Hà Nội kỳ vọng trở thành “Thung lũng Silicon của Việt Nam”

Tại Tọa đàm “Định vị trong việc tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu: Tiêu chí, các cường quốc dẫn đầu, con đường của Việt Nam, tầm nhìn của Hà Nội” chiều ngày 22/10, Thành phố đặt mục tiêu biến Hòa Lạc thành “Thung lũng Silicon của Việt Nam”, mục tiêu đến năm 2030, Hòa Lạc sẽ thu hút ít nhất 10 tỷ USD đầu tư, trong đó khoảng 30% đến từ các doanh nghiệp FDI trong ngành bán dẫn – lĩnh vực được xem là "trái tim" của cách mạng công nghiệp hiện đại. Cùng với đó, ba trụ cột phát triển ưu tiên trong giai đoạn tới của Thủ đô là: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Làm chủ công nghệ lõi: Bước ngoặt tạo đà bứt phá

GS.TSKH Nông Đức Kế

Theo GS.TSKH Nông Đức Kế, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ cao ASIAN (AIAT), Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng khi các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Intel, TSMC, Samsung, Amkor... đang dịch chuyển chuỗi cung ứng về Đông Nam Á. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo đây là một cuộc chơi đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn và nguồn lực chất xám dồi dào. Vì vậy, Việt Nam cần đi từng bước chắc chắn – bắt đầu từ đóng gói, kiểm thử, thiết kế từng phần – trước khi tiến đến sản xuất chip hoàn chỉnh.

Hà Nội hiện có lợi thế hiếm có với hệ sinh thái giáo dục và nghiên cứu mạnh mẽ: các trường đại học kỹ thuật đầu ngành, các viện nghiên cứu chuyên sâu, cộng đồng startup năng động và đặc biệt là Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Nếu biết khai thác và dẫn dắt đúng hướng, Thủ đô hoàn toàn có thể trở thành trung tâm R&D và đổi mới sáng tạo hàng đầu trong lĩnh vực bán dẫn của Việt Nam.

Tư duy mới cho cuộc đua công nghệ

GS.TS Từ Trung Chấn

GS.TS Từ Trung Chấn – Phó Viện trưởng AIAT – cho rằng, Việt Nam không thể chỉ dừng ở vai trò "sản xuất thuê". Để bứt phá, cần thay đổi tư duy: làm chủ từng lớp cấu trúc của vi mạch, kiểm soát chuỗi giá trị công nghệ từ thiết kế đến thử nghiệm. Hiện tại, năng lực trong nước mới đáp ứng được khoảng 50-60% yêu cầu cơ bản. Để tiến xa hơn, Hà Nội cần đầu tư đồng bộ vào thiết kế, vật liệu, đóng gói, kiểm thử và đặc biệt là sở hữu trí tuệ.

Ông đề xuất xây dựng Ngân hàng Sở hữu trí tuệ (IP Bank) – nơi lưu trữ, chia sẻ và thương mại hóa các thiết kế chip từ viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. "Sở hữu trí tuệ chính là nền móng của ngành bán dẫn. Hà Nội có thể trở thành nơi khai sinh các sáng chế, nơi khởi nguồn giá trị tri thức Việt Nam," ông nhấn mạnh.

Từ ý tưởng đến hệ sinh thái công nghiệp

TS Ngô Đắc Thuần

TS Ngô Đắc Thuần – Chủ tịch HĐQT Công ty IP Group – nhận định, để hình thành một trung tâm công nghiệp bán dẫn đúng nghĩa, Hà Nội cần thực hiện song song nhiều nhiệm vụ: phát triển nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy bảo hộ bản quyền, hỗ trợ ươm tạo công nghệ, chuyển giao nghiên cứu, và tạo môi trường cho các startup công nghệ cao phát triển.

Theo ông Thuần, Việt Nam cần khẩn trương xây dựng bản đồ công nghệ vi mạch quốc gia, qua đó đánh giá chính xác năng lực trong từng công đoạn – từ vật liệu, thiết kế, sản xuất đến ứng dụng. Thay vì đi theo dấu chân của các cường quốc, Việt Nam cần tạo lối đi riêng, tận dụng lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ mở và vị trí địa chính trị thuận lợi ở Đông Nam Á.

Ngoài ra, ông nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc quốc tế hóa đào tạo, xây dựng các phòng thí nghiệm chia sẻ, tích hợp đào tạo sở hữu trí tuệ trong các chương trình đại học. Đây sẽ là nền tảng tạo ra đội ngũ kỹ sư công nghệ có tư duy đổi mới, làm chủ tri thức và kiến tạo tương lai.