Ngân hàng "ra đòn" chặn lừa đảo qua tài khoản hộ kinh doanh

Từ khuyến nghị sang cưỡng chế

Theo thông báo mới nhất của VietinBank, từ nay đến trước ngày 1/7, tất cả khách hàng là hộ kinh doanh, bao gồm cả người chưa từng đăng ký sinh trắc học, người đã đăng ký nhưng giấy tờ tùy thân hết hạn, hoặc người muốn cập nhật ảnh mới đều phải thực hiện cập nhật thông tin sinh trắc học trên ứng dụng ngân hàng số VietinBank iPay. Trường hợp chưa có thông tin chủ hộ, khách hàng bắt buộc phải đến trực tiếp quầy giao dịch để bổ sung.

Đáng chú ý, các tài khoản có sinh trắc học đồng bộ từ cá nhân sang tổ chức, nếu thỏa mãn các điều kiện về hiệu lực giấy tờ và xác minh tích xanh có thể được xác thực tự động hoặc thông qua eKYC (định danh điện tử) sử dụng chức năng NFC đọc chip trên căn cước công dân.

Không chỉ dừng ở VietinBank, BIDV cũng đưa ra cảnh báo: Từ ngày 1/7, nếu hộ kinh doanh chưa cập nhật sinh trắc học của người đại diện hợp pháp hoặc ủy quyền thì sẽ bị tạm dừng toàn bộ các giao dịch điện tử, bao gồm rút tiền, thanh toán và giao dịch thẻ trực tuyến.

Ngân hàng ra đòn chặn lừa đảo qua tài khoản hộ kinh doanh

Không hợp tác sẽ bị kiểm tra

Theo ông Phạm Anh Tuấn – Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), động thái siết sinh trắc học đối với hộ kinh doanh là bước đi tiếp theo trong quá trình “làm sạch hệ sinh thái thanh toán số”. Trước đó, khi quy định buộc cá nhân phải xác thực sinh trắc học được áp dụng, một lượng lớn hành vi lừa đảo đã chuyển hướng sang sử dụng tài khoản tổ chức, đặc biệt là hộ kinh doanh cá thể hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ – vốn có cơ chế kiểm soát lỏng hơn.

“Việc xác thực này là đơn giản nếu ngân hàng vận dụng đúng cách. Hầu hết người đại diện hộ kinh doanh đều có tài khoản cá nhân, việc khớp sinh trắc học là hoàn toàn khả thi. Những trường hợp từ chối hợp tác nhiều lần có thể là dấu hiệu bất thường, và NHNN sẽ kiểm tra,” ông Tuấn khẳng định.

Hiện nay, Việt Nam đã có hơn 113,5 triệu tài khoản được xác thực sinh trắc học đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong khi tổng số tài khoản ngân hàng trên toàn quốc vượt 200 triệu. Các tài khoản không xác thực sinh trắc học – bị nghi ngờ là tài khoản “chết”, “ngủ đông” hoặc phục vụ gian lận sẽ từng bước bị đóng để ngăn chặn lạm dụng.

Thông tư 17/2024/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/7 là nền tảng pháp lý bắt buộc đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trong việc quản lý và xác thực thông tin khách hàng mở tài khoản. Quy định mới cũng tạo điều kiện cho ngân hàng triển khai rộng rãi eKYC với công nghệ chip điện tử trên căn cước công dân, giúp đơn giản hóa quy trình nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác.

Với hộ kinh doanh, việc cập nhật sinh trắc học có thể thực hiện trực tuyến qua ứng dụng ngân hàng số (qua CCCD gắn chip, tài khoản VNeID), hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch. Đây là nhóm khách hàng đặc thù vừa có yếu tố cá nhân, vừa mang yếu tố tổ chức nên trước đây chưa có ràng buộc rõ ràng, dễ bị lợi dụng để mở tài khoản “rác”.

Sự chuyển dịch này, về bản chất là một bước nâng cấp hệ sinh thái ngân hàng số hướng đến một môi trường minh bạch, đáng tin cậy và an toàn hơn cho cả người tiêu dùng lẫn hệ thống tài chính quốc gia. Thông điệp được NHNN đưa ra rất rõ ràng: Nếu đơn vị không thực hiện cập nhật sinh trắc học, các dịch vụ thanh toán sẽ bị tạm dừng. Nếu bị phát hiện né tránh cố ý, các tổ chức này sẽ nằm trong diện giám sát đặc biệt.