NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Theo dự thảo Thông tư đang được NHNN lấy ý kiến, cơ quan này đề xuất bãi bỏ 17 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 9 quyết định, 3 chỉ thị và 5 thông tư. Việc rà soát, đề xuất bãi bỏ được thực hiện trên cơ sở tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của NHNN trong giai đoạn 2025-2026.

Trong số các văn bản thuộc diện bãi bỏ có Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN ngày 29/5/2001 về thay đổi cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng đôla Mỹ của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng; Quyết định số 1380/2002/QĐ-NHNN ngày 16/12/2002 về hủy bỏ quy định mức cho vay không có bảo đảm bằng tài sản của các tổ chức tín dụng.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ Thông tư số 04/2010/TT-NHNN ngày 11/2/2010 quy định về sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng; Thông tư số 30/2018/TT-NHNN ngày 12/12/2018 hướng dẫn xác định vốn nhà nước của các doanh nghiệp cổ phần hóa là tổ chức tín dụng.

NHNN đề xuất loại bỏ 17 văn bản không còn phù hợp trong lĩnh vực ngân hàng

Cùng với đó là Thông tư số 46/2018/TT-NHNN ngày 28/12/2018 quy định về thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp cổ đông lớn của một tổ chức tín dụng và người có liên quan sở hữu từ 5% vốn điều lệ trở lên tại một tổ chức tín dụng khác.

Đối với hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, hai văn bản được đề xuất bãi bỏ gồm Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN ngày 29/12/2006 ban hành Quy chế quản lý vốn hỗ trợ của Nhà nước cho hệ thống quỹ tín dụng nhân dân tại Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương và Chỉ thị số 01/2008/CT-NHNN ngày 29/1/2008 về tăng cường chỉ đạo công tác thanh lý quỹ tín dụng nhân dân.

Trong lĩnh vực thanh toán và công nghệ ngân hàng, danh mục rà soát có nhiều văn bản được ban hành từ cuối thập niên 1990 đến những năm đầu 2000. Cụ thể, gồm Quyết định số 307/1997/QĐ-NH2 ngày 16/9/1997 về ký hiệu chứng từ và ký hiệu nội dung nghiệp vụ liên quan đến thanh toán; Quyết định số 56/1999/QĐ-NHNN2 ngày 12/2/1999 về xây dựng, cấp phát, sử dụng và quản lý mã khóa bảo mật trong thanh toán chuyển tiền điện tử của NHNN.

Ngoài ra còn có Quyết định số 1630/2003/QĐ-NHNN ngày 19/12/2003 về tiêu chuẩn kỹ thuật trong gia công, mua sắm phần mềm nghiệp vụ ngân hàng; Quyết định số 738/2004/QĐ-NHNN ngày 16/6/2004 về mã khóa bảo mật trong các nghiệp vụ đấu thầu tín phiếu, trái phiếu và nghiệp vụ thị trường mở; Quyết định số 32/2006/QĐ-NHNN ngày 19/7/2006 về kế toán trên máy vi tính đối với NHNN và các tổ chức tín dụng.

Một số văn bản khác thuộc diện đề xuất bãi bỏ liên quan đến công tác quản lý, điều hành nội bộ, bảo mật thông tin và an toàn tài sản trong hệ thống NHNN. Trong đó có Quyết định số 55/2003/QĐ-NHNN ngày 17/1/2003 ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo phòng, chống tai nạn thương tích ngành Ngân hàng; Chỉ thị số 04/2006/CT-NHNN ngày 16/11/2006 về tăng cường bảo mật thông tin và Chỉ thị số 02/2008/CT-NHNN ngày 4/3/2008 về bảo vệ an ninh, an toàn tài sản, phòng chống cháy nổ trong hệ thống NHNN.

Hai thông tư còn lại trong danh mục là Thông tư số 26/2020/TT-NHNN ngày 31/12/2020 quy định việc phát ngôn và cung cấp thông tin của NHNN Việt Nam và Thông tư số 24/2023/TT-NHNN ngày 29/12/2023 sửa đổi, bổ sung một số thông tư liên quan đến việc nộp, xuất trình, cung cấp thông tin, giấy tờ về dân cư khi thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực thành lập và hoạt động ngân hàng.

Rà soát văn bản đã hết căn cứ hoặc được thay thế

Theo báo cáo rà soát của Vụ Pháp chế NHNN, các văn bản được đề xuất bãi bỏ chủ yếu thuộc những trường hợp đã hết thời gian áp dụng, hết căn cứ pháp lý, được thay thế hoặc không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức sau sắp xếp. Một số nội dung cũng đã được tích hợp vào các văn bản quy phạm pháp luật khác.

Chẳng hạn, đối với Quyết định số 718/2001/QĐ-NHNN về cơ chế điều hành lãi suất cho vay bằng USD, Vụ Pháp chế cho biết các nội dung liên quan hiện đã được quy định tại Luật NHNN năm 2010, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Với Quyết định số 61/2006/QĐ-NHNN về quản lý vốn hỗ trợ của Nhà nước cho hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, đối tượng được điều chỉnh là Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương đã chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam từ năm 2013. Đồng thời, các căn cứ pháp lý làm cơ sở ban hành quyết định này cũng đã hết hiệu lực.

Trong lĩnh vực thanh toán, các quy định về quản lý mã khóa bảo mật và xử lý chứng từ được ban hành từ giai đoạn 1997-2004 không còn phù hợp với phương thức xử lý giao dịch điện tử hiện nay. Những hoạt động liên quan đã được điều chỉnh bằng các quy định mới về hệ thống thanh toán và chữ ký điện tử chuyên dùng của NHNN.

Vụ Pháp chế đánh giá, việc bãi bỏ 17 văn bản nêu trên không tạo khoảng trống pháp lý, do các quy định đã hết thời gian áp dụng, có văn bản thay thế hoặc không còn đối tượng điều chỉnh. Việc này cũng không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, không ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời không phát sinh yêu cầu về nguồn lực thực hiện.