Theo số liệu tổng hợp từ Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai, kim ngạch xuất khẩu qua các cửa khẩu trong 9 tháng năm 2026 đạt 1,42 tỷ USD, tăng 123% so với cùng kỳ năm 2025. Kim ngạch nhập khẩu đạt 830,51 triệu USD, tăng 18%.
Ngoài hai chiều thương mại chính, giá trị hàng hóa thuộc các loại hình tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan, chuyển cửa khẩu, quá cảnh và một số loại hình khác đạt 121,59 triệu USD, tăng 30%.
Những con số này cho thấy đà tăng trưởng xuất nhập khẩu qua địa bàn Lào Cai được dẫn dắt chủ yếu bởi chiều xuất khẩu. Tốc độ tăng xuất khẩu cao hơn đáng kể so với nhập khẩu không chỉ giúp mở rộng quy mô giao thương mà còn tạo thêm nhu cầu đối với vận tải, kho bãi, giao nhận, kiểm định và các dịch vụ hỗ trợ tại khu vực cửa khẩu.
Tuy nhiên, tổng giá trị hàng hóa làm thủ tục qua cửa khẩu không đồng nghĩa toàn bộ hàng hóa đều được sản xuất tại Lào Cai. Vì vậy, hiệu quả của kinh tế cửa khẩu cần được nhìn rộng hơn kim ngạch, trong đó có khả năng thu hút doanh nghiệp logistics, phát triển hệ thống kho bãi, dịch vụ trung chuyển và mức độ tham gia của doanh nghiệp địa phương vào chuỗi cung ứng.
Khi hàng hóa đi qua tăng nhanh nhưng các dịch vụ đi kèm chưa phát triển tương xứng, giá trị giữ lại trên địa bàn có thể còn hạn chế. Ngược lại, nếu hình thành được hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh, sự gia tăng của hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tạo sức lan tỏa rõ hơn tới doanh nghiệp, việc làm và nguồn thu của tỉnh.
![]() |
| Xuất nhập khẩu qua cửa khẩu đạt 2,403 tỷ USD, tăng 64% trong 9 tháng năm 2026. |
Tổng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế đường bộ đạt 2,06 tỷ USD, tăng 77,69% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm gần 86% tổng giá trị giao dịch qua các cửa khẩu trên địa bàn.
Hàng xuất khẩu chủ yếu vẫn là những mặt hàng truyền thống như gỗ ván bóc, thanh long, dưa hấu, sầu riêng, mít, chuối, chôm chôm, xoài và sắn. Ở chiều ngược lại, các mặt hàng nhập khẩu gồm hoa, cây cảnh, rau, củ, quả tươi, than cốc, phân bón, máy móc, thiết bị, bánh kẹo và năng lượng điện.
Cơ cấu hàng hóa cho thấy cửa khẩu đường bộ tiếp tục phát huy lợi thế đối với nông sản, hàng tiêu dùng và những mặt hàng cần thời gian vận chuyển ngắn. Đây cũng là nhóm hàng có tính mùa vụ cao, đặc biệt nhạy cảm với tiến độ thông quan, năng lực bảo quản và khả năng điều tiết phương tiện.
Việc nhiều loại trái cây nằm trong nhóm hàng xuất khẩu chủ lực mở thêm cơ hội tiêu thụ cho các vùng sản xuất trong nước. Song đà tăng này có được duy trì hay không còn phụ thuộc vào chất lượng hàng hóa, truy xuất nguồn gốc, yêu cầu kiểm dịch và khả năng tổ chức chuỗi vận chuyển từ vùng sản xuất đến cửa khẩu.
Tại cửa khẩu Mường Khương và các lối mở biên giới khác, hoạt động xuất nhập cảnh, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới diễn ra ổn định. Dù quy mô giao dịch không lớn như cửa khẩu quốc tế, hoạt động này vẫn có ý nghĩa đối với lưu thông hàng hóa và sinh kế của người dân khu vực biên giới.
Cửa khẩu quốc tế đường sắt đạt giá trị xuất nhập khẩu 335,72 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025. Hàng hóa làm thủ tục qua loại hình vận chuyển này chủ yếu là phốt pho vàng, phốt pho đỏ và axit phốtphoric.
So với đường bộ, tốc độ tăng trưởng qua đường sắt thấp hơn, cơ cấu hàng hóa cũng tập trung vào một số sản phẩm công nghiệp. Tuy nhiên, đường sắt vẫn có lợi thế đối với hàng có khối lượng lớn, cần vận chuyển ổn định trên hành trình dài.
Sự chênh lệch về quy mô giữa đường bộ và đường sắt cho thấy dư địa phát triển vận tải liên vận vẫn còn. Khả năng kết nối giữa đường sắt với kho hàng, bãi tập kết và các dịch vụ trung chuyển sẽ quyết định mức độ tham gia của loại hình vận tải này vào tăng trưởng kinh tế cửa khẩu những năm tới.
Thu ngân sách từ hoạt động cửa khẩu trong 9 tháng năm 2026 đạt 1.816,62 tỷ đồng, tăng 44,3% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của khu vực cửa khẩu đối với nguồn thu ngân sách tỉnh.
Tốc độ tăng thu ngân sách thấp hơn mức tăng 64% của tổng giá trị xuất nhập khẩu. Sự khác biệt có thể liên quan đến cơ cấu mặt hàng, loại hình giao dịch, chính sách thuế và giá trị tính thuế; do đó, kim ngạch và số thu ngân sách không nhất thiết tăng theo cùng một tỷ lệ.
Nhìn tổng thể, kết quả 9 tháng cho thấy hoạt động kinh tế cửa khẩu Lào Cai đang có mức tăng trưởng tích cực, trong đó xuất khẩu và vận tải đường bộ là hai lực kéo chính. Tuy nhiên, ý nghĩa dài hạn không chỉ nằm ở con số 2,403 tỷ USD, mà còn ở khả năng chuyển dòng hàng hóa qua biên giới thành doanh thu dịch vụ, việc làm, nguồn thu và cơ hội phát triển cho doanh nghiệp địa phương.