Ban Giám đốc Điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa hoàn thành Đợt Tham vấn Điều IV năm 2024 với Việt Nam, cung cấp một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về tình hình kinh tế vĩ mô của đất nước. Trong báo cáo này, IMF đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy quá trình phục hồi sau đại dịch.
Năm 2023, Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức khi nền kinh tế chỉ tăng trưởng 5%. Nguyên nhân chính xuất phát từ sự sụt giảm mạnh trong xuất khẩu, căng thẳng tài chính, và bất ổn trên thị trường bất động sản. Tuy nhiên, nhờ các chính sách quyết liệt của Chính phủ, sự phục hồi kinh tế đã bắt đầu diễn ra từ cuối năm, với sự hỗ trợ đáng kể từ các ngành xuất khẩu, du lịch, cùng những biện pháp tài khóa và tiền tệ phù hợp.
 |
| IMF: Nhiều thách thức với tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2024. |
Bước sang năm 2024, kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng 6,1%, nhờ cầu bên ngoài tiếp tục mạnh mẽ, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ổn định và các chính sách nới lỏng được áp dụng kịp thời. Mặc dù vậy, IMF cũng lưu ý rằng thị trường bất động sản vẫn còn phục hồi chậm, trong khi các doanh nghiệp trong nước đang đối mặt với áp lực từ mức nợ cao, khiến nhu cầu trong nước chỉ hồi phục dần dần.
Về lạm phát, năm 2024 được dự báo sẽ dao động quanh mức 4-4,5%, chủ yếu do giá lương thực, thực phẩm tăng. Tuy nhiên, lạm phát cơ bản vẫn duy trì ổn định. Dù vậy, IMF cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn có thể tác động tiêu cực đến nền kinh tế, đặc biệt nếu xuất khẩu yếu đi do tăng trưởng toàn cầu không đạt kỳ vọng, hoặc các căng thẳng địa chính trị và tranh chấp thương mại tiếp tục gia tăng. IMF cũng cảnh báo rằng áp lực tỷ giá hối đoái nếu kéo dài có thể làm gia tăng lạm phát trong nước.
IMF nhấn mạnh rằng, những yếu kém của thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp có thể gây ảnh hưởng lớn hơn đến khả năng mở rộng tín dụng của các ngân hàng, từ đó đe dọa đến sự ổn định tài chính. Tuy nhiên, IMF đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc duy trì ổn định vĩ mô giữa bối cảnh nền kinh tế phải đối mặt với những thách thức cả trong và ngoài nước.
Về mặt chính sách, IMF khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh các cải cách để tăng cường tính chống chịu của nền kinh tế, đồng thời hướng đến tăng trưởng bền vững và toàn diện trong trung hạn. Trong bối cảnh không gian cho việc nới lỏng chính sách tiền tệ đã trở nên hạn hẹp, IMF đề xuất Việt Nam tập trung vào các biện pháp tài khóa, đặc biệt là đẩy nhanh đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cần được cải thiện để đảm bảo hiệu quả tối đa.
IMF cũng đánh giá cao các chính sách mở rộng lưới an sinh xã hội của Việt Nam, đặc biệt là những nỗ lực nhằm bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Cơ quan này hoan nghênh kế hoạch của Chính phủ trong việc củng cố khung tài khóa nhằm duy trì sự ổn định kinh tế trong trung hạn.
Về chính sách tiền tệ, IMF ghi nhận những bước tiến trong việc kiểm soát lạm phát, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng chính sách này cần được thực hiện thận trọng hơn do những thách thức còn tiềm ẩn và dư địa chính sách hạn chế. IMF cũng khuyến nghị Việt Nam tiếp tục theo đuổi chính sách tỷ giá linh hoạt hơn và hiện đại hóa khung chính sách tiền tệ.
IMF cũng đề cao việc củng cố hệ thống tài chính, đặc biệt là việc nâng cao các đệm vốn, xử lý nợ xấu và cải thiện quản lý rủi ro trong hệ thống ngân hàng. Đồng thời, IMF ủng hộ việc sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng và nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường quản lý và giám sát các ngân hàng để duy trì sự ổn định lâu dài.
Về lĩnh vực bất động sản và thị trường trái phiếu doanh nghiệp, IMF ghi nhận những nỗ lực của Chính phủ trong việc kiềm chế rủi ro và khuyến nghị Việt Nam cần tiếp tục các bước đi quyết đoán để giải quyết các rủi ro liên quan, bao gồm việc củng cố khung pháp lý và tăng tính minh bạch.
Ngoài ra, IMF cũng khuyến khích Việt Nam tiếp tục theo đuổi các cải cách về biến đổi khí hậu để đạt được mục tiêu tăng trưởng xanh, bền vững. Quy hoạch Điện VIII và kế hoạch xây dựng Hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải được coi là những bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Việt Nam nhằm đạt được các mục tiêu về khí hậu và đảm bảo an ninh năng lượng. IMF cho rằng, việc thực hiện các chiến lược này, cùng với xây dựng khung pháp lý phù hợp và thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo, sẽ giúp Việt Nam đạt được sự chuyển đổi kinh tế xanh một cách bền vững.
IMF khẳng định rằng, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong quá trình phục hồi kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phải đối mặt. IMF nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục thực hiện các cải cách kinh tế và tài chính để đảm bảo tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững và toàn diện trong tương lai.
