Phó Đức Nam từng xuất hiện trên mạng xã hội với cái tên Mr Pips, phủ kín không gian số bằng hình ảnh giàu có, tự tin và thành công. Nhưng khi Công an thành phố Hà Nội thông tin chính thức về vụ án ngày 10/12/2024, bức màn ấy bị kéo xuống. Nhà chức trách cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Phó Đức Nam cùng nhiều người khác về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền”, “Không tố giác tội phạm”; đồng thời xác định hàng nghìn bị hại, thu giữ và phong tỏa khối tài sản ước tính hơn 5.200 tỷ đồng. Đến tháng 10/2025, Công an thành phố Hà Nội cho biết quá trình mở rộng điều tra đã khởi tố 49 người liên quan.
 |
| Phó Đức Nam luôn tự giới thiệu mình là trader “bất bại”. |
Nhìn lại cách Mr Pips xuất hiện trước công chúng, điều đập vào mắt không chỉ là tiền, xe hay vàng bạc. Thứ đáng sợ hơn là ngôn ngữ. Đối tượng không nói như một kẻ đi lừa. Đối tượng nói như một người thành công muốn “trao cơ hội”, nói như một kẻ đã chạm tới bí quyết kiếm tiền và sẵn sàng kéo đám đông đi cùng. Chính ở điểm đó, những phát ngôn của Mr Pips trở thành công cụ dựng vỏ bọc, chứ không còn đơn thuần là những khoe khoang.
Một trong những chi tiết gây chú ý nhất là việc Phó Đức Nam tự giới thiệu mình là trader “bất bại”. Kèm theo đó là lời tự nhận có “10 năm kinh nghiệm trên thị trường đầu tư vàng và chứng khoán quốc tế”. Chỉ hai mảnh ghép ấy đã đủ dựng lên một chân dung rất dễ hút người xem: một người dày dạn trận mạc, thắng nhiều hơn thua, có năng lực vượt trội so với đám đông. Trong không gian mạng, nơi nhiều người lao vào giấc mơ đổi đời nhanh, kiểu tự định vị này khiến Nam dư sức đánh thẳng vào tâm lý ngưỡng mộ và tin theo.
Phó Đức Nam không dừng ở việc tự phong mình là người tài giỏi. Đối tượng còn liên tục phô diễn lợi nhuận. Nam thường xuyên đăng ảnh khoe đang “gồng lãi” hàng chục nghìn USD, rồi lại liên tục khoe lãi khủng, xuất hiện với hình ảnh hào nhoáng để hút sự chú ý trên mạng xã hội. Đây không phải cách nói vu vơ. Đây là thủ pháp tâm lý: cứ lặp đi lặp lại một hình ảnh thắng lớn, đám đông sẽ dần mặc định đó là thành tích thật.
Đáng chú ý hơn, Phó Đức Nam không chỉ khoe tiền. Đối tượng còn bọc những thông điệp đó bằng thứ ngôn ngữ nghe rất “sạch”: nói về đầu tư, cộng đồng, kiến thức, cơ hội. Nam nổi lên với hình ảnh tự giới thiệu bản thân như một người giao dịch tài chính thành công, thường chia sẻ quan điểm đầu tư, khoe lợi nhuận và cuộc sống xa hoa. Đặc biệt, có những video đối tượng còn nói về việc xây dựng “cộng đồng đầu tư tài chính lành mạnh ở Việt Nam”. Chính thứ ngôn ngữ tưởng như tích cực ấy lại là lớp sơn bóng nguy hiểm nhất, vì nó khiến nhiều người tưởng mình đang đứng trước một người dẫn đường, trong khi thực chất chỉ đang bị kẻ lừa đảo dắt sâu hơn vào mê trận.
Phía sau những lời nói ấy là cả một chiến lược trình diễn rất bài bản. Khối tài sản của Nam bị thu giữ, phong tỏa trong vụ án có tiền mặt, vàng, siêu xe, đồng hồ hàng hiệu, bất động sản. Chiếc Rolls-Royce là một trong những hình ảnh Mr Pips thường dùng để khoe cuộc sống xa hoa trên mạng xã hội. Khi siêu xe, vàng và tiền mặt được đặt cạnh những lời tự xưng “bất bại”, hiệu ứng tạo ra là cực mạnh: lời nói được đỡ bằng vật chứng hào nhoáng, khiến nhiều người nhầm đó là bằng chứng cho năng lực thật.
Một mắt xích khác của vỏ bọc này là hiệu ứng đám đông. Phó Đức Nam thường khoe các nhóm chat Telegram đông thành viên, “show” danh mục để kéo người khác tham gia theo hình thức “copy-trade”. Đây là cú đánh rất trúng tâm lý người mới. Chỉ cần nhìn thấy một hội nhóm đông người, chuỗi hình ảnh lợi nhuận, vài lời tung hô, nhiều người sẽ tự hạ thấp cảnh giác. Từ đó, ngưỡng mộ biến thành tin tưởng. Từ đó mà sập bẫy lúc nào chẳng hay!
Bản chất vấn đề nằm ở chỗ Phó Đức Nam không đơn thuần khoe mình giàu. Đối tượng tạo ra cảm giác rằng người khác cũng có thể giàu như vậy nếu đi theo hệ thống mà mình dựng lên. Trong các video, Mr Pips luôn nhấn mạnh thành quả đến từ việc tham gia hệ thống của mình. Khi một người vừa khoe tiền, vừa khoe lãi, khoe đám đông theo sau, lại vừa phát đi thông điệp “đi cùng tôi sẽ có kết quả”, chiếc bẫy gần như đã khép lại.
Những gì diễn ra sau đó cho thấy cái giá của sự mê hoặc ấy không hề nhỏ. Công an thành phố Hà Nội cho biết có 2.661 bị hại đã được xác định trên toàn quốc, trong khi số tài sản bị thu giữ và phong tỏa ước tính hơn 5.200 tỷ đồng. Những con số đó lột trần một thực tế: phía sau các phát ngôn gây sốc và lớp vỏ thành đạt không phải là một câu chuyện truyền cảm hứng, mà là hậu quả rất thật với người thật, tiền thật và những gia đình thật bị cuốn vào vòng xoáy lừa đảo.
Nhìn lại toàn bộ chuỗi phát ngôn, tuyên bố và thông điệp của Mr Pips - Phó Đức Nam, có thể thấy một mô hình được vận hành rất rõ: tự nâng mình thành kẻ “bất bại”, khoe kinh nghiệm lâu năm, khoe lãi khủng, phủ lên bản thân lớp áo “chia sẻ tri thức”, rồi dùng tài sản xa xỉ và đám đông để đóng đinh niềm tin. Khi vụ án bị bóc gỡ, chính những lời nói từng giúp Phó Đức Nam thu hút người theo dõi lại trở thành bằng chứng rõ nhất cho cách một vỏ bọc được dựng lên để thao túng lòng tham và nhận thức của nhiều người.
