Nghề tay nghề cao “lên ngôi” trong kỷ nguyên AI: Lương vượt sáu chữ số, cơ hội rộng mở cho lao động trẻ

Trong khi nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Meta hay Oracle liên tục cắt giảm nhân sự nhằm tối ưu vận hành, một nghịch lý đang diễn ra: chính các doanh nghiệp này lại đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lao động kỹ thuật lành nghề – lực lượng đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng và vận hành hạ tầng phục vụ AI.

Nhu cầu bùng nổ, nguồn cung hụt hơi

Theo phân tích từ hơn 50 triệu tin tuyển dụng của Randstad, nhu cầu đối với các nghề kỹ thuật đang tăng mạnh kể từ cuối năm 2022. Cụ thể, nhu cầu kỹ thuật viên robot tăng 107%, kỹ sư hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí (HVAC) tăng 67%, trong khi ngành xây dựng tăng 30%. Các vị trí như thợ hàn và thợ điện cũng ghi nhận mức tăng lần lượt 25% và 18% trong ba năm qua.

Tuy nhiên, nguồn cung lao động lại không theo kịp đà tăng này. Riêng trong lĩnh vực sản xuất, cứ 100 lao động trẻ gia nhập ngành thì có tới 102 người rời đi. Theo ông Sander van’t Noordende, Tổng Giám đốc Randstad, sự mất cân đối cung – cầu đang mở ra cơ hội lớn cho thế hệ lao động trẻ, đặc biệt là Gen Z, khi họ có thể tiếp cận những nghề nghiệp thu nhập cao mà ít bị thay thế bởi AI.

Thực tế cho thấy, thay vì theo đuổi con đường đại học truyền thống, nhiều người trẻ đang chuyển hướng sang học nghề, tham gia các chương trình đào tạo thực hành để nhanh chóng gia nhập thị trường lao động với chi phí thấp hơn.

Nghề tay nghề cao “lên ngôi” trong kỷ nguyên AI: Lương vượt sáu chữ số, cơ hội rộng mở cho lao động trẻ

Hạ tầng AI bùng nổ, kéo theo “cơn khát” thợ lành nghề

Sự phát triển của AI kéo theo nhu cầu xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn – nền tảng hạ tầng không thể thiếu cho việc xử lý và lưu trữ dữ liệu. Điều này trực tiếp thúc đẩy nhu cầu đối với các nghề như thợ điện, thợ ống nước, công nhân thép và kỹ thuật viên cơ khí.

Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng Skillit, công nhân xây dựng tại các dự án trung tâm dữ liệu hiện có thu nhập trung bình khoảng 81.800 USD/năm (tương đương 39,33 USD/giờ), cao hơn khoảng 32% so với các công trình thông thường.

Nhận định về xu hướng này, Jensen Huang – CEO của Nvidia – cho rằng làn sóng AI đang tạo ra “đợt mở rộng cơ sở hạ tầng lớn nhất trong lịch sử nhân loại”, kéo theo nhu cầu việc làm khổng lồ trong các ngành nghề kỹ thuật.

Đáng chú ý, thợ điện nổi lên như một trong những nghề “khát nhân lực” nhất. Hệ thống điện có thể chiếm từ 45% đến 70% tổng chi phí xây dựng một trung tâm dữ liệu. Tại Mỹ, dự báo sẽ cần thêm khoảng 300.000 thợ điện trong thập kỷ tới, chưa kể 200.000 người cần để thay thế lực lượng sắp nghỉ hưu.

Sự thiếu hụt nguồn cung đã đẩy mức thu nhập của lao động tay nghề cao lên những ngưỡng chưa từng có. Theo chia sẻ của Mike Rowe, nhiều thợ điện dưới 30 tuổi tại một trung tâm dữ liệu ở Plano (bang Texas, Mỹ) đang kiếm từ 240.000 đến 280.000 USD mỗi năm – mức thu nhập vượt xa nhiều vị trí văn phòng.

Không chỉ có thu nhập cao, nhóm lao động này còn có lợi thế lớn khi không phải gánh nợ vay sinh viên – một áp lực tài chính phổ biến đối với những người theo học đại học tại Mỹ. Điều này càng khiến các nghề kỹ thuật trở nên hấp dẫn trong bối cảnh thị trường lao động văn phòng biến động.

Cơ hội lớn nhưng không “dễ dàng”

Dù triển vọng thu nhập hấp dẫn, các nghề tay chân vẫn đi kèm những yêu cầu khắt khe. Công việc đòi hỏi thể lực, khả năng làm việc trong điều kiện môi trường đa dạng và lịch trình không ổn định, đặc biệt khi các dự án bước vào giai đoạn cao điểm.

Ngoài ra, yếu tố dịch chuyển địa điểm làm việc cũng là một thách thức khi nhiều dự án xây dựng trung tâm dữ liệu nằm ở các khu vực xa trung tâm.

Về dài hạn, một số ý kiến cũng đặt ra khả năng tự động hóa trong lĩnh vực này. Elon Musk từng nhận định robot có thể thay thế một phần lao động tay nghề cao trong tương lai, dù quá trình này sẽ diễn ra trong nhiều năm.

Bất chấp những thách thức, xu hướng dịch chuyển sang các nghề kỹ thuật đang ngày càng rõ nét. Trường hợp của Jacob Palmer – một lao động trẻ lựa chọn học nghề thay vì đại học – cho thấy hướng đi này có thể mang lại hiệu quả kinh tế nhanh chóng. Ở tuổi 21, anh đã tự mở doanh nghiệp riêng và đạt doanh thu gần 90.000 USD vào năm 2024, trước khi vượt mốc sáu chữ số chỉ sau đó một năm.

Trong bối cảnh AI tiếp tục định hình lại thị trường lao động toàn cầu, các nghề kỹ thuật truyền thống đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Đây không chỉ là cơ hội giải bài toán thiếu hụt nhân lực, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho lực lượng lao động trẻ – những người sẵn sàng thích ứng với sự thay đổi của nền kinh tế số.