Miễn kiểm tra cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật

Miễn kiểm tra cho doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật

Trong nỗ lực cải cách thể chế và nâng cao hiệu quả điều hành nền kinh tế, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 198/2025/QH15, trong đó có một điểm đáng chú ý: miễn kiểm tra thực tế tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đối với những đơn vị tuân thủ tốt quy định pháp luật. Đây được xem là một bước đi quan trọng trong việc giảm bớt gánh nặng hành chính, đồng thời khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân.

Chính sách này không chỉ mang tính chất động viên, khuyến khích doanh nghiệp hoạt động minh bạch, mà còn là lời khẳng định cho một hướng tiếp cận quản lý mới – dựa trên sự tin tưởng và hậu kiểm thay vì can thiệp hành chính quá sâu. Theo Cục Thuế, việc miễn kiểm tra cho các doanh nghiệp có hồ sơ tuân thủ tốt sẽ giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực, giảm thiểu gián đoạn trong hoạt động sản xuất – kinh doanh, đặc biệt là với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể.

Không dừng lại ở chính sách miễn kiểm tra, Nghị quyết cũng đặt ra các nguyên tắc cải cách trong hoạt động thanh tra, kiểm tra và cấp phép. Theo đó, mỗi doanh nghiệp hay hộ kinh doanh sẽ không bị thanh tra hoặc kiểm tra quá một lần trong năm, trừ khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Điều này nhằm hạn chế tình trạng thanh tra chồng chéo, gây phiền hà không cần thiết.

Với cùng một nội dung quản lý, cơ quan chức năng sẽ không thực hiện đồng thời cả thanh tra và kiểm tra trong cùng một năm, nếu không có vi phạm cụ thể. Tất cả kế hoạch, kết luận thanh tra – kiểm tra đều phải được công khai minh bạch theo đúng quy định pháp luật, tạo cơ chế giám sát hai chiều, minh bạch và rõ ràng hơn.

Một điểm nổi bật khác là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong công tác thanh tra – kiểm tra. Thay vì tập trung vào kiểm tra thực địa, các cơ quan có thể thực hiện giám sát từ xa thông qua dữ liệu điện tử, giúp giảm thiểu sự tiếp xúc không cần thiết, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế hiện đại và các mô hình quản trị tiên tiến trên thế giới.

Chính sách mới cũng đặt ra yêu cầu xử lý nghiêm những hành vi lợi dụng quyền hạn để nhũng nhiễu doanh nghiệp. Cùng với đó là việc hoàn thiện hệ thống pháp luật để loại bỏ các rào cản tiếp cận thị trường, bảo đảm một môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch và ổn định lâu dài. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động, mà còn thu hút thêm nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Ngoài ra, việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong quản lý điều kiện kinh doanh cũng là một bước tiến lớn. Trừ một số lĩnh vực đặc thù, việc cấp phép hành chính sẽ được thay thế bằng việc công bố điều kiện và thực hiện hậu kiểm sau đó. Mô hình này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động, đồng thời giảm thiểu các thủ tục hành chính không cần thiết.

Trong lĩnh vực cạnh tranh, Nghị quyết yêu cầu không phân biệt đối xử giữa các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế khi tiếp cận và sử dụng nguồn lực như vốn, đất đai, công nghệ, dữ liệu. Đồng thời, các hành vi làm hạn chế cạnh tranh hoặc cạnh tranh không lành mạnh, như lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường hay độc quyền, sẽ bị xử lý nghiêm minh theo pháp luật.

Một nội dung đáng chú ý khác là quy định nghiêm cấm hành vi tiêu cực, đưa tin sai sự thật từ phía truyền thông, cá nhân hoặc tổ chức có ảnh hưởng xấu đến doanh nghiệp. Đây là nỗ lực nhằm bảo vệ uy tín và hoạt động của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh hiện đại, nơi thông tin có thể tác động lớn đến dư luận và thị trường.

Việc miễn kiểm tra đối với các đơn vị tuân thủ tốt không chỉ là chính sách ưu đãi, mà còn là bước tiến trong tư duy quản lý hiện đại: giảm can thiệp hành chính, tăng hiệu quả giám sát bằng công nghệ và luật pháp. Đây là tín hiệu tích cực cho toàn bộ khu vực kinh tế tư nhân – vốn đang đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.