Nới điều kiện tạm hoãn xuất cảnh cho người nợ thuế

Với doanh nghiệp và người kinh doanh, một khoản nợ thuế không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch đi lại, giao dịch và điều hành hoạt động kinh doanh. Quy định mới đang mở thêm khoảng thời gian để người nộp thuế chủ động khắc phục, đồng thời giảm độ trễ khi nghĩa vụ thuế đã được thực hiện nhưng dữ liệu chưa kịp cập nhật.

Xuất cảnh được gỡ nhanh hơn khi nợ thuế xuống ngưỡng

Theo quy định mới, Cơ quan Thuế hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh khi số tiền thuế nợ còn phải nộp dưới 50 triệu đồng đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh hoặc dưới 500 triệu đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình, Cục Thuế khuyến nghị, NNT thường xuyên theo dõi tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế trên các ứng dụng và cổng thông tin điện tử của ngành Thuế; đồng thời chủ động kiểm tra tình trạng tạm hoãn xuất cảnh và kịp thời phản hồi với cơ quan Thuế khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng thông tin chưa được cập nhật trên hệ thống.

Điểm đáng chú ý nằm ở thời điểm xử lý. Khi người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện, Cơ quan Thuế sẽ ban hành ngay thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh trên Hệ thống thông tin quản lý thuế để gửi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

Trước đây, thông báo hủy bỏ được ban hành trong thời hạn 24 giờ làm việc kể từ khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo đại diện Cục Thuế, việc rút ngắn thời gian giúp người nộp thuế nhanh chóng được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ, đồng thời nâng hiệu quả phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan Nhà nước.

Đã nộp tiền nhưng hệ thống chưa cập nhật vẫn có cách xử lý

Một tình huống không hiếm trong thực tế là người nộp thuế đã thực hiện nghĩa vụ nhưng dữ liệu trên hệ thống chưa được cập nhật kịp thời.

Quy định mới bổ sung cơ chế để xử lý trường hợp này. Người nộp thuế có thể gửi thông tin phản hồi bằng phương thức điện tử thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế, kèm bản chụp chứng từ nộp tiền.

Cơ quan Thuế sẽ kiểm tra, đối chiếu và cập nhật dữ liệu. Nếu người nộp thuế đã đáp ứng đầy đủ điều kiện, thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh sẽ được ban hành.

Với doanh nghiệp, cơ chế này có ý nghĩa thực tế ở chỗ quyền lợi không hoàn toàn phụ thuộc vào thời điểm hệ thống tự động đồng bộ dữ liệu. Người nộp thuế có thể chủ động cung cấp chứng từ để thúc đẩy quá trình xác minh.

Có thêm 120 ngày để xử lý tình trạng mã số thuế

Quy định mới cũng điều chỉnh trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là cơ quan Thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh ngay khi người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện, thay vì thực hiện trong thời hạn 24 giờ làm việc như quy định trước đây.

Theo đó, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng đối với các đối tượng thuộc diện quy định khi sau 120 ngày kể từ ngày Cơ quan Thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nộp thuế vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.

Đối tượng gồm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Khoảng thời gian 120 ngày tạo thêm dư địa để người nộp thuế xử lý tình trạng pháp lý của mình. Đây cũng là khoảng thời gian để doanh nghiệp xác định rõ tiếp tục hoạt động, khôi phục mã số thuế hay thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Thêm đối tượng chủ sở hữu hưởng lợi

Một điểm mới khác là bổ sung cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp vào đối tượng bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định, bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý thuế và Luật Doanh nghiệp.

Điều này khiến việc theo dõi nghĩa vụ thuế không chỉ là câu chuyện của pháp nhân. Những cá nhân thuộc nhóm đối tượng được quy định cũng cần chủ động kiểm tra tình trạng nghĩa vụ thuế và thông tin liên quan.

Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên theo dõi tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế trên các ứng dụng, cổng thông tin điện tử của ngành Thuế; đồng thời kiểm tra tình trạng tạm hoãn xuất cảnh và phản hồi kịp thời nếu đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng dữ liệu chưa được cập nhật.

Bên cạnh các quy định về tạm hoãn xuất cảnh, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP cũng quy định công khai thông tin đối với người nộp thuế thuộc các trường hợp trốn thuế, chây ì hoặc không thực hiện đúng nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước. Trường hợp quá 90 ngày kể từ hạn nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt mà nghĩa vụ chưa được thực hiện cũng thuộc diện bị công khai theo quy định.

Như vậy, quy định mới không làm mất đi trách nhiệm nộp thuế. Điểm thay đổi nằm ở việc tăng khả năng chủ động xử lý cho người nộp thuế, rút ngắn thời gian gỡ tạm hoãn xuất cảnh và giảm ảnh hưởng do chậm cập nhật dữ liệu. Với doanh nghiệp, theo dõi thường xuyên nghĩa vụ thuế và xử lý sớm các cảnh báo vẫn là cách an toàn nhất để tránh phát sinh rủi ro ngoài dự kiến.