Kinh tế tư nhân Lào Cai: Quy mô mở rộng, sức khỏe doanh nghiệp cần củng cố

Trong 9 tháng năm 2026, Lào Cai có 1.230 doanh nghiệp và 1.052 đơn vị trực thuộc được thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 15.924 tỷ đồng; 368 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Kết quả này phản ánh niềm tin kinh doanh và nhu cầu đầu tư trên địa bàn vẫn được duy trì.

Đến tháng 9/2026, toàn tỉnh Lào Cai có 13.360 doanh nghiệp, tổng vốn điều lệ đăng ký khoảng 176.000 tỷ đồng. Năm 2025, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 68,5% GRDP, tạo việc làm cho khoảng 125.000 lao động. Đây là những con số cho thấy kinh tế tư nhân không còn giữ vai trò bổ trợ mà đã trở thành một trong những động lực chính của tăng trưởng, việc làm và thu ngân sách tại Lào Cai.

Từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã nộp ngân sách 6.660,16 tỷ đồng. Riêng doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng góp 3.469,4 tỷ đồng, tương đương hơn một nửa tổng số thu từ khối doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bức tranh không chỉ có gam màu sáng. Trong 9 tháng, toàn tỉnh Lào Cai ghi nhận 1.094 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và 535 doanh nghiệp giải thể. Số doanh nghiệp rời thị trường hoặc tạm thời đứng ngoài thị trường khá lớn so với số thành lập mới, phản ánh sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp chưa đồng đều.

Các số liệu chưa đủ để kết luận quy mô doanh nghiệp đang thu hẹp, bởi doanh nghiệp thành lập mới, tạm ngừng và giải thể có thể thuộc những nhóm, thời điểm khác nhau. Nhưng mức biến động cao cho thấy không ít doanh nghiệp vẫn đối mặt với áp lực về thị trường, vốn, chi phí sản xuất, thủ tục và khả năng thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Kinh tế tư nhân đang trở thành động lực quan trọng trong phát triển sản xuất, logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh Lào Cai. (Ảnh do AI tạo nội dung)

Bên cạnh doanh nghiệp, Lào Cai hiện có khoảng 72.000 hộ kinh doanh, với tổng vốn đăng ký khoảng 7.300 tỷ đồng. Khoảng 80% số hộ có quy mô nhỏ, hoạt động chủ yếu trong nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, công nghiệp và xây dựng.

Lực lượng này tạo ra sinh kế, việc làm và sức sống cho kinh tế cơ sở, nhất là tại những địa bàn ngoài các trung tâm đô thị. Tuy nhiên, quy mô nhỏ cũng khiến nhiều hộ khó tiếp cận vốn, công nghệ, quản trị hiện đại và các thị trường có yêu cầu cao về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc hay minh bạch tài chính.

Vì vậy, chuyển đổi hộ kinh doanh đủ điều kiện sang mô hình doanh nghiệp không đơn thuần là thay đổi tên gọi hoặc hình thức đăng ký. Quá trình này phụ thuộc vào việc giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa chế độ kế toán, thuế, bảo hiểm và giúp chủ hộ nhận thấy lợi ích thực tế khi chuyển đổi.

Nghị quyết số 09/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026–2030 tạo thêm cơ sở chính sách cho tiến trình này. Hiệu quả cuối cùng sẽ được đo bằng số hộ chuyển đổi và khả năng tồn tại, mở rộng hoạt động của những doanh nghiệp hình thành sau chuyển đổi.

Lào Cai đã công bố 178 thủ tục hành chính thực hiện phân cấp, phân quyền; đơn giản hóa 382 thủ tục và bãi bỏ điều kiện kinh doanh tại 249 thủ tục. Tỉnh cũng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với 100% thủ tục đủ điều kiện, từng bước giải quyết hồ sơ không phụ thuộc địa giới hành chính.

Đáng chú ý, việc sử dụng dữ liệu để thay thế một số thành phần hồ sơ đã được triển khai trong lĩnh vực đất đai và công nghiệp công nghệ số. Đến nay, Lào Cai đồng bộ 2.188.047 thửa đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; xác thực thông tin chủ sử dụng đối với 2.132.736 thửa, trong đó 1.911.525 thửa đã đối khớp chính xác.

Đây là nền tảng quan trọng để giảm giấy tờ và rút ngắn quá trình xử lý thủ tục. Tuy nhiên, giá trị của chuyển đổi số không nằm ở số lượng dữ liệu được đồng bộ, mà ở thời gian và chi phí thực tế doanh nghiệp tiết kiệm được khi hoàn thiện hồ sơ đất đai, đầu tư, xây dựng, thuế và đăng ký kinh doanh.

Từ đầu năm 2026 đến thời điểm báo cáo, tỉnh Lào Cai đã tiếp nhận 33 phản ánh, kiến nghị liên quan đến quy định và hành vi hành chính; 19 trường hợp đã được xử lý, 14 trường hợp đang giải quyết. Việc theo dõi thời gian xử lý, chất lượng phản hồi và mức độ hài lòng của doanh nghiệp sẽ giúp phản ánh rõ hơn hiệu quả cải cách.

Việc thành lập các ban chỉ đạo triển khai những khu công nghiệp trọng điểm như Võ Lao, Bản Qua, Phú Xuân cùng hoạt động tháo gỡ thủ tục cho các dự án nhà ở xã hội, hạ tầng khu công nghiệp và chăn nuôi công nghệ cao cho thấy Lào Cai đang chuyển từ hỗ trợ chung sang xử lý từng nhóm dự án cụ thể.

Trong giai đoạn tới, chất lượng phát triển kinh tế tư nhân của Lào Cai không chỉ được nhìn qua số doanh nghiệp thành lập mới. Thước đo quan trọng hơn là tỷ lệ doanh nghiệp duy trì hoạt động, khả năng mở rộng đầu tư, tăng năng suất, tạo việc làm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Khi cải cách hành chính thực sự chuyển thành chi phí thấp hơn và cơ hội thị trường lớn hơn, khu vực kinh tế tư nhân mới có thể phát huy đầy đủ vai trò động lực tăng trưởng của tỉnh.