Hải quan thúc đẩy thống nhất mã HS, minh bạch xác định trị giá

Cục Hải quan ban hành Công văn hỏa tốc số 20893/CHQ-NVTHQ trả lời kiến nghị của BritCham liên quan đến phân loại mã HS, xác định trị giá hải quan và kiểm tra sau thông quan.

Đối với phân loại hàng hóa, Cục Hải quan khẳng định doanh nghiệp có trách nhiệm khai báo mã số HS và chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung khai báo. Việc phân loại phải dựa trên hồ sơ hải quan, tài liệu kỹ thuật và các thông tin liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Tuy nhiên, trước phản ánh về tình trạng áp dụng, diễn giải quy định chưa thống nhất giữa các đơn vị, Cục Hải quan ghi nhận thực tế phân loại hàng hóa tại một số địa phương còn có sự khác biệt.

Để khắc phục, ngành Hải quan đang triển khai thông quan tập trung theo lộ trình thí điểm, dự kiến mở rộng trong năm 2027. Cùng với đó, Cục Hải quan đã xây dựng công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giải đáp thủ tục hải quan và xác định mã số hàng hóa; tăng cường đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ hải quan và cộng đồng doanh nghiệp.

Việc thống nhất cách phân loại không chỉ góp phần bảo đảm chính sách thuế được áp dụng đồng bộ mà còn hạn chế nguy cơ phát sinh chênh lệch trong quá trình làm thủ tục, từ đó tạo môi trường minh bạch và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Hải quan thúc đẩy thống nhất mã HS, minh bạch xác định trị giá

Chuẩn hóa tham vấn giá, hạn chế kéo dài thông quan

Về xác định trị giá hải quan, BritCham phản ánh tình trạng áp dụng chưa thống nhất giữa các đơn vị hải quan theo Thông tư số 121/2025/TT-BTC.

Trước vấn đề này, Cục Hải quan cho biết sẽ rà soát, chuẩn hóa tiêu chí và trình tự tham vấn giá, xác định trị giá hải quan để bảo đảm áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

Cơ quan Hải quan đồng thời sẽ chỉ đạo các đơn vị thực hiện tham vấn giá đúng trình tự, thời hạn, hạn chế việc kéo dài thời gian thông quan, nhất là đối với những doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt.

Đối với các trường hợp cụ thể, Cục Hải quan đề nghị BritCham cung cấp số tờ khai, thông tin mặt hàng và đơn vị hải quan xử lý để có cơ sở rà soát, giải quyết, đồng thời hoàn thiện hướng dẫn chung cho toàn ngành.

Hậu kiểm theo mức độ rủi ro

Một vấn đề khác được doanh nghiệp quan tâm là kiểm tra sau thông quan. Cục Hải quan cho biết hoạt động hậu kiểm đang được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, trên cơ sở thu thập, phân tích thông tin và dữ liệu từ nhiều nguồn để xác định đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp kiểm tra.

Cách tiếp cận này nhằm chuyển từ kiểm tra diện rộng sang tập trung vào những đối tượng có nguy cơ rủi ro cao, qua đó vừa nâng hiệu quả quản lý nhà nước, vừa hạn chế tác động không cần thiết đến hoạt động của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, đề xuất tiếp tục mở rộng quản lý rủi ro đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt đang được ngành Hải quan nghiên cứu, thể chế hóa trong dự thảo Luật Hải quan sửa đổi. Theo định hướng này, doanh nghiệp tuân thủ tốt có thể được ưu tiên thực hiện thủ tục, miễn hoặc giảm mức độ kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan và một số hoạt động nghiệp vụ khác.

Song song với hoàn thiện thể chế, Cục Hải quan đang xây dựng đề án hệ thống công nghệ thông tin thực hiện hải quan số, hướng tới một hệ thống tổng thể ứng dụng công nghệ hiện đại tại các đơn vị trên toàn quốc. Mục tiêu là tiến tới thủ tục hải quan phi giấy tờ, nâng hiệu quả quản lý và giảm chi phí tuân thủ.

Từ những phản hồi đối với BritCham có thể thấy, cải cách quản lý hải quan đang tập trung vào ba trụ cột: thống nhất cách áp dụng pháp luật, quản lý dựa trên rủi ro và đẩy mạnh công nghệ. Đây cũng là hướng đi quan trọng để giảm những khác biệt trong thực thi, nâng tính minh bạch và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.