Lào Cai đưa ngoại giao kinh tế từ kết nối quan hệ đến kiến tạo tăng trưởng

Sáng 14/8, ông Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai -Trưởng Ban Chỉ đạo về đối ngoại và hội nhập quốc tế tỉnh, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Phiên họp đánh giá kết quả công tác đối ngoại trong 7 tháng, xác định nhiệm vụ trọng tâm 5 tháng cuối năm 2026 và xem xét việc phân công trách nhiệm cho từng thành viên.

Quang cảnh hội nghị do Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy, Trưởng Ban Chỉ đạo về đối ngoại và hội nhập quốc tế tỉnh, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo

Trong 7 tháng năm 2026, Lào Cai đã triển khai nhiều hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Nổi bật là việc phối hợp tổ chức Hội nghị thường niên giữa Bí thư Tỉnh ủy 5 tỉnh tại Vân Nam, Trung Quốc; Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai – Hồng Hà.

Các hoạt động trao đổi đoàn, xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và giao lưu nhân dân góp phần củng cố quan hệ hợp tác, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực biên giới và quảng bá hình ảnh Lào Cai với các đối tác.

Đây là nền tảng quan trọng, nhưng ngoại giao kinh tế chỉ thực sự tạo ra động lực phát triển khi những cuộc tiếp xúc được tiếp nối bằng chương trình hợp tác, dự án đầu tư, thị trường tiêu thụ và nguồn lực cụ thể.

Vì vậy, yêu cầu “xác định rõ sản phẩm, kết quả, cơ quan chủ trì và tiến độ” được Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy đặt ra tại phiên họp cho thấy sự chuyển dịch đáng chú ý trong tư duy đối ngoại của địa phương: từ chú trọng số lượng hoạt động sang đánh giá chất lượng và hiệu quả sau mỗi hoạt động.

Một hội nghị xúc tiến chỉ có ý nghĩa khi tạo được đầu mối đầu tư mới. Một biên bản ghi nhớ cần được theo dõi bằng tiến độ triển khai. Một chương trình quảng bá du lịch phải hướng tới lượng khách, doanh thu và khả năng hình thành sản phẩm mới. Đó cũng là cách đưa hoạt động đối ngoại đến gần hơn với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

Đối với Lào Cai, kinh tế cửa khẩu là lĩnh vực thể hiện rõ nhất mối liên hệ giữa đối ngoại và tăng trưởng. Tỉnh nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, giữ vai trò kết nối thị trường Việt Nam và các nước ASEAN với tỉnh Vân Nam cùng khu vực Tây Nam Trung Quốc. Đây không đơn thuần là lợi thế địa lý mà còn là điều kiện để phát triển thương mại, logistics, công nghiệp chế biến và dịch vụ xuyên biên giới.

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành đạt hơn 1,8 tỷ USD, đóng góp trên 1.212 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước. Riêng tháng 3/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu này đạt hơn 132 triệu USD, tăng 49% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số trên cho thấy cửa khẩu không chỉ là nơi hàng hóa đi qua. Mỗi chuyến xe thông quan còn kéo theo nhu cầu về kho bãi, vận tải, bảo hiểm, ngân hàng, kiểm nghiệm, đóng gói, chế biến và phân phối. Giá trị của kinh tế cửa khẩu vì thế nằm cả ở kim ngạch thương mại lẫn hệ sinh thái dịch vụ được hình thành phía sau dòng hàng.

Việc Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan Kim Thành và Bản Vược được phê duyệt trong năm 2026 mở thêm điều kiện để hiện đại hóa hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng hạ tầng đồng bộ, quy trình phối hợp thống nhất và sự tương thích trong quản lý giữa hai bên biên giới.

Ngoại giao kinh tế lúc này đóng vai trò kết nối và tháo gỡ: phối hợp về thời gian thông quan, quy trình kiểm dịch, tiêu chuẩn hàng hóa, chia sẻ dữ liệu và tổ chức vận tải. Khi thời gian chờ được rút ngắn và chi phí logistics giảm, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng được nâng lên.

Quan hệ với tỉnh Vân Nam tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong hoạt động đối ngoại của Lào Cai. Đây là đối tác trực tiếp trên tuyến biên giới, đồng thời là cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Tây Nam Trung Quốc.

Cùng với việc làm sâu sắc quan hệ với Vân Nam, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục củng cố hợp tác với các địa phương của Lào và các đối tác truyền thống; đồng thời mở rộng quan hệ có trọng tâm với cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và các định chế tài chính.

Hướng mở rộng này có ý nghĩa đối với khả năng đa dạng hóa thị trường và nguồn lực phát triển. Ngoại giao kinh tế không chỉ phục vụ xuất nhập khẩu mà còn có thể góp phần thu hút vốn, công nghệ, tri thức quản trị và kinh nghiệm quốc tế trong các lĩnh vực Lào Cai đang quan tâm như logistics, khoa học – công nghệ, giáo dục, y tế, du lịch và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Đây cũng là cách giảm sự phụ thuộc vào một khu vực thị trường, đồng thời tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng.

Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc phân loại nhiệm vụ thực hiện trong 5 tháng cuối năm 2026, nhiệm vụ theo giai đoạn và nhiệm vụ thường xuyên; rà soát các cam kết, thỏa thuận quốc tế, biên bản ghi nhớ và nội dung đã thống nhất.

Cách tiếp cận này giúp nhận diện những thỏa thuận đang được triển khai hiệu quả, những nội dung chậm tiến độ và những cam kết không còn phù hợp với thực tế.

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy, Trưởng Ban Chỉ đạo phát biểu kết luận hội nghị.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy nhấn mạnh, hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo phải được đo bằng chuyển biến thực chất, sản phẩm cụ thể và đóng góp thiết thực vào sự phát triển của tỉnh. Từng thành viên, cơ quan và đơn vị được yêu cầu rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và tăng cường phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ.

Đối với một tỉnh biên giới, đối ngoại luôn gắn chặt với quốc phòng, an ninh, chủ quyền và trật tự khu vực biên giới. Bởi vậy, mở rộng hợp tác phải song hành với giữ vững ổn định, xây dựng lòng tin và bảo đảm lợi ích quốc gia.

Lợi thế cửa ngõ chỉ trở thành động lực tăng trưởng khi quan hệ đối ngoại được chuyển hóa thành những dòng chảy cụ thể: hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, dự án được triển khai, thị trường được mở rộng, công nghệ được chuyển giao và người lao động có thêm việc làm. Đó cũng là thước đo thực chất nhất của ngoại giao kinh tế Lào Cai trong giai đoạn phát triển mới.