| Từ giấc mơ fintech đến kỳ lân của MoMo Chuyên gia Lê Hoài Ân: Cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn bứt phá phải số hóa thanh toán |
Trong bối cảnh kinh tế số Việt Nam bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đã trở thành điều kiện sống còn của doanh nghiệp. Ông Nhữ Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm Số hóa và Giải pháp Thanh toán của VPBank, nhận định: “Nếu doanh nghiệp không số hóa, họ sẽ tự loại mình khỏi cuộc chơi. Thị trường hiện nay vận hành theo tốc độ của dữ liệu và công nghệ, không còn theo nhịp độ thủ công như trước”.
Theo ông Thanh, điều tích cực nhất trong vài năm trở lại đây là sự thay đổi trong tư duy của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khối SME và hộ kinh doanh. “Trước kia, chúng tôi phải đi từng cửa hàng, hướng dẫn từng thao tác, thuyết phục từng chủ doanh nghiệp dùng thử thanh toán số. Bây giờ thì ngược lại, chính họ chủ động tìm đến ngân hàng để hỏi giải pháp nào tối ưu nhất cho mô hình kinh doanh của mình”, ông chia sẻ.
Ông phân tích thêm: “Khi doanh nghiệp chủ động ứng dụng công nghệ, họ rút ngắn được quy trình vận hành, tiết giảm chi phí quản lý và quan trọng nhất là minh bạch hóa dòng tiền. Dòng tiền minh bạch chính là chìa khóa để tiếp cận vốn thuận lợi hơn”.
 |
| Ông Nhữ Văn Thanh, Giám đốc Trung tâm Số hóa và Giải pháp Thanh toán của VPBank. |
Nói về định hướng năm 2026, ông Nhữ Văn Thanh khẳng định trọng tâm chiến lược của VPBank là đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ hệ sinh thái thanh toán. “AI không chỉ là công cụ chống gian lận hay bảo mật. Chúng tôi muốn AI trở thành một trợ lý tài chính thực thụ cho từng đơn vị chấp nhận thanh toán”, ông nhấn mạnh.
Giải thích rõ hơn, ông cho biết hệ thống AI sẽ phân tích dữ liệu giao dịch theo thời gian thực, từ tần suất mua bán, giá trị trung bình mỗi đơn hàng đến biến động dòng tiền theo mùa vụ. “Từ những dữ liệu đó, chúng tôi có thể đưa ra khuyến nghị rất cụ thể. Ví dụ, nếu sức mua tăng mạnh vào một giai đoạn nhất định, hệ thống sẽ gợi ý doanh nghiệp nên tăng lượng nhập hàng bao nhiêu là hợp lý để tránh thiếu hụt hoặc tồn kho quá mức”, ông nói.
Theo ông Thanh, lợi thế lớn nhất của AI là giúp doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính. “Trong môi trường cạnh tranh cao, chỉ một quyết định nhập hàng sai thời điểm cũng có thể khiến doanh nghiệp mất lợi nhuận. AI giúp giảm thiểu rủi ro đó”, ông nhận định.
Không dừng lại ở hỗ trợ vận hành, ông Thanh cho rằng AI còn mở ra cách tiếp cận hoàn toàn mới trong cấp tín dụng cho SME. “Rào cản lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ là thiếu tài sản đảm bảo. Nhưng nếu chúng ta nhìn vào dòng tiền thực tế của họ, chúng ta sẽ thấy một bức tranh khác”, ông phân tích.
Cũng theo ông, khi doanh nghiệp sử dụng hệ thống thanh toán của ngân hàng, toàn bộ dữ liệu doanh thu và khả năng xoay vòng vốn được ghi nhận liên tục. “Chúng tôi có thể đánh giá mức độ ổn định của dòng tiền và cấp trước hạn mức tín dụng phù hợp, thậm chí không yêu cầu tài sản thế chấp truyền thống. Đó là cách công nghệ giúp mở khóa nguồn vốn”, ông khẳng định.
Các sản phẩm như thẻ tín dụng doanh nghiệp, thấu chi hay vay tín chấp vì thế được xử lý nhanh và minh bạch hơn. “Doanh nghiệp cần vốn ngay khi cơ hội xuất hiện. Nếu chậm vài tuần, cơ hội có thể đã trôi qua. Công nghệ giúp chúng tôi rút ngắn đáng kể thời gian phê duyệt”, ông nói thêm.
Song song với thị trường trong nước, VPBank cũng thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới thông qua giải pháp QR Global. Ông Thanh cho biết: “Việt Nam đang đón lượng lớn khách quốc tế và thương mại điện tử xuyên biên giới tăng rất nhanh. Nếu không chuẩn bị hạ tầng thanh toán phù hợp, chúng ta sẽ bỏ lỡ nguồn doanh thu lớn”.
Với QR Global, du khách có thể dùng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử tại quốc gia của họ để quét mã QR và thanh toán trực tiếp. “Giao dịch được xử lý tức thì, giảm chi phí trung gian và loại bỏ rào cản đổi ngoại tệ. Điều này đặc biệt có lợi cho các hộ kinh doanh nhỏ vốn không có điều kiện đầu tư hệ thống thanh toán phức tạp”, ông giải thích.
Đánh giá về tiềm năng dài hạn, ông Nhữ Văn Thanh cho rằng Việt Nam có lợi thế lớn nhờ tốc độ phổ cập QR nhanh và sự ủng hộ của chính sách thúc đẩy nền kinh tế không tiền mặt. “Khi chúng ta kết hợp hạ tầng thanh toán rộng khắp với dữ liệu lớn và AI, ngân hàng có thể xây dựng một hệ sinh thái tài chính liền mạch từ thanh toán, quản lý dòng tiền đến cấp tín dụng”, ông nhấn mạnh.
Theo ông này, những con số tăng trưởng giao dịch thời gian qua là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả chiến lược này. “Đây là nền tảng để chúng tôi tự tin vào mục tiêu dài hạn: góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường dẫn đầu Đông Nam Á về thanh toán số vào năm 2030”, ông khẳng định.
Kết lại, ông Thanh cho rằng chuyển đổi số trong ngân hàng không chỉ dừng ở việc số hóa quy trình nội bộ. “Điều quan trọng hơn là tái định nghĩa cách doanh nghiệp tiếp cận vốn, quản trị dòng tiền và kết nối với thị trường toàn cầu. Khi công nghệ được khai thác đúng cách, nó sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới cho cộng đồng SME – trụ cột của nền kinh tế”, ông nói.
