Ngành thuế siết chặt hành vi lập nhiều sổ kế toán để che giấu doanh thu

Cơ quan thuế vừa chính thức phát đi lời cảnh báo nghiêm khắc đối với hành vi sử dụng đồng thời nhiều hệ thống sổ sách kế toán nhằm mục đích che giấu doanh thu và trốn tránh nghĩa vụ nộp ngân sách.

Trong bối cảnh nền kinh tế số đang đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối từ các thực thể kinh doanh, việc chấp hành nghiêm túc các quy định về kế toán và thuế không còn dừng lại ở nghĩa vụ pháp lý đơn thuần. Đây đã trở thành thước đo uy tín và là nền tảng cốt lõi để một doanh nghiệp có thể tồn tại, phát triển bền vững trên thị trường. Tuy nhiên, qua công tác quản lý và thanh tra thực tế, ngành thuế vẫn ghi nhận những mảng tối khi một bộ phận doanh nghiệp cố tình thiết lập từ hai hệ thống sổ sách trở lên để đối phó với cơ quan chức năng.

Ngành thuế siết chặt hành vi lập nhiều sổ kế toán để che giấu doanh thu.

Hành vi lập "sổ kép" – một sổ dùng cho quản trị nội bộ ghi nhận số liệu thực tế và một sổ dùng để báo cáo cơ quan thuế với số liệu đã bị bóp méo – là một dạng vi phạm nghiêm trọng. Việc làm này không chỉ trực tiếp gây thất thu cho ngân sách quốc gia mà còn tước đi quyền được tiếp cận thông tin tài chính chính xác của các cổ đông, các nhà đầu tư và các đối tác kinh doanh. Khi một doanh nghiệp vận hành trên những con số không trung thực, rủi ro pháp lý sẽ luôn chực chờ, có thể dẫn đến các chế tài xử phạt hành chính nặng nề, thậm chí là xử lý hình sự đối với những người đứng đầu.

Nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng này từ gốc rễ, một chiến dịch truyền thông quy mô lớn với thông điệp cốt lõi "Minh bạch sổ sách - Vững vàng pháp lý" đã được kích hoạt. Cơ quan quản lý thuế đã gửi văn bản chỉ đạo và đề nghị phối hợp chặt chẽ đến các hiệp hội nghề nghiệp trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, các đại lý thuế cùng toàn bộ các tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính. Đây được xem là lực lượng trung gian có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hình ý thức tuân thủ pháp luật của cộng đồng doanh nghiệp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là phải giúp các nhà quản trị doanh nghiệp phân định rõ ràng ranh giới giữa hoạt động quản trị nội bộ hợp pháp và hành vi vi phạm pháp luật. Việc theo dõi dòng tiền, quản lý chi phí phục vụ cho mục đích điều hành là quyền hạn chính đáng của doanh nghiệp. Thế nhưng, việc cố ý cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu bất nhất, không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán nhằm mục đích trục lợi hay né thuế lại là hành vi gian lận không thể biện minh.

Cơ quan quản lý yêu cầu các tổ chức dịch vụ kế toán, đại lý thuế phải nâng cao hơn nữa trách nhiệm nghề nghiệp và đạo đức kinh doanh. Các đơn vị này không được phép tham gia, tiếp tay hoặc cung cấp các giải pháp mang tính chất lách luật, trốn thuế cho khách hàng. Ngược lại, họ cần đóng vai trò là những người gác cổng, chủ động hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng các quy chế kiểm soát nội bộ chuẩn mực, phân định rõ quyền hạn và trách nhiệm của từng bộ phận để ngăn ngừa sai sót.

Đồng thời, các doanh nghiệp cần được hướng dẫn thực hiện quy trình rà soát, đối chiếu dữ liệu một cách thường xuyên và khoa học. Mọi giao dịch phát sinh phải đảm bảo sự đồng bộ tuyệt đối giữa hệ thống hóa đơn điện tử, sổ sách kế toán tài chính và dòng tiền luân chuyển qua các tài khoản ngân hàng. Sự minh bạch này không chỉ giúp doanh nghiệp loại bỏ các rủi ro bị xử phạt khi cơ quan thuế tiến hành hậu kiểm, mà còn tạo ra một hồ sơ năng lực tài chính lành mạnh, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng hoặc thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Sự đồng lòng phối hợp giữa cơ quan quản lý, các tổ chức chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước chuyển biến lớn trong nhận thức. Việc loại bỏ hoàn toàn vấn nạn nhiều hệ thống sổ sách sẽ góp phần làm trong sạch thị trường, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp kinh doanh chân chính, đồng thời xây dựng một môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh và phát triển bền vững cho nền kinh tế.