Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải: Doanh nghiệp nhỏ và vừa là hạt mầm tập đoàn tương lai

SME – Nền móng chiến lược cho hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam

Trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc với Ban Thường vụ cùng đội ngũ cán bộ chủ chốt của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) ngày 16/1/2026, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã dành thời gian phân tích sâu sắc vai trò của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) trong cấu trúc phát triển kinh tế quốc gia. Ông khẳng định, đây không chỉ là khu vực chiếm tỷ trọng lớn về số lượng doanh nghiệp, lao động và đóng góp GDP, mà còn là “nguồn dự trữ chiến lược” cho sự hình thành những tập đoàn kinh tế mạnh trong tương lai.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức hải thăm và làm việc với Ban Thường vụ và cán bộ chủ chốt Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam

Dẫn lại kinh nghiệm quốc tế, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh nhiều tập đoàn toàn cầu như Apple, Microsoft hay những thương hiệu lớn trong nước đều khởi nguồn từ những cơ sở sản xuất rất nhỏ, thậm chí chỉ là những nhóm khởi nghiệp trong gara, xưởng nhỏ. Điều cốt lõi không nằm ở quy mô ban đầu mà ở khả năng tích lũy năng lực quản trị, công nghệ, thị trường và tinh thần đổi mới sáng tạo.

Theo ông Nguyễn Đức Hải, SME chính là “hạt mầm” của nền kinh tế. Nếu được nuôi dưỡng đúng cách bằng thể chế thông thoáng, chính sách ổn định và môi trường kinh doanh minh bạch, khu vực này sẽ từng bước trưởng thành, tạo ra lớp doanh nghiệp dẫn dắt nền kinh tế trong dài hạn. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động khó lường, đứt gãy chuỗi cung ứng, thiên tai và rủi ro địa chính trị gia tăng, SME lại càng thể hiện rõ lợi thế linh hoạt, thích ứng nhanh và khả năng xoay chuyển mô hình kinh doanh.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng năng lực đại diện, tiếng nói chính sách và sức ảnh hưởng xã hội của cộng đồng SME chưa tương xứng với vai trò, quy mô đóng góp thực tế. Điều này đặt ra yêu cầu VINASME cần tiếp tục nâng cao chất lượng phản biện chính sách, kết nối hiệu quả hơn giữa doanh nghiệp với các cơ quan hoạch định thể chế, đồng thời tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động hỗ trợ hội viên.

Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số để SME bứt phá

Một trong những nội dung trọng tâm được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh là yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch, giảm chồng chéo và cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Theo ông, nhiều vướng mắc hiện nay của SME vẫn xoay quanh các vấn đề quen thuộc như đất đai, thuế, tiếp cận vốn, thủ tục đầu tư, môi trường và quy định chuyên ngành.

Lãnh đạo Quốc hội chụp ảnh với Ban Thường vụ và cán bộ chủ chốt Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.

Quốc hội đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trong hoạt động lập pháp, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo để rà soát, phát hiện xung đột pháp lý và đánh giá tác động chính sách. Tuy nhiên, dữ liệu và phản hồi từ thực tiễn doanh nghiệp vẫn là nguồn thông tin không thể thay thế. Ông đề nghị VINASME chủ động tổng hợp các “điểm nghẽn” cụ thể, có địa chỉ rõ ràng để Quốc hội và các cơ quan chức năng xử lý hiệu quả, tránh tình trạng kiến nghị chung chung, thiếu căn cứ thực tiễn.

Trong kỷ nguyên kinh tế số, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn đối với SME. Thương mại điện tử, dữ liệu lớn, tự động hóa và nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức tổ chức sản xuất, quản trị và tiếp cận thị trường. Nếu không kịp thời thích ứng, SME rất dễ bị tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Ông cũng lưu ý rằng việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo phải đi song hành với nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp, minh bạch tài chính, tuân thủ pháp luật lao động và trách nhiệm xã hội. Đây không chỉ là yêu cầu nội tại của phát triển bền vững mà còn là “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Đối với các kiến nghị về hạ tầng hoạt động, trụ sở làm việc và quỹ hỗ trợ doanh nghiệp, Phó Chủ tịch Quốc hội bày tỏ sự ủng hộ về mặt chủ trương, đồng thời đề nghị VINASME phối hợp chặt chẽ với các địa phương để triển khai theo hướng minh bạch, hiệu quả, tránh hình thức và dàn trải nguồn lực. Việc xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp thực chất, có khả năng tự vận hành bền vững, được coi là nền tảng lâu dài cho sự phát triển của khu vực SME.

Kết thúc buổi làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải bày tỏ kỳ vọng VINASME sẽ tiếp tục đổi mới tư duy hoạt động, nâng cao năng lực nghiên cứu chính sách, tăng cường kết nối doanh nghiệp theo chuỗi giá trị và trở thành cầu nối tin cậy giữa Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp. Khi các “hạt mầm” SME được chăm sóc đúng hướng, nền kinh tế Việt Nam sẽ hình thành được lớp doanh nghiệp đủ sức dẫn dắt tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu.