Ngành nghề nào sẽ bị AI thay thế trong tương lai gần?

AI có thể xử lý và phân tích lượng dữ liệu khổng lồ một cách nhanh chóng, khiến một số khía cạnh của nghiên cứu thị trường trở nên tự động

Bước sang năm 2025, một làn sóng cắt giảm nhân sự quy mô lớn đang tấn công hàng loạt doanh nghiệp trên toàn cầu. Sự gia tăng của trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa không còn là điều xa vời, mà đang thực sự thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động với tốc độ kinh ngạc. Những công việc từng được coi là ổn định, bền vững giờ đây đứng trước nguy cơ bị thay thế hoặc thu hẹp quy mô một cách nhanh chóng. Chính vì vậy, việc nhận diện những ngành nghề có nguy cơ cao đối mặt với sự thay đổi này là một vấn đề cấp bách không chỉ đối với người lao động mà cả doanh nghiệp.

Ông Kieran Gilmurray, Giám đốc AI Tạo sinh đầu tiên trên thế giới, một chuyên gia hàng đầu về AI và đã giành 10 lần giải thưởng quốc tế, đã chia sẻ những phân tích đáng chú ý về tác động của AI đối với thị trường lao động.

Qua các bài phân tích dữ liệu và tư vấn số trên LinkedIn, ông cho rằng: "Những công việc có thể bị thay thế bởi AI thường là những công việc mà AI có thể thực hiện nhanh hơn, chính xác hơn và chi phí thấp hơn con người."

Tuy nhiên, theo ông, "có nguy cơ" không có nghĩa là công việc đó sẽ bị loại bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, AI có thể dẫn đến sự thay đổi trong vai trò công việc hoặc làm giảm nhu cầu lao động ở những lĩnh vực này.

Vậy đâu là những ngành nghề đang đối mặt với nguy cơ bị thay thế bởi AI? Sau đây là những lĩnh vực nguy cơ cao:

1. Nhập liệu và xử lý dữ liệu

Nhân viên nhập liệu và xử lý dữ liệu là một trong những nhóm công việc dễ bị tự động hóa nhất. Các thuật toán học máy hiện nay có thể xử lý lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ và độ chính xác vượt trội so với khả năng của con người. Theo báo cáo của McKinsey Global Institute, 69% công việc xử lý dữ liệu có thể được tự động hóa bằng công nghệ hiện nay.

2. Nhân viên chăm sóc khách hàng

Mặc dù sự tương tác trực tiếp của con người vẫn còn quan trọng, nhưng các chatbot và trợ lý ảo hỗ trợ AI đang ngày càng đảm nhiệm nhiều công việc xử lý yêu cầu khách hàng cơ bản. Theo dự báo của Gartner, đến năm 2025, 95% các tương tác dịch vụ khách hàng sẽ được thực hiện bởi AI.

3. Công nhân sản xuất và lắp ráp

Robot và AI từ lâu đã thay đổi ngành sản xuất. Báo cáo của Oxford Economics ước tính đến năm 2030, khoảng 20 triệu công việc trong lĩnh vực sản xuất toàn cầu có thể bị thay thế bởi robot.

4. Ngành vận tải và hậu cần

Sự phát triển mạnh mẽ của phương tiện tự hành khiến các công việc trong ngành vận tải gặp phải nguy cơ lớn. Một nghiên cứu của American Center for Mobility cho biết, các phương tiện tự động có thể thay thế tới 294.000 công việc lái xe tải đường dài chỉ riêng tại Mỹ.

5. Nhân viên bán hàng

Thương mại điện tử và các hệ thống gợi ý sản phẩm dựa trên AI đang thay đổi hoàn toàn ngành bán lẻ. Theo Hiệp hội Bán lẻ Anh, 12% công việc bán lẻ đã biến mất tại Anh kể từ năm 2008, một phần lớn nhờ vào tự động hóa.

6. Chuyên viên phân tích nghiên cứu thị trường

AI có thể xử lý và phân tích lượng dữ liệu khổng lồ một cách nhanh chóng, khiến một số công việc trong nghiên cứu thị trường trở nên tự động. Tuy nhiên, các chiến lược phát triển thị trường vẫn cần sự nhạy bén của con người để đưa ra quyết định.

Kế toán viên có nguy cơ cao bị tự động hóa.

7. Biên tập viên và dịch giả

Các công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) đã đạt được những bước tiến đáng kể, giúp tự động hóa việc hiệu đính và dịch thuật cơ bản. Tuy nhiên, đối với những nội dung đòi hỏi sự tinh tế và sắc thái ngữ nghĩa, con người vẫn đóng vai trò quan trọng.

8. Bác sĩ X-quang và kỹ thuật viên chẩn đoán

AI hiện đã có khả năng phân tích hình ảnh y tế với độ chính xác ngang ngửa các bác sĩ chuyên gia. Nghiên cứu trên The Lancet Digital Health cho thấy AI có thể phát hiện bệnh qua hình ảnh với độ chính xác tương đương các chuyên gia y tế con người.

9. Chuyên viên phân tích tài chính

Mặc dù các chiến lược tài chính phức tạp vẫn cần sự tư vấn từ con người, nhưng nhiều nhiệm vụ phân tích tài chính cơ bản có thể được tự động hóa. Theo báo cáo của Ủy ban Ổn định Tài chính, 28% công việc trong lĩnh vực ngân hàng tại Anh có nguy cơ bị tự động hóa.

10. Kế toán và nhân viên ghi sổ

Các phần mềm kế toán tự động sử dụng AI có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ kế toán cơ bản, làm giảm nhu cầu lao động trong lĩnh vực này. Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh cho biết khoảng 25,4% công việc của kế toán viên có chứng chỉ có nguy cơ bị tự động hóa.

Như vậy, mặc dù trí tuệ nhân tạo đang mang lại nhiều cơ hội mới, nhưng cũng tạo ra những thách thức lớn đối với người lao động trong nhiều ngành nghề. Chính vì vậy, việc trang bị kỹ năng mới và thích nghi với sự thay đổi của công nghệ là điều kiện tiên quyết để người lao động có thể duy trì sự nghiệp trong tương lai. AI không chỉ thay đổi cách chúng ta làm việc mà còn mở ra những cơ hội mới, đòi hỏi sự sáng tạo và khả năng tư duy phản biện của con người trong việc vận dụng công nghệ này.