Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 70 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến hết tháng 1/2026, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt gần 6,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy quá trình chuyển dịch từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” đang phát huy hiệu quả rõ nét.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, các địa phương đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành theo hướng sản xuất quy mô lớn, tổ chức theo chuỗi giá trị, lấy chất lượng làm nền tảng và công nghệ làm động lực tăng trưởng.
 |
| Xuất khẩu vượt 70 tỷ USD: Nông nghiệp Việt tăng tốc nhờ chiến lược thương hiệu và công nghệ |
Xuất khẩu bứt tốc nhờ nâng cấp chất lượng và chế biến sâu
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mức tăng trưởng 29,5% ngay trong tháng đầu năm 2026 phản ánh hiệu quả của chiến lược chuyển từ “xuất khẩu số lượng” sang “xuất khẩu giá trị”, tập trung vào tiêu chuẩn hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Cà phê tiếp tục là ngành hàng chủ lực. Việt Nam duy trì sản lượng khoảng 1,8-2 triệu tấn mỗi năm, giữ vị thế là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu cà phê lớn trên thế giới. Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, riêng tháng 1/2026, xuất khẩu cà phê đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng này đến từ việc đẩy mạnh chế biến sâu, nâng tỷ trọng sản phẩm giá trị cao thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô.
Lĩnh vực rau quả cũng ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 1/2026 đạt hơn 644 triệu USD, tăng 72,9% so với cùng kỳ năm 2025. Việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, bảo quản và chế biến giúp nâng cao chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường nhập khẩu. Ngành rau quả đang hướng tới mục tiêu đạt mốc 10 tỷ USD trong năm 2026.
Định vị thương hiệu và chuyển đổi số để hướng tới giá trị bền vững
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, nông sản Việt Nam vẫn còn thiếu những thương hiệu mạnh ở phân khúc trung và cao cấp. Hoạt động marketing quốc tế và định vị thương hiệu trên không gian số chưa tương xứng với tiềm năng sản phẩm.
Theo các chuyên gia kinh tế nông nghiệp, nếu không đầu tư bài bản cho thương hiệu và phân khúc thị trường, nông sản Việt sẽ khó nâng được giá bán và gia tăng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và tích hợp dữ liệu vào quản lý sản xuất, dự báo thị trường là xu hướng tất yếu. Việc triển khai nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc số, phần mềm quản lý hợp tác xã và các nền tảng giao dịch trực tuyến đang góp phần minh bạch hóa chuỗi cung ứng, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và đối tác quốc tế.
Để duy trì đà tăng trưởng, ngành Nông nghiệp cần xác định xây dựng thương hiệu là chiến lược dài hạn. Các nhóm hàng chủ lực như trái cây, gạo, cà phê, hạt điều cần được chuẩn hóa từ vùng trồng, chỉ dẫn địa lý đến tiêu chí phát triển bền vững; đồng thời đáp ứng các chứng nhận quốc tế như GlobalGAP, sản xuất hữu cơ hoặc tiêu chuẩn phát thải thấp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng thương hiệu riêng tại thị trường xuất khẩu thay vì phụ thuộc vào nhãn hàng của đối tác nhập khẩu; tăng cường xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ chuyên ngành và đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới.
Khi thương hiệu được định vị rõ ràng và giá trị sản phẩm được nâng cao, những kết quả tăng trưởng ấn tượng của ngành sẽ không chỉ mang tính ngắn hạn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững và vị thế lâu dài của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
