Trước đó, ngày 8/8, Tòa án nhân dân khu vực 5, tỉnh Hưng Yên đã tuyên phạt Thái Khắc Thành (trú tại tỉnh Nghệ An) 6 năm tù giam về tội "vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo khoản 2, Điều 244 Bộ luật Hình sự. Bản án xác định 13 cá thể chim thu giữ từ bị cáo là gà lôi trắng – loài từng thuộc danh mục nhóm IB theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP.
Tuy nhiên, theo Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên Đỗ Mạnh Tăng, hội đồng xét xử sơ thẩm đã không áp dụng quy định mới của Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Thông tư này đã điều chỉnh danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm: Gà lôi trắng (Lophura nycthemera) hiện chỉ còn nằm trong nhóm IIB, không còn thuộc nhóm IB như căn cứ để khởi tố, truy tố trước đó.
Căn cứ vào hồ sơ, diễn biến pháp lý và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, Tòa án nhân dân tỉnh nhận định, việc xét xử sơ thẩm chưa phù hợp với tình hình chính sách mới. Đồng thời, hành vi của bị cáo có dấu hiệu của tội danh khác – “vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã” theo Điều 234 Bộ luật Hình sự, cần được điều tra lại để xác định rõ giá trị các cá thể gà lôi bị thu giữ làm căn cứ xử lý đúng người, đúng tội danh, đúng pháp luật.
 |
| Kháng nghị toàn bộ bản án 6 năm tù đối với người nuôi gà lôi, đề nghị điều tra lại |
Do Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh không có thẩm quyền kháng nghị bản án theo trình tự phúc thẩm, Tòa án tỉnh đã kiến nghị Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên ra quyết định kháng nghị theo thẩm quyền. Quyết định kháng nghị được ban hành ngay trong ngày 13/8.
Cùng ngày, Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên cũng ra quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn đối với bị cáo Thái Khắc Thành từ tạm giam sang cấm đi khỏi nơi cư trú trong thời gian chờ xét xử phúc thẩm lại toàn bộ vụ án.
Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2022, anh Thái Khắc Thành tìm hiểu trên mạng xã hội và biết gà lôi trắng là loài động vật có giá trị, từng nằm trong danh mục nguy cấp, quý, hiếm. Nắm được thông tin, Thành nảy ý tưởng nhân giống để bán lấy tiền trang trải cuộc sống.
Ban đầu, Thành mua một con gà lôi trống từ một người không quen biết ở Cần Thơ với giá 4,5 triệu đồng. Sau đó, thông qua mạng xã hội, anh trao đổi một con chim chích chòe lửa đang nuôi để đổi lấy hai con gà lôi mái. Thành nuôi ba cá thể gà trong cùng chuồng, đến khi chúng sinh sản và ấp nở ra 10 con gà lôi con.
Tháng 3/2025, Thành đăng bán 10 gà lôi con trên mạng xã hội với giá 500.000 đồng/con. Khi thuê người vận chuyển đi giao hàng, đến địa phận tỉnh Hưng Yên (trước đây thuộc Thái Bình cũ), chiếc xe chở gà bị lực lượng chức năng kiểm tra và thu giữ. Khám xét nơi ở, cơ quan công an tiếp tục thu giữ thêm 3 con gà lôi.
Sau khi điều tra, Công an tỉnh Thái Bình cũ (nay là địa bàn thuộc Hưng Yên sau điều chỉnh địa giới) khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Thái Khắc Thành - người nuôi gà lôi trắng. Bốn tháng sau, Tòa án khu vực 5 đưa vụ việc ra xét xử và tuyên án sơ thẩm 6 năm tù.
Ngay khi bản án được công bố, vụ việc đã gây nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận. Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên cho biết, đã chủ động phối hợp với Viện Kiểm sát và Công an tỉnh rà soát hồ sơ, làm rõ toàn bộ diễn biến pháp lý. Trên cơ sở đó, tòa án nhân dân tỉnh đã yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5, thẩm phán chủ tọa phiên tòa và những người liên quan giải trình, báo cáo cụ thể quá trình xét xử.
