Theo UBND TP. Hà Nội, cơ quan này đang tổ chức lấy ý kiến người dân đối với dự thảo Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm (2025 – 2125). Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng phát triển không gian ngầm toàn diện, nhằm tối ưu hóa quỹ đất đô thị và nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng.
Thành phố cho biết quá trình xây dựng quy hoạch tham khảo kinh nghiệm từ nhiều đô thị lớn trên thế giới như Tokyo, Singapore hay Helsinki – những nơi đã phát triển hệ thống không gian ngầm hiện đại phục vụ giao thông, kỹ thuật và thương mại.
Theo định hướng, hệ thống không gian ngầm của Hà Nội sẽ đảm nhận nhiều chức năng quan trọng, từ mạng lưới giao thông công cộng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật cho tới các khu thương mại – dịch vụ. Các trung tâm ngầm này sẽ được kết nối thông qua mạng lưới metro và các tuyến hầm chiến lược, hình thành cấu trúc không gian ngầm liên hoàn trong toàn đô thị.
 |
| Hà Nội định hình mạng lưới không gian ngầm quy mô lớn trong quy hoạch 100 năm |
Trong quy hoạch, Hà Nội dự kiến phát triển 5 khu vực trọng điểm cho không gian ngầm. Khu vực phía Nam sông Hồng được định vị là trung tâm hành chính – chính trị, trong đó giao thông ngầm đóng vai trò nòng cốt với hệ thống đường hầm kết nối các khu chức năng, bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn và mạng lưới tuy-nen kỹ thuật tổng hợp.
Tại khu vực Đông Anh – Mê Linh – Sóc Sơn, không gian ngầm được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), tập trung quanh các ga metro giao cắt nhiều tuyến. Khu vực này có thể hình thành các sảnh chuyển tuyến ngầm và khu thương mại ngầm quy mô lớn, tạo thành “sảnh khách thành phố ngầm”.
Trong khi đó, khu vực Gia Lâm – Long Biên được định hướng phát triển hệ thống không gian ngầm thông minh, tích hợp hạ tầng kỹ thuật cho điện, viễn thông, cấp nước, đồng thời xem xét bố trí trung tâm dữ liệu và trung tâm điều hành đô thị.
Khu vực Olympic được quy hoạch trở thành trung tâm văn hóa – thể thao ba chiều, với hệ thống giao thông công cộng ngầm kết hợp bãi đỗ xe quy mô lớn và các tổ hợp thương mại – giải trí.
Ngoài ra, khu vực Hòa Lạc – Xuân Mai – Phú Xuyên – Sơn Tây sẽ đóng vai trò trung tâm chuyển tuyến gắn với các dự án chiến lược và khu công nghệ cao, nơi tập trung các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ và dữ liệu.
Về lộ trình triển khai, giai đoạn 2026 – 2045, Hà Nội sẽ tập trung xây dựng nền tảng thể chế, pháp lý và cơ sở dữ liệu phục vụ quy hoạch không gian ngầm, đồng thời xác định các khu vực dự trữ và phân vùng chức năng.
Trong giai đoạn 2045 – 2065, thành phố đặt mục tiêu phát triển hệ thống không gian ngầm đa chức năng, gắn với việc hoàn thiện mạng lưới metro từ 10 đến 12 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 350 – 400 km. Cùng với đó là việc xây dựng hàng chục bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn, phát triển mạng lưới đường hầm kỹ thuật và hình thành các khu phố thương mại ngầm kết nối trực tiếp với các nhà ga metro.
Tầm nhìn xa hơn, Hà Nội hướng tới mô hình “đô thị ba chiều”, trong đó không gian ngầm sẽ được tích hợp công nghệ quản lý hiện đại như trí tuệ nhân tạo, mô hình Digital Twin hay blockchain, phục vụ vận hành và quản lý đô thị thông minh.
Theo định hướng quy hoạch, khi hệ thống này hoàn thiện, không gian ngầm sẽ trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc phát triển đô thị của Hà Nội, góp phần giảm áp lực hạ tầng mặt đất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thêm không gian phát triển kinh tế – dịch vụ cho Thủ đô trong dài hạn.
