030, thực tiễn tại nhiều xã, phường trên địa bàn Bắc Ninh cho thấy một chuyển động đáng chú ý: từ những định hướng lớn, cấp ủy cơ sở đang từng bước lựa chọn việc trọng tâm, xác định nguồn lực và tìm cách biến lợi thế riêng thành động lực phát triển.

Đây không đơn thuần là câu chuyện triển khai một nghị quyết. Sâu xa hơn, đó là quá trình đưa tư duy phát triển vào từng địa bàn, từng dự án và từng quyết định có tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Một trong những yêu cầu quan trọng của việc đưa nghị quyết vào cuộc sống là phải xác định được đâu là khâu có khả năng tạo tác động lớn nhất đối với phát triển.

Tại xã Nam Dương, phát triển kết cấu hạ tầng được xác định là nền tảng để mở rộng không gian phát triển. Năm 2026, địa phương bố trí tổng kế hoạch vốn khoảng 83,6 tỷ đồng cho 22 dự án, tập trung vào giao thông kết nối, khu dân cư, giáo dục và hạ tầng phục vụ sản xuất.

Nhìn từ góc độ phát triển, đây không chỉ là câu chuyện về con số vốn đầu tư. Quan trọng hơn là cách địa phương lựa chọn thứ tự ưu tiên. Khi giao thông, giáo dục và hạ tầng sản xuất được đầu tư đồng bộ, một công trình có thể tạo ra giá trị vượt ra ngoài phạm vi của chính nó, mở thêm không gian cho sản xuất, kinh doanh và nâng cao chất lượng đời sống.

Tại xã Tiên Lục, mục tiêu xây dựng địa phương cơ bản đạt tiêu chí của phường giai đoạn 2025 - 2030 và trở thành phường sau năm 2030 cũng cho thấy một cách tiếp cận dài hạn.

Để hiện thực hóa mục tiêu, địa phương đặt trọng tâm vào hoàn thiện hạ tầng giao thông, chiếu sáng, cấp thoát nước, dịch vụ thương mại và các thiết chế xã hội. Đáng chú ý, dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Nghĩa Hưng được khởi công giữa tháng 9/2026, quy mô gần 149 ha, tổng vốn đầu tư 2,2 nghìn tỷ đồng.

Những dự án như vậy có thể tạo thêm động lực cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế, song hiệu quả cuối cùng vẫn phải được nhìn từ khả năng thu hút doanh nghiệp, tạo việc làm, tăng nguồn thu và nâng cao đời sống người dân.

Một góc đô thị phường Yên Phong, thành phố Bắc Ninh

Tại phường Yên Phong, mục tiêu phát triển đô thị hiện đại được cụ thể hóa bằng việc tập trung triển khai các dự án hạ tầng công nghiệp, đô thị và dịch vụ. Các dự án VSIP Bắc Ninh 2, Khu công nghiệp Yên Phong II-C cùng các tuyến đường tỉnh 277, 295 được tập trung thực hiện. Riêng quý III/2026, địa phương tổ chức khởi công 25 dự án.

Từ những địa bàn khác nhau có thể thấy một điểm chung: nghị quyết đang được cụ thể hóa bằng những lựa chọn đầu tư gắn với yêu cầu phát triển thực tế.

Nếu chỉ nhìn quá trình phát triển qua vốn đầu tư công và các dự án lớn thì chưa đủ. Một nguồn lực đặc biệt quan trọng khác đang được khơi dậy ở cơ sở chính là sự tham gia của Nhân dân.

Tại phường Bố Hạ, địa phương đăng ký cứng hóa, mở rộng 90 km đường theo Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố. Sau đợt ra quân cuối tháng 8, hơn 600 hộ dân đăng ký hiến hơn 21 nghìn m² đất để mở rộng, cứng hóa 13 km đường.

Giá trị của câu chuyện không chỉ nằm ở diện tích đất được hiến. Một chủ trương chỉ có thể tạo sức lan tỏa khi người dân thấy rõ lợi ích của mình trong đó. Con đường rộng hơn giúp việc đi lại thuận tiện hơn, kết nối sản xuất tốt hơn, giá trị đất đai và không gian dân cư có thêm điều kiện phát triển. Khi lợi ích chung gắn với lợi ích thiết thực của từng hộ dân, sự đồng thuận trở thành một nguồn lực thực tế.

Đối với Bắc Ninh, điều này càng có ý nghĩa khi quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp đang đặt ra nhu cầu rất lớn về hạ tầng, đất đai và tổ chức lại không gian dân cư.

Vì vậy, năng lực huy động nguồn lực ở cơ sở không chỉ được đo bằng khả năng bố trí ngân sách, mà còn bằng khả năng tạo niềm tin, thuyết phục và tổ chức để người dân tham gia vào quá trình phát triển.

Một điểm đáng chú ý khác trong quá trình thực hiện nghị quyết tại Bắc Ninh là các địa phương đang ngày càng chú trọng khai thác lợi thế riêng thay vì phát triển theo một công thức chung.

Nam Dương có lợi thế về vùng cây ăn quả chất lượng cao nên định hướng chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp; từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ.

Dự án Trạm bơm và hệ thống dẫn nước về vùng trồng cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao tại thôn Đồng Quýt và các vùng lân cận, tổng mức đầu tư 25,8 tỷ đồng, vì thế cần được nhìn như một phần của quá trình tổ chức lại sản xuất.

Xa hơn, Nam Dương định hướng phát triển chế biến, sản phẩm đặc trưng và du lịch trải nghiệm, gắn vùng cây ăn quả với chùa Am Vãi, cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa.

Nếu được tổ chức tốt, đây sẽ không còn là câu chuyện riêng của nông nghiệp hay du lịch, mà có thể hình thành chuỗi giá trị liên kết giữa sản xuất, dịch vụ, thương mại và văn hóa địa phương.

Ở phường Nếnh, lợi thế công nghiệp, đô thị và dịch vụ được đặt vào trọng tâm phát triển. Trong khi đó, phường Việt Yên cụ thể hóa mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, hiện đại và giàu bản sắc bằng các chương trình về hạ tầng đô thị, thương mại - dịch vụ, môi trường và nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao.

Mỗi địa phương có một lợi thế, một bài toán và một cách lựa chọn. Nhưng khi các lợi thế ấy được đặt trong chiến lược phát triển chung, chúng có thể bổ trợ và cộng hưởng để tạo nên sức mạnh lớn hơn cho Bắc Ninh.

Sau một năm, điều đáng ghi nhận không chỉ là số lượng nghị quyết được ban hành hay số dự án được triển khai. Quan trọng hơn là tư duy tổ chức thực hiện đang có sự chuyển biến: từ xác định mục tiêu sang xác định việc cần làm; từ ban hành chủ trương sang bố trí nguồn lực; từ trông chờ nguồn lực công sang phát huy sức dân và nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, một năm mới là điểm khởi đầu của cả nhiệm kỳ. Những công trình đang triển khai, những khu công nghiệp mới khởi công hay những tuyến đường được mở rộng chưa thể tự thân trở thành thành quả cuối cùng.

Thước đo quan trọng hơn phải là những thay đổi sau đó: hạ tầng có tạo thêm không gian sản xuất hay không; doanh nghiệp có đến và hoạt động hiệu quả hay không; người dân có thêm việc làm và thu nhập hay không; đô thị có phát triển đồng bộ với môi trường và chất lượng sống hay không.

Nói cách khác, giá trị của nghị quyết không nằm ở số lượng văn bản được ban hành, mà nằm ở sự thay đổi của đời sống và năng lực phát triển của địa phương.

Từ những con đường được người dân hiến đất, những vùng cây ăn quả được đầu tư hạ tầng, những khu công nghiệp được hình thành đến những đô thị đang từng bước định hình, thực tiễn ở cơ sở đang cho thấy một điều: khi nghị quyết gặp đúng lợi thế, đúng nguồn lực và đúng sự đồng thuận, chủ trương sẽ trở thành động lực phát triển.

Đó cũng là cách để Bắc Ninh biến những mục tiêu của nhiệm kỳ 2025 - 2030 thành những giá trị có thể đo đếm trong thực tiễn.

Đưa nghị quyết vào cuộc sống, vì thế, không phải là hoàn thành thêm một danh sách nhiệm vụ. Đó là quá trình biến ý chí chính trị thành hành động, nguồn lực thành giá trị và sự đồng thuận của Nhân dân thành sức mạnh phát triển của Bắc Ninh.