Lộ trình “xanh hóa” hệ thống cảng biển Khánh Hòa trước thách thức biến đổi khí hậu

Định hướng quy hoạch theo khu vực: Bắc Vân Phong, hướng tới cảng trung chuyển quốc tế. Nam Vân Phong, phát triển cảng tổng hợp, container và logistics. Cam Ranh, mở rộng thành cảng tổng hợp, container, hàng rời và đón tàu khách quốc tế. Nha Trang, chuyển đổi công năng thành cảng hành khách quốc tế và bến du thuyền cao cấp.

Cảng Cam Ranh hướng tới phát triển thành Cảng Xanh năm 2030. Ảnh: ST

Mục tiêu 100% bến cảng đạt chuẩn xanh vào năm 2030

Khánh Hòa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; theo Đề án Chuyển đổi và Phát triển cảng xanh vừa được phê duyệt, Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ hình thành nhóm bến cảng thí điểm được công bố đạt tiêu chí cảng xanh. Đặc biệt, 100% bến cảng đầu tư xây dựng mới bắt buộc phải đáp ứng tiêu chí cảng xanh. Đối với các bến cảng hiện hữu chưa đạt chuẩn, địa phương yêu cầu phải xây dựng lộ trình và kế hoạch khắc phục cụ thể theo từng nhóm tiêu chí.

Phạm vi nghiên cứu và thực hiện cảng xanh gồm khu bến Bắc Vân Phong, khu bến Nam Vân Phong, khu bến Nha Trang, khu bến Cam Ranh, khu bến Cà Ná và khu bến Ninh Chữ. Đối với khu vực Trường Sa, xanh hóa gắn với yêu cầu kết hợp quốc phòng - dân sự.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cảng biển trên địa bàn tỉnh đang tăng cường ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Trọng tâm hành động bao gồm việc phát triển hệ thống điện mặt trời áp mái, từng bước điện hóa trang thiết bị xếp dỡ hàng hóa và triển khai thí điểm hệ thống cấp điện từ bờ (OPS) cho tàu biển tại các bến trọng điểm. Việc áp dụng công nghệ OPS sẽ giúp các tàu giảm phụ thuộc vào máy phát điện diesel khi neo đậu, từ đó cắt giảm tối đa lượng khí thải nhà kính và tiếng ồn.

Nâng cao năng lực cạnh tranh từ hạ tầng bền vững

Trước bối cảnh thời tiết cực đoan và mực nước biển dâng ngày càng gia tăng, Khánh Hòa chú trọng đầu tư mạnh mẽ vào các công trình hạ tầng có khả năng chống chịu cao. Định hướng này không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ hệ sinh thái biển nguyên sơ của địa phương mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp nâng cao hiệu quả khai thác, tối ưu hóa dịch vụ logistics và tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành hàng hải tỉnh nhà trên trường quốc tế.

Quy mô hạ tầng hàng hải hiện tại của Khánh Hòa

Kết quả đánh giá sơ bộ, trong đợt khảo sát/tự chấm điểm sơ bộ 18 bến cảng đang khai thác, điểm trung bình toàn cụm đạt khoảng 2,499/5 điểm. Có 4 bến cảng tạm dẫn đầu đạt ngưỡng tiêu chí xanh gồm: Bến cảng Nhà máy đóng tàu Hyundai Việt Nam (đạt 4,394 điểm); Bến cảng xăng dầu K662 (đạt 3,807 điểm); Bến cảng quốc tế Cam Ranh (đạt 3,797 điểm); Bến cảng tổng hợp Nam Vân Phong (đạt 3,523 điểm)

Quy mô toàn cụm cảng bao gồm 21 bến cảng với tổng cộng 42 cầu cảng (tính cả các ụ tàu), sở hữu tổng chiều dài đường bờ khai thác đạt hơn 8.785 m. Đây được xem là nền tảng hạ tầng quan trọng để Khánh Hòa từng bước thực hiện chiến lược chuyển đổi kép: vừa hiện đại hóa công suất, vừa "xanh hóa" quy trình vận hành.

Khánh Hòa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và vận tải hàng hải quan trọng. Cảng biển Nam Vân Phong. Ảnh: ST

Các bến cảng có công suất tiếp nhận cỡ tàu lớn nhất 400.000 tấn tại khu bến Nam Vân Phong, nhỏ nhất 2.000 tấn tại khu bến Ninh Chử. Cảng biển Khánh Hòa thuộc nhóm cảng biển số 3, được quy hoạch là cảng biển loại I (cảng tổng hợp quốc gia, đầu mối khu vực) và có định hướng phát triển thành cảng biển đặc biệt với trọng tâm là khu bến Bắc Vân Phong

Tỉnh Khánh Hòa có lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý, đường bờ biển dài và khả năng kết nối với các tuyến hàng hải trong khu vực. Với lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống cảng biển trải dài, Khánh Hòa có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics và vận tải hàng hải quan trọng của khu vực.

Việc phát triển hệ thống cảng theo định hướng xanh, hiện đại, bền vững không chỉ góp phần nâng cao năng lực khai thác, thu hút đầu tư mà còn tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, chuyển đổi xanh cần gắn với kiểm soát phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ hệ sinh thái biển và nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng trước thiên tai. Đây sẽ là nền tảng để Khánh Hòa phát triển kinh tế cảng biển hài hòa với mục tiêu bảo vệ môi trường và tăng trưởng bền vững.