Theo thông tin từ Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ), phía Nhật Bản vừa ban hành loạt chính sách mới liên quan đến Chương trình Lao động kỹ năng đặc định (SSW) và Chương trình Việc làm phát triển kỹ năng (ESD), với nhiều điều chỉnh đáng chú ý về ngành nghề và quy mô tiếp nhận.
Cụ thể, nước này đã bổ sung thêm 3 lĩnh vực mới vào Chương trình SSW, gồm: dịch vụ cung cấp đồ vải (linen supply), kho vận hậu cần (logistics warehouse) và tuần hoàn tài nguyên (resource circulation), nâng tổng số lĩnh vực tiếp nhận lên 19. Đồng thời, một số lĩnh vực hiện hành cũng được điều chỉnh theo hướng chi tiết hóa ngành nghề. Từ tháng 4/2027, các lĩnh vực như sửa chữa, bảo dưỡng ô-tô hay sản xuất thực phẩm, đồ uống sẽ được tách thành các nhóm nghề cụ thể nhằm đáp ứng sát hơn nhu cầu thị trường lao động.
 |
| Nhật Bản mở rộng tiếp nhận lao động nước ngoài, bổ sung ngành nghề và chuẩn bị triển khai chương trình mới |
Song song với đó, Nhật Bản sẽ triển khai Chương trình Việc làm phát triển kỹ năng (ESD) từ tháng 4/2027 với 17 lĩnh vực tiếp nhận. Đây được xem là bước đi mới nhằm đa dạng hóa kênh tiếp nhận lao động nước ngoài, mở rộng cơ hội cho người lao động, trong đó có lao động Việt Nam, tiếp cận thị trường này theo nhiều hình thức linh hoạt hơn.
Về quy mô, Nhật Bản điều chỉnh giảm nhẹ chỉ tiêu tiếp nhận lao động theo Chương trình SSW trong giai đoạn từ tháng 4/2024 đến tháng 3/2029, từ 820.000 người xuống còn 805.700 người. Trong khi đó, chương trình ESD dự kiến tiếp nhận khoảng 426.200 lao động trong giai đoạn từ tháng 4/2027 đến tháng 3/2029.
Đáng chú ý, ở chiều ngược lại, nước này cũng áp dụng biện pháp tạm dừng tiếp nhận đối với một số lĩnh vực đã đạt ngưỡng. Cụ thể, từ ngày 13/4/2026, Nhật Bản sẽ tạm dừng cấp Giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE) đối với lao động kỹ năng đặc định số 1 (SSW1) trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống. Nguyên nhân là do số lượng lao động tiếp nhận trong lĩnh vực này đã tiệm cận mức trần theo kế hoạch đến năm 2028.
Các hồ sơ xin cấp mới COE nộp sau thời điểm trên sẽ không được xem xét, trong khi hồ sơ đã nộp trước đó vẫn được xử lý nhưng có thể kéo dài thời gian tùy theo chỉ tiêu còn lại. Đồng thời, phía Nhật Bản cũng điều chỉnh chính sách đối với các trường hợp chuyển đổi tư cách lưu trú và một số diện liên quan, song vẫn duy trì cơ chế ngoại lệ theo quy định.
Trước những thay đổi này, Cục Quản lý lao động ngoài nước khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu lao động cần chủ động cập nhật thông tin, điều chỉnh kế hoạch tuyển chọn và đào tạo, đồng thời thông tin đầy đủ tới người lao động để hạn chế rủi ro phát sinh.
Thực tế cho thấy, Nhật Bản tiếp tục là thị trường trọng điểm của lao động Việt Nam. Năm 2025, có hơn 64.600 lao động Việt Nam sang làm việc tại đây. Riêng trong quý I/2026, con số này đạt gần 14.000 người, cho thấy sức hút ổn định của thị trường dù chính sách đang có sự điều chỉnh theo hướng chọn lọc và bền vững hơn.
