Thứ ba 17/11/2026 04:04
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: Thị trường carbon là công cụ hiện thực hoá Net Zero 2050

Theo PGS.TS Nguyễn Đình Thọ tiềm năng, thách thức phát triển thị trường carbon Việt Nam. Đây là công cụ then chốt hiện thực hóa Net Zero 2050, đòi hỏi khung pháp lý chặt chẽ.
PGS.TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân vẫn chưa "đóng đúng vai, tròn vai" PGS.TS. Lê Xuân Bá: Thương hiệu quốc gia không thể mạnh nếu tư duy vẫn cũ

Hành trình cam kết Net Zero và bối cảnh quốc tế

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường cho biết, từ Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu năm 1992, Nghị định thư Kyoto năm 1997 với trách nhiệm chính thuộc về các nước phát triển, cho đến Thỏa thuận Paris năm 2015 đã tháo gỡ nút thắt khi tất cả các quốc gia, dù phát triển hay đang phát triển, đều cam kết hành động. Việt Nam, ngay từ giai đoạn dự thảo Paris, đã xây dựng Báo cáo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (INDC) với cam kết giảm phát thải 8% không điều kiện và 25% nếu có hỗ trợ. Các con số này được nâng lên 9% và 27% vào năm 2020. Đặc biệt, tại COP26 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đã tuyên bố cam kết Net Zero vào năm 2050 – một cam kết sớm và mạnh mẽ hơn nhiều quốc gia có điều kiện cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam như Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc hay Nga.

Cam kết này mang lại cơ hội tái định vị hình ảnh quốc gia có trách nhiệm toàn cầu, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức to lớn về nguồn lực. Tại COP29, cam kết hỗ trợ tài chính khí hậu toàn cầu đã được nâng lên 300 tỷ USD mỗi năm và dự kiến sẽ tăng lên 1.300 tỷ USD vào năm 2035. Một phần đáng kể trong số đó sẽ đến từ các nguồn tài chính sáng tạo, trong đó thị trường carbon được xác định là công cụ then chốt để huy động nguồn lực này.

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: Thị trường carbon là công cụ hiện thực hoá Net Zero 2050
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường.

PGS. TS Nguyễn Đình Thọ nhấn mạnh, từ thực tiễn quốc tế, ba nhóm giải pháp chính được ưu tiên hỗ trợ tài chính là giảm nhẹ phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và các giải pháp kết hợp, tập trung vào các lĩnh vực năng lượng, giao thông, nông nghiệp - lâm nghiệp, nước và sử dụng tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, Việt Nam, dù đã ký kết Thỏa thuận Đối tác Chuyển đổi Năng lượng công bằng (JETP) và nhận được cam kết hỗ trợ 15,5 tỷ USD, vẫn đối mặt với nhiều khó khăn lớn về năng lực tiếp nhận công nghệ và tài chính xanh – đặc biệt là về nguồn nhân lực có khả năng hấp thụ, triển khai các giải pháp chuyển đổi.

PGS. TS Nguyễn Đình Thọ dẫn chứng bang California của Mỹ, một điển hình về sự tiên phong trong chống ô nhiễm không khí và phát triển cơ chế tín chỉ xe điện từ những năm 1940. Elon Musk với Tesla là minh chứng sống động cho thấy chính sách môi trường đúng đắn có thể tạo ra động lực kinh tế khổng lồ, khi doanh thu từ tín chỉ xe điện mang về hàng tỷ đô la, góp phần lớn vào lợi nhuận và vốn hóa thị trường của Tesla. Điều này khẳng định tài chính khí hậu không chỉ bảo vệ hành tinh mà còn mở ra cơ hội kinh tế đáng kể nếu được tận dụng hiệu quả.

Định giá, thách thức và lộ trình thị trường carbon

Theo cam kết Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022, Việt Nam cam kết giảm 15,8% lượng phát thải khí nhà kính nếu không có hỗ trợ quốc tế, và có thể nâng mức giảm lên tới 43,5% nếu nhận được hỗ trợ 5 tỷ USD, ngoài 1 tỷ USD mà Chính phủ cam kết dành ra. Điều này cho thấy rõ, để thực hiện NDC, không thể thiếu các giải pháp tài chính cụ thể. Vì vậy, thị trường carbon được xem là một trong những giải pháp quan trọng để Việt Nam thực hiện cam kết NDC, thông qua cơ chế thuế carbon và thị trường carbon (tuân thủ và bù trừ).

PGS.TS Nguyễn Đình Thọ: Thị trường carbon là công cụ hiện thực hoá Net Zero 2050
Phát triển thị trường carbon là yêu cầu tất yếu.

PGS. TS Nguyễn Đình Thọ phân tích về bài toán chi phí và lợi ích trong việc định giá tín chỉ carbon. Ông lấy ví dụ, trong lĩnh vực năng lượng, chi phí cận biên để giảm một tấn CO₂ là khoảng 150 đô la Mỹ. Nếu Việt Nam bán tín chỉ carbon với giá thấp hơn 150 đô, về nguyên tắc, chúng ta phải bù lại bằng chính chi phí đó để thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải. Trong nông nghiệp, chi phí cận biên cuối cùng để giảm phát thải một tấn carbon có thể lên tới 300 đô la, trong khi tín chỉ carbon từ nông lâm nghiệp hiện chỉ được giao dịch trên thị trường quốc tế với giá khoảng 1 đến 1,6 đô la một tấn.

Xu hướng toàn cầu hiện nay là kết nối thị trường tự nguyện với thị trường tuân thủ, thị trường trong nước với quốc tế thông qua Điều 6 của Thỏa thuận Paris. PGS. TS Nguyễn Đình Thọ dẫn ví dụ tín chỉ CORSIA trong hàng không, đang được định giá cao nhất trên thị trường tự nguyện (khoảng 20 USD/tấn), bởi các hãng hàng không buộc phải thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải. Việc ký kết thỏa thuận hợp tác với Singapore, công nhận các tiêu chuẩn quốc tế như VERRA, Gold Standard, là cơ sở quan trọng để Việt Nam tham gia thị trường carbon một cách khôn ngoan, tận dụng hiệu quả các nguồn tài chính khí hậu.

Cục Biến đổi khí hậu đang đề xuất các phương án phân bổ hạn ngạch phát thải, bao gồm miễn phí, dựa trên lịch sử (grandfathering) hoặc theo chuẩn so sánh (benchmarking). PGS. Nguyễn Đình Thọ nhận định, phát triển thị trường carbon không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn mang lại lợi ích kinh tế thiết thực. Logic vận hành rất đơn giản: doanh nghiệp giảm phát thải có thể bán tín chỉ cho doanh nghiệp khác. Quyết định đầu tư chuyển đổi công nghệ phụ thuộc vào giá carbon: nếu giá bán tín chỉ cao hơn chi phí chuyển đổi, doanh nghiệp nên đầu tư; ngược lại, có thể mua tín chỉ ngắn hạn và chờ thời điểm thích hợp.

Lộ trình của Việt Nam là đến năm 2028 hoàn tất giai đoạn thí điểm và từ 2029 vận hành chính thức, giống như quá trình hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán. Khi nền tảng được hoàn thiện, doanh nghiệp Việt sẽ làm quen và chủ động tham gia giao dịch, tận dụng cơ hội từ thị trường đầy tiềm năng này.

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep