Lãnh đạo Cục Thuế nói về bước chuyển lớn trong quản lý thuế hộ kinh doanh

Phát biểu tại lễ công bố chương trình tặng miễn phí phần mềm cho 2 triệu hộ kinh doanh thực hiện xóa bỏ thuế khoán theo Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, diễn ra ngày 23/10, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) – nhấn mạnh, việc chuyển đổi này là bước đi quan trọng trong tiến trình thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, khuyến khích sản xuất, kinh doanh hợp pháp và bình đẳng.

Theo ông Mai Sơn, trong thời gian qua, ngành thuế đã đạt nhiều kết quả tích cực khi thúc đẩy hộ kinh doanh từng bước tiếp cận mô hình quản lý mới. Đến nay, 98% hộ kê khai đã nộp thuế điện tử; hơn 18.500 hộ thuế khoán chuyển sang hình thức kê khai; và khoảng 133.000 hộ đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. “Mục tiêu trọng tâm của ngành thuế là tạo điều kiện để hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi, an toàn và minh bạch hơn, tiến tới quản lý thuế hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế,” ông nói.

Ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính)

Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi. Trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý theo ba hướng: sửa đổi Luật Quản lý thuế và các văn bản liên quan; xây dựng cơ chế quản lý riêng cho nhóm hộ kinh doanh; và phát triển chế độ kế toán đơn giản gắn với ứng dụng công nghệ số. “Công nghệ sẽ là nền tảng, nhưng điều quan trọng hơn là tư duy quản lý phải thay đổi – chuyển từ ‘quản lý thuế’ sang ‘hỗ trợ thuế’, lấy sự tuân thủ tự nguyện làm trọng tâm,” ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Trong quá trình đó, sự đồng hành của các doanh nghiệp công nghệ được xem là yếu tố quan trọng giúp chính sách đi vào thực tiễn. Bà Đinh Thị Thúy – Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị MISA – cho rằng việc xóa bỏ thuế khoán là bước ngoặt trong tiến trình hiện đại hóa hệ thống thuế Việt Nam, đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và khối doanh nghiệp công nghệ để đảm bảo tính khả thi. Nhằm hỗ trợ các hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu chuyển đổi, MISA triển khai chương trình tặng miễn phí phần mềm quản lý bán hàng MISA eShop cho 2 triệu hộ, giúp làm quen với phương thức kê khai, hóa đơn điện tử và quản lý thu chi minh bạch hơn.

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Đại biểu Quốc hội đoàn Hưng Yên – cho biết, Quốc hội khóa XV đang xem xét, thể chế hóa các chủ trương lớn của Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó nhóm đối tượng được quan tâm nhất là doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh cá thể. “Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Hiệp hội cũng thúc đẩy nhiều giải pháp thực tiễn để hộ kinh doanh sớm thích ứng với quy trình quản lý thuế mới, ứng dụng công nghệ trong hạch toán, kê khai và lưu trữ dữ liệu,” ông nói.

Theo ông Thân, bước vào năm 2026 – khi thuế khoán chính thức được xóa bỏ – hộ kinh doanh sẽ vận hành theo mô hình quản trị minh bạch hơn, với sự hỗ trợ mạnh mẽ của công nghệ. Điều đó không chỉ giúp họ giảm chi phí tuân thủ, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị chính thức của nền kinh tế. “Xóa bỏ thuế khoán không phải để siết chặt, mà là để cởi mở hơn – để hộ kinh doanh có thể lớn lên trong một môi trường bình đẳng, minh bạch và bền vững,” ông Thân nhấn mạnh.

Như vậy, lộ trình bỏ thuế khoán đang mở ra một giai đoạn mới trong quản lý thuế đối với khu vực kinh tế cá thể – nơi chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam. Song song với việc hoàn thiện thể chế, ngành thuế đang chuyển mạnh từ tư duy “thu đúng, thu đủ” sang “hỗ trợ, khuyến khích tuân thủ”, hướng tới một hệ thống quản lý hiện đại, thân thiện và đồng hành cùng người nộp thuế.