Thực hiện theo Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ và Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, đã có một loạt chuyển động chính sách quan trọng diễn ra như: giảm thuế giái trị gia tăng cho hầu hết mặt hàng từ 10% xuống 8%, mở cửa lại các đường bay quốc tế, hỗ trợ miễn giảm thuế, phí, lãi suất,... được kỳ vọng sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam “bật dậy” nhanh hơn, mạnh hơn sau đại dịch.
Hiện một số chính sách đã và đang được các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện với phương châm sớm nhất, hiệu quả nhất. Do đó, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang rất trông chờ vào những hỗ trợ hiệu quả có tính bền vững để giúp họ nhanh chóng bước vào quá trình phục hồi và phát triển.
Sau nhiều gói chính sách hỗ trợ từ năm 2020 đến 2021, thì ngay đầu năm 2022, Nghị quyết số 43/2022/QH15 đã được Quốc hội thông qua nhằm phục vụ cho Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội. Đây được xem là chính sách tài khóa với ngân sách lớn chưa từng có trong tiền lệ lên tới khoảng 350 nghìn tỷ đồng (tương đương 4% GDP của cả nước).
Ngay sau đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP để làm “kim chỉ nam” hành động cho chương trình này. Hành động kịp thời này của Quốc hội và Chính phủ đã cơ bản đáp ứng mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ đưa nền kinh tế của nước ta sớm vượt qua giai đoạn nhiều khó khăn, thử thách để vững bước đi lên. Đến thời điểm này, chương trình mới được triển khai khoảng hơn hai tháng, trong đó một số chính sách lập tức được đưa vào thực tế, nhiều đối tượng thụ hưởng đã nhận được hỗ trợ.
Đáng chú ý nhất trong gói hỗ trợ 350 nghìn tỷ đồng là chính sách miễn giảm thuế, phí, hỗ trợ lãi suất với gần 50 nghìn tỷ đồng được hỗ trợ thông qua giảm 2% thuế VAT sẽ giúp vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Cùng với đó là khoảng 40 nghìn tỷ đồng hỗ trợ cho việc cấp bù lãi suất cho vay 2%/năm cho các doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh. Việc cấp bù lãi suất này hiện chưa được đưa vào thực tế mà đang được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lấy ý kiến, phấn đấu là sẽ trình Chính phủ ngay trong tháng 3 này.
Ngoài ra, còn nhiều chính sách hỗ trợ khác đang được thực hiện như: giảm 50% lệ phí trước bạ cho ô-tô lắp ráp, sản xuất trong nước từ tháng 12/2021 đến tháng 5/2022; giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay so mức hiện hành trong năm 2022 xuống chỉ còn 1.500 đồng/lít. Theo tính toán, điều này sẽ giúp các doanh nghiệp sản xuất ô-tô tăng sản lượng bán hàng lên đáng kể, kích thích mua sắm, còn với doanh nghiệp hàng không sẽ tiết kiệm được khoảng 1.600 tỷ đồng. Đây là nguồn lực không nhỏ để vực dậy các doanh nghiệp sau một khoảng thời gian “chật vật” vì dịch bệnh.
Cùng với đó là chính sách giảm 30% tiền thuê đất, thuê mặt nước của năm 2022 và gia hạn thời giạn nộp các loại thuế hiện đang được Bộ Tài chính chủ trì xây dựng và sẽ sớm trình Chính phủ ban hành nghị định. Hai chính sách này đang là mong mỏi của hàng triệu hộ kinh doanh và hàng trăm nghìn doanh nghiệp.
Theo chuyên gia kinh tế PGS., TS. Ngô Trí Long, những gói hỗ trợ tài khóa trong hơn hai năm qua đã đi vào cuộc sống khi trên thực tế có thể thấy, nền kinh tế đang tăng trưởng trở lại với thu ngân sách nhà nước được cải thiện do doanh nghiệp phục hồi, có đóng góp vào nguồn thu. Có rất nhiều doanh nghiệp đều ghi nhận những quyết sách đúng đắn, nhanh chóng của Chính phủ, Quốc hội về các gói hỗ trợ.
Trong đó, các nhóm giải pháp về thuế, phí, tiền thuê đất được doanh nghiệp đánh giá cao vì dễ tiếp cận, thiết thực trong hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn do tác động của dịch COVID-19 để phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh.
Song, các chính sách hỗ trợ về tài khóa chỉ góp phần giúp các doanh nghiệp tăng khả năng chống chọi tại một thời điểm chứ không thể vực dậy thay doanh nghiệp, nên về lâu dài, Chính phủ cần tiếp tục nghiên cứu các cơ chế, chính sách hỗ trợ phi tài chính, cải cách thể chế hiệu quả để giúp gia tăng năng lực nội tại của chính bản thân các doanh nghiệp và khả năng tự phục hồi của nền kinh tế.
P.V
